Reddi miras süresi, yasal ve atanmış mirasçılar için kural olarak üç aydır. Ancak sürenin hangi tarihte başladığı her mirasçı bakımından aynı olmayabilir. Ölüm tarihi, ölümün öğrenilme tarihi, mirasçılık sıfatının daha sonra öğrenilmesi ve vasiyetnamenin resmen bildirilmesi ayrı ayrı değerlendirilir.

Üç aylık süre hak düşürücü niteliktedir. Bununla birlikte önemli sebepler varsa sulh hâkimi süreyi uzatabilir veya yeni bir süre tanıyabilir. Ayrıca terekenin ölüm tarihinde açıkça borca batık olması durumunda gündeme gelen hükmen ret, gerçek reddin üç aylık başvuru süresiyle karıştırılmamalıdır.

Reddi Miras Süresi Kaç Aydır?

Türk Medeni Kanunu’nun 606. maddesine göre miras üç ay içinde reddedilebilir. Yasal mirasçılar için süre, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendiklerini ispatlamadıkça miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten itibaren işlemeye başlar.

Vasiyetname veya başka bir ölüme bağlı tasarrufla atanmış mirasçılar bakımından üç aylık süre, miras bırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten başlar.

Üç Aylık Süre Nasıl Hesaplanır?

Süre hesabında yalnızca ölüm belgesindeki tarih esas alınarak otomatik sonuca varılmamalıdır. Yasal mirasçının ölümü ne zaman öğrendiği ve mirasçı olduğunu daha sonra öğrenip öğrenmediği önem taşır. Daha geç öğrenme iddiasında bulunan mirasçı, bunu somut belgelerle ispatlamak durumunda kalabilir.

Örnek 1: Ölüm aynı gün öğrenilmişse

Mirasçı, miras bırakanın 10 Ocak’ta öldüğünü aynı gün öğrendiyse süre kural olarak bu öğrenme tarihi esas alınarak hesaplanır. Son günün tespiti yapılırken ay ve tatil günü hesabı ayrıca kontrol edilmelidir.

Örnek 2: Ölüm daha sonra öğrenilmişse

Yurt dışında yaşayan mirasçı ölümü 20 gün sonra öğrendiyse, öğrenme tarihini ispatlaması şartıyla süre bu tarihten başlayabilir. Uçuş kaydı, resmî bildirimler, yazışmalar ve nüfus kayıtlarının ne zaman öğrenildiğini gösteren diğer deliller somut olayda önem kazanabilir.

Örnek 3: Atanmış mirasçı varsa

Vasiyetnameyle mirasçı atanan kişi açısından süre, atamaya ilişkin tasarrufun kendisine resmen bildirildiği tarihte başlar. Vasiyetnamenin varlığını kulaktan dolma şekilde öğrenmek ile resmî bildirim aynı şey değildir.

Reddi Miras Süresi Ölüm Tarihinden mi Başlar?

Her durumda doğrudan ölüm tarihinden başlamaz. Kanun, yasal mirasçılar bakımından ölümün öğrenilmesini ve mirasçılık sıfatının daha sonra öğrenildiğinin ispatlanabilmesini dikkate alır. Bununla birlikte yakın mirasçılar bakımından ölümün geç öğrenildiği ileri sürülüyorsa bu durumun ispatı gerekebilir.

Bu nedenle “ölümün üzerinden üç ay geçti, artık hiçbir yol yok” veya “ben yeni öğrendim, süre kesin yeni başladı” şeklindeki iki kesin yaklaşım da doğru değildir. Dosyadaki öğrenme tarihi ve deliller incelenmelidir.

Reddi Miras Başvurusu Nereye Yapılır?

Gerçek ret beyanı, mirasın açıldığı yer sulh hukuk mahkemesine yapılır. Miras, miras bırakanın son yerleşim yerinde açılır. Ret beyanı sözlü veya yazılı olabilir ve kayıtsız, şartsız biçimde yapılmalıdır. Süresinde verilen beyan özel kütüğe yazılır; talep edilirse reddi gösteren belge alınabilir.

Başvuruda genellikle şu belgeler kullanılır:

• Kimlik bilgileri
• Ölüm kaydı veya nüfus kayıt örneği
• Mirasçılık durumunu gösteren belgeler
• Yazılı başvuru yapılacaksa ret beyanını içeren dilekçe
• Temsil yoluyla işlem yapılacaksa gerekli yetkiyi içeren vekâletname

Mahkemenin istediği belgeler dosyanın özelliğine göre değişebilir. Sadece veraset ilamı alınmış olması tek başına mirasın kabul edildiği anlamına gelmez.

Reddi Miras Süresi Uzatılabilir mi?

Evet. Eski yazımızdaki “ret süresi hiçbir şekilde uzamaz” ifadesi doğru değildi ve kaldırıldı. Türk Medeni Kanunu’nun 615. maddesine göre önemli sebeplerin varlığı hâlinde sulh hâkimi, yasal ve atanmış mirasçılara tanınan süreyi uzatabilir veya yeni bir süre verebilir.

Her mazeret önemli sebep sayılmaz. Ağır hastalık, terekenin farklı ülkelerde bulunması, borçların makul sürede belirlenememesi veya mirasçının iradesi dışında gelişen ciddi engeller somut olay kapsamında değerlendirilebilir. Süre uzatımı otomatik değildir; talebin ve delillerin hâkim tarafından kabul edilmesi gerekir.

Üç Aylık Süre Kaçırılırsa Ne Olur?

Yasal süre içinde mirası reddetmeyen mirasçı, kural olarak mirası kayıtsız ve şartsız kazanmış olur. Bu sonuç, terekeye ait hakların yanında borçlar bakımından da önem taşır. Ancak süre kaçırılmış görünüyorsa dosya kapatılmadan önce şu ihtimaller incelenmelidir:

• Sürenin başlangıç tarihi yanlış mı hesaplandı?
• Mirasçılık sıfatı daha sonra mı öğrenildi?
• Süre uzatımı veya yeni süre verilmesini gerektiren önemli sebep var mı?
• Tereke ölüm tarihinde açıkça borca batık mıydı?
• Mirasçı ret hakkını düşüren bir davranışta bulundu mu?

Gerçek Ret ile Hükmen Ret Arasındaki Fark

Gerçek ret

Gerçek ret, mirasçının üç aylık süre içinde sulh hukuk mahkemesine kayıtsız ve şartsız ret beyanında bulunmasıdır. Mirasçının ret için borç bulunduğunu ispatlaması gerekmez.

Hükmen ret

Miras bırakanın ölümü tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Buna hükmen ret denir. Hükmen ret iddiası, gerçek ret beyanından farklı şartlara ve yargılama usulüne tabidir. Üç aylık gerçek ret süresi hükmen ret iddiasına otomatik olarak uygulanmaz.

Ancak mirasçının terekeyi açıkça benimsediğini gösteren işlemleri, hükmen ret değerlendirmesini de etkileyebilir. Borçlu tereke nedeniyle icra takibi başlamışsa terekenin ölüm tarihindeki aktif ve pasifleri belgelerle ortaya konulmalıdır.

Ret Hakkı Hangi Davranışlarla Kaybedilebilir?

Mirasçı, ret süresi dolmadan terekenin olağan yönetimi dışında işlemler yaparsa, tereke mallarını gizlerse veya kendisine mal ederse ret hakkını kaybedebilir. Her işlem kabul anlamına gelmez. Cenaze giderlerinin karşılanması, malların korunması veya acil yönetim işlemleri ile terekeye sahiplenme amacı taşıyan işlemler birbirinden ayrılmalıdır.

Özellikle şu işlemler risk yaratabilir:

• Miras bırakanın banka parasını kişisel amaçla çekmek
• Tereke malını satmak veya bağışlamak
• Aracı ya da taşınmazı kendi malı gibi kullanıp devretmek
• Tereke malını gizlemek
• Borç ve alacaklar hakkında mirası benimsediğini gösteren kesin işlemler yapmak

Buna karşılık yalnızca mirasçılık belgesi almak veya terekeyi korumak amacıyla zorunlu tedbir istemek her durumda kabul sayılmaz.

Bir Mirasçı Reddederse Diğerlerinin Süresi Ne Olur?

Bir mirasçının reddi sonucunda miras daha önce mirasçı olmayan kişilere geçerse, bu kişiler bakımından süre önceki mirasçıların reddini öğrendikleri tarihten başlayabilir. Altsoyun mirasçılığı ve sonraki zümreye geçiş, aile yapısına göre hesaplanmalıdır.

Örneğin bir çocuk mirası reddettiğinde payın doğrudan kardeşlere kalacağı her durumda söylenemez. Reddeden kişinin çocukları ve diğer mirasçılar değerlendirilmeden paylaşım yapılamaz.

Küçük Çocuk İçin Reddi Miras Süresi

Küçük adına ret işlemi yasal temsil kuralları çerçevesinde yürütülür. Anne veya babanın kendisinin de mirasçı olması çıkar çatışması doğurabilir. Bu durumda temsil, kayyım ve mahkeme izni meseleleri ayrıca değerlendirilmelidir. Çocuğun süresinin yetişkin mirasçıyla tamamen aynı şekilde ilerlediği varsayılmamalıdır.

Resmî Defter Tutulması İstenirse Süre Ne Olur?

Terekenin borç durumu belirsizse resmî defter tutulması seçeneği değerlendirilebilir. Bu talebin de kanunda öngörülen ayrı bir süresi vardır. Defter tutma sonunda mirasçı; kabul, ret, resmî tasfiye veya deftere göre kabul seçenekleriyle karşılaşabilir. Bu süreç, basit reddi miras başvurusundan farklıdır.

Reddi Mirasın Sonuçları

Yasal mirasçılardan biri mirası reddederse payı, miras açıldığında kendisi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer. Atanmış mirasçının reddinde ise miras bırakanın tasarrufundan aksi anlaşılmıyorsa pay, en yakın yasal mirasçılara kalabilir. En yakın yasal mirasçıların tamamının reddi hâlinde terekenin iflas hükümlerine göre tasfiyesi gündeme gelir.

Bu nedenle “reddedenin payı diğer kardeşlere eşit geçer” genellemesi her aile yapısında doğru değildir. Reddi miras işlemi yapılmadan önce reddin çocuklara ve diğer mirasçılara etkisi hesaplanmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Reddi miras süresi 90 gün müdür?

Kanun süreyi üç ay olarak düzenler. Bu nedenle her durumda sabit 90 gün hesabı yapılmamalıdır.

Ölümü geç öğrendim, üç ay yeniden başlar mı?

Ölümü veya mirasçılık sıfatını geç öğrenme süre başlangıcını etkileyebilir. Ancak öğrenme tarihi ve geç öğrenme iddiası delillerle değerlendirilir.

Üç ay geçince borçlardan kesin sorumlu olur muyum?

Gerçek ret süresi geçirilmişse miras kural olarak kazanılır. Bununla birlikte hükmen ret şartları veya yeni süre verilmesini gerektiren önemli sebepler varsa ayrıca inceleme yapılmalıdır.

Reddi miras e-Devlet üzerinden yapılabilir mi?

Ret beyanı sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı olarak yapılır. Yalnızca e-Devlet ekranından genel bir bildirim yapmak ret işlemini tamamlamaz.

Mirasın bir kısmı reddedilebilir mi?

Ret kayıtsız ve şartsız olmalıdır. Terekenin yalnızca borçlarını reddedip mallarını kabul etmek mümkün değildir.

Avukat aracılığıyla reddi miras yapılabilir mi?

Temsil yoluyla işlem yapılacaksa vekâletnamenin ret konusunda gerekli özel yetkiyi içermesi gerekir. Dosyanın koşulları ve mahkemenin istediği belgeler önceden kontrol edilmelidir.

Reddi mirasın genel şartları için reddi miras nedir yazımızı; miras paylarının hesaplanması için miras paylaşımı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Üç aylık süre kısa olduğu için ölüm ve öğrenme tarihlerini beklemeden kontrol edin. Geç olmadan bize ulaşın.