Vasiyetnamenin İptali ve Tenfizi İstanbul (2026)
Miras hukuku, aile ilişkilerinden ekonomik haklara kadar hayatımızın birçok alanını etkileyen karmaşık bir hukuk dalıdır. İstanbul gibi büyükşehirlerde miras davaları özellikle karmaşık olabilir. Bu alanda en sık karşılaşılan kavramlardan biri vasiyetnamedir. Vasiyetname, miras bırakan kişinin ölümünden sonra mallarının kimlere ve ne şekilde geçeceğini belirlediği yazılı bir belgedir. Ancak bazen vasiyetnameler hukuka uygun olmayabilir, saklı pay haklarını ihlal edebilir veya uygulanması güç durumlar yaratabilir. İşte bu noktada vasiyetnamenin iptali ve tenfizi kavramları devreye girer.
Bu makalede, İstanbul’da vasiyetnamenin iptali ve tenfizi süreçlerini detaylı olarak ele alacak, tarafların haklarını ve sorumluluklarını açıklayacağız.
WhatsApp üzerinden hızlı danışmanlık alın:
Vasiyetname Nedir?
Vasiyetname, miras bırakan kişinin ölümünden sonra malvarlığının tasarrufunu belirleyen resmi veya özel yazılı bir belgedir. Türk Medeni Kanunu’na göre, vasiyetname kişinin kendi iradesiyle ve hukuka uygun şekilde hazırlanmalıdır.
Vasiyetnamenin Geçerli Olabilmesi İçin Şartlar
-
Tam Ehliyet: Vasiyetnameyi yapan kişinin ayırt etme gücüne sahip olması gerekir.
-
Serbest İrade: Vasiyetname, herhangi bir zorlamaya maruz kalmadan yapılmalıdır.
-
Yazılı Şekil: Vasiyetname yazılı, noter huzurunda veya kanunda öngörülen usullerle düzenlenmelidir.
Vasiyetname Türleri
-
El yazısı vasiyetname: Tamamen miras bırakanın kendi el yazısıyla yazılır ve imzalanır.
-
Noter vasiyetnamesi: Noter huzurunda düzenlenen resmi vasiyetname.
-
Resmi vasiyetname: Kanunda öngörülen resmi şekillerde hazırlanan diğer türler.
Vasiyetname, saklı pay haklarına aykırı olmadığı sürece mirasçılar için bağlayıcıdır. Ancak bazı durumlarda iptal edilmesi veya tenfizi gerekebilir.
Vasiyetnamenin İptali
İptal Nedenleri
Vasiyetnamenin iptali davası, vasiyetnamenin geçersiz sayılması için açılır. Başlıca iptal sebepleri şunlardır:
-
Hukuka Aykırılık: Vasiyetname, kanunda belirtilen şekil ve usullere uygun değilse geçersizdir.
-
Saklı Payın İhlali: Mirasçılar, saklı pay hakkına sahip oldukları halde bu hak vasiyetname ile ihlal ediliyorsa iptal davası açabilir.
-
Ayırt Etme Gücü Olmaması: Vasiyetnameyi yapan kişi, yazıldığı anda akıl sağlığı yerinde değilse geçersiz sayılır.
-
Zorla veya Aldatmayla Yapılmış Vasiyet: Kişi tehditle veya yanıltılarak vasiyetnameyi düzenlemişse, iptal mümkündür.
İptal Davasını Kimler Açabilir?
-
Saklı pay sahipleri: Altsoy (çocuklar ve torunlar), sağ kalan eş ve belirli koşullarda anne-baba.
-
Vasiyet alacaklıları: Vasiyetin kendi aleyhlerine haksız uygulandığını düşünen kişiler.
İptal Süreci ve Yetkili Mahkeme
İstanbul’da vasiyetnamenin iptali, mirascının son ikametgahının bulunduğu Asliye Hukuk Mahkemesi‘nde açılır. Dava açılabilecek süreler:
-
Vasiyetnamenin öğrenilmesinden itibaren 1 yıl
-
Vasiyetnamenin düzenlendiği tarihten itibaren 10 yıl
Mahkeme, vasiyetnamenin geçerliliğini araştırır ve iptal kararını verir. İptal kararı, vasiyetnamenin tamamen geçersiz sayılmasına ve tasarrufların uygulanamaz hâle gelmesine yol açar.
Vasiyetnamenin Tenfizi
Tenfiz Nedir?
Tenfiz, geçerli bir vasiyetnamenin uygulanmasıdır. Vasiyetin uygulanabilmesi için tenfiz davası açılır ve mahkeme tarafından vasiyetnamenin hükümleri yerine getirilir.
Tenfiz Davası Kimler Tarafından Açılabilir?
-
Vasiyet alacaklıları: Vasiyet edilen mal veya haklardan yararlanacak kişiler.
-
Tenfiz, iptal davasının sonucu kesinleşmişse veya vasiyetnamenin geçerli olduğuna ilişkin kesin bilgi varsa başlatılabilir.
Tenfiz Süreci
-
Dava Açılması: Vasiyet alacaklısı, Asliye Hukuk Mahkemesi’ne başvurur.
-
İnceleme: Mahkeme, vasiyetnamenin geçerli olup olmadığını, iptal edilip edilmediğini ve saklı paya uygunluğunu kontrol eder.
-
Hüküm: Mahkeme, vasiyetnamenin uygulanmasına karar verir. Örneğin, malın tescili veya devri yapılır.
Tenfiz davası, vasiyetnamenin uygulanabilirliğini garanti eder ve hak sahiplerinin yasal olarak haklarını almasını sağlar.
İptal ve Tenfiz Arasındaki Farklar
| Özellik | İptal Davası | Tenfiz Davası |
|---|---|---|
| Amaç | Vasiyetnamenin geçersiz sayılması | Geçerli vasiyetnamenin yerine getirilmesi |
| Taraflar | Mirasçılar, vasiyet alacaklıları | Vasiyet alacaklıları |
| Mahkeme | Asliye Hukuk Mahkemesi | Asliye Hukuk Mahkemesi |
| Süre | Vasiyetnamenin öğrenilmesinden itibaren 1 yıl | İptal süresi geçtikten sonra açılabilir |
| Sonuç | Vasiyetnamenin hükümsüz sayılması | Vasiyetin içeriğine uygun işlemlerin yapılması |
Saklı Pay ve Vasiyet Hakkı
Saklı Pay Nedir?
Saklı pay, mirasçının mirasın bir kısmı üzerinde yasal olarak hakkı olan paydır. Kanun, bu payın gasp edilmesini önler ve vasiyetin saklı payı ihlal etmesini engeller.
-
Altsoy: Çocuklar ve torunlar
-
Anne ve Baba: Belirli durumlarda
-
Sağ Kalan Eş: Yasal olarak belirlenmiş pay
Saklı Payın İhlali Durumunda Ne Yapılabilir?
-
Tenkis davası: Vasiyetname veya bağış yoluyla saklı pay ihlal ediliyorsa açılır.
-
Mahkeme, saklı payın korunması için gerekli düzenlemeleri yapar.
İstanbul Özelinde Dikkat Edilecek Noktalar
-
Yerel Mahkeme Yetkisi: İstanbul’un her ilçesinde Asliye Hukuk Mahkemeleri miras davalarında yetkilidir. Örneğin, Beşiktaş, Kadıköy, Bakırköy veya Bahçelievler’de yaşayan mirasçılar kendi ilçelerindeki mahkemeye başvurur.
-
Tapu ve Resmi Kayıtlar: İstanbul’da vasiyet ve miras davalarında tapu kayıtlarının detaylı incelenmesi önemlidir. Büyükşehirlerde yoğunluk nedeniyle yanlış kayıtlara rastlamak mümkündür.
-
Uzman Avukat Desteği: İstanbul’daki miras davaları karmaşıktır ve deneyimli bir avukat sürecin hızlı ve doğru ilerlemesini sağlar.
