Konut Dokunulmazlığı Hakkı Nedir Kısaca?

Konut Dokunulmazlığı Hakkı Nedir Kısaca?  bir kişinin konutuna rızası olmadan girmek ya da rızasıyla girdikten sonra rızasına karşı olarak konutundan çıkmamak şeklinde tanımlanabilir. Konut dokunulmazlığının ihlali hakkında düzenlenen kanunla kişilerin mülkiyet hakları ve hürriyet hakları korunmaktadır. Konut dokunulmazlığının ihlali suçu; bir kimsenin konutuna veya eklentilerine “rızaya aykırı olarak girme” veya “rıza ile girilen yerden çıkmama” fiilleriyle işlenebilir. Suçun oluştuğu diğer bir durum ise, açık bir rızaya gerek duyulmaksızın girilmesi mutat olan yerler dışında kalan işyerleri ve eklentileri hakkında da yine “rızaya aykırı olarak girme” veya “rızayla girilen yerden çıkmama”dır. Suç, Türk Ceza Kanunu’nun 116. maddesinde düzenlenmiş olan kişi hürriyetine karşı işlenen bir suçtur.

[njwa_button id=”494″]

Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçu Nedir? (TCK md.116)

Konut dokunulmazlığını ihlal suçu; bir kimsenin konutuna, işyerine veya bunların eklentilerine “rızaya aykırı olarak girme” veya “rıza ile girilen yerden çıkmama” fiilleriyle işlenen kişi hürriyetine karşı bir suçtur.

Konut dokunulmazlığının ihlali suçu TCK md.116’da “Hürriyete Karşı Suçlar” arasında düzenlenmiş olup; bu suçla kişilerin konutlarında veya işyerlerinde güvenlik duygusunun, sükun ve huzurları ile çalışma özgürlüğünün korunması hedeflenmiştir.

Konut dokunulmazlığının ihlali suçu ve cezası, 5237 sayılı TCK’nın 116. maddesinde şu şekilde düzenlenmiştir:

TCK m.116

(1) Bir kimsenin konutuna, konutunun eklentilerine rızasına aykırı olarak giren veya rıza ile girdikten sonra buradan çıkmayan kişi, mağdurun şikayeti üzerine, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Birinci fıkra kapsamına giren fiillerin, açık bir rızaya gerek duyulmaksızın girilmesi mutat olan yerler dışında kalan işyerleri ve eklentileri hakkında işlenmesi hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine altı aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.

(3) Evlilik birliğinde aile bireylerinden ya da konutun veya işyerinin birden fazla kişi tarafından ortak kullanılması durumunda, bu kişilerden birinin rızası varsa, yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanmaz. Ancak bunun için rıza açıklamasının meşru bir amaca yönelik olması gerekir.

(4) Fiilin, cebir veya tehdit kullanılmak suretiyle ya da gece vakti işlenmesi halinde, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçunun Nitelikli Unsurları

Konut dokunulmazlığının ihlali suçunun nitelikli unsurları şunlardır:

Suçun silahla,
Kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle,
Birden fazla kişiyle birlikte,
Var olan veya varsayılan suç örgütlerinin korkutucu gücünden yararlanılarak,
Kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,
Suçun cebir veya tehdit kullanılmak suretiyle ya da gece vakti işlenmesi.
Ancak konuta girdikten sonra veya çıktıktan sonra veyahut başka bir amaçla cebir, tehdit kullanılması konut dokunulmazlığı suçu bakımından nitelikli unsur sayılmaz.

Konut Dokunulmazlığının İhlali Nedir?

Konut dokunulmazlığı, özel hayatın ve huzurun korunması için anayasal bir haktır. Bu hak, kişinin rızası olmadan konutuna girilmesinin yasaklanması anlamına gelir. Türk Ceza Kanunu Madde 116, konut dokunulmazlığının ihlalini düzenler.

Maddeye göre, bir kimsenin konutuna veya konutunun eklentilerine rızası olmadan girmek veya rıza ile girdikten sonra buradan çıkmamak suçtur. Bu suçun işlenmesi için konutun kapalı olması şart değildir. Bahçe, garaj, depo gibi konutun eklentileri de bu kapsamda değerlendirilir.

Suçun mağduru, konut sahibi veya konutun eklentilerini kullanan kişidir. Suçun şikayete bağlı olması nedeniyle mağdurun şikayeti olmadan soruşturma yapılamaz.

Cezanın Artırılmasını Gerektiren Haller

Konut dokunulmazlığının ihlali suçunun açık bir rızaya gerek duyulmaksızın girilmesi mutat olan yerler dışında kalan işyerleri ve eklentilerine karşı işlenmesi daha az cezayı gerektiren bir nitelikli haldir ve mağdurun şikayeti üzerine 6 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur. Avukatlık bürosuna ve özel muayenehaneye rıza hilafına girilmesi bu suçun daha az cezayı gerektiren haline örnek gösterilebilir. Konutun bir kısmının iş yeri olarak tahsis edilmesi durumunda ise nitelikli halden değil suçun temel şeklinden ceza verilir.

Cezanın artırılmasını gerektiren haller aşağıda sayılmıştır:

Suçun silahla islenmesi,
Suçun kişinin kendisini tanınmayacak bir hâle koyması suretiyle imzasız mektupla veya özel işaretlerle islenmesi,
Suçun birden fazla kişi tarafından birlikte islenmesi,
Suçun var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak islenmesi,
Suçun kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle islenmesi,
Suçun, cebir veya tehdit kullanılmak suretiyle ya da gece vakti islenmesi.

Konut Dokunulmazlığı İhlali Cezası

Konut dokunulmazlığının ihlali suçu temel şekli ile ve nitelikli halleri bakımından cezalandırılır. Bu suçta temel hali ile verilen cezalar nitelikli hallere göre daha az olurken suçun nitelikli hale gelmesi ceza artışına yol açan bir sebeptir.

Temel hali ile işlenen konut dokunulmazlığının ihlali suçu için fail, açık bir rızayla girilmesi alışkanlık haline gelmiş olan yerler dışındaki işyeri ve eklentilerine girdiğinde mağdurun şikayeti söz konusu olursa 6 ay-1 yıl aralığında hapis cezası ve adli para cezası verilir.

Fail, bir kimsenin konutuna rızaya aykırı olarak gire ve buradan çıkmazsa mağdurun şikayeti üzerine 6 ay- 2 yıl aralığında hapis cezası verilir. Fail suçu nitelikli olarak işlerse ve gece vakti ya da cebir ve tehdit kullanarak konut dokunulmazlığını ihlal ettiğinde 1-3 yıl aralığında hapis cezası verilir.

Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçunda Şikayet ve Zamanaşımı

Türk Ceza Hukuku’nda bazı suçlar hakkında soruşturma ve kovuşturma yapılması mağdurun şikayetine bağlı tutulmuştur. Konut dokunulmazlığının ihlali suçunun işleniş şekillerinin tamamı da TCK’da şikayete bağlı kılınan suçlardan biridir. TCK’nın 73. maddesi uyarınca, “Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olan suç hakkında yetkili kimse altı ay içinde şikayette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz.” Mağdurun şikayet süresi zamanaşımı süresini geçmemek koşuluyla, fail ve fiili öğrendiği veya bildiği tarihten itibaren başlar. Dava zamanaşımı ise, TCK’nın 66. maddesi uyarınca, sekiz yıl olup bu sürenin dolmasıyla dava düşer.

Sık Sorulan Sorular

Konut dokunulmazlığını ihlal nasıl bir suçtur?
Nitelikli konut dokunulmazlığını ihlal uzlaşmaya tabi mi?
Konut dokunulmazlığı hakkı nedir kısaca?
Konut dokunulmazlığını ihlal yüz kızartıcı suç mudur?
Konut DOKUNULMAZLIĞINI ihlal suçu şikayete tabi mi
Konut DOKUNULMAZLIĞINI ihlal suçu TCK
Konut dokunulmazlığı ile ilgili örnekler
Hırsızlık ve konut DOKUNULMAZLIĞINI ihlal
Konut DOKUNULMAZLIĞINI ihlal teşebbüs
konut dokunulmazlığının ihlali (tck madde 116)
İş yeri dokunulmazlığını ihlal suç
Nitelikli hırsızlık ve konut dokunulmazlığını ihlal

[njwa_button id=”494″]