İSTANBUL (HQ) • BRÜKSEL • VİYANA • ZÜRİH • MOSKOVA • DOHA • NEW YORK
Gayrettepe Mah., Şişli / İstanbul Hafta İçi: 09:00 - 18:00 📞 +90 (545) 505 47 67
⚖

AZİM HUKUK

Avukatlık & Hukuki Danışmanlık
← Ana Sayfa
BLOG REHBERİ

Gaiplik Nedir ve Nasıl İlan Edilir? 2026 Güncel Hukuki Rehber ve Süreçler

Gaiplik Nedir ve Nasıl İlan Edilir? 2026 Güncel Hukuki Rehber ve Süreçler
⚡ Hızlı Hukuki Özet & Kritik Bilgiler
  • Yasal Mevzuat ve Hak Düşürücü Süre: Bu hukuki uyuşmazlık türünde dava açılış ve delil sunma süreleri kanunla kesin olarak sınırlandırılmıştır.
  • Yargıtay ve İçtihat İlkeleri: İddiaların resmi banka kayıtları, yazışmalar ve tanık beyanlarıyla erken aşamada dosyaya sunulması gerekmektedir.
  • İhtiyati Tedbir ve Acil Müdahale: Telafisi güç zararların önlenmesi için dava dilekçesiyle birlikte ihtiyati tedbir talep edilmelidir.

Gaiplik Nedir? Gaiplik, kişiliği sona erdiren bir hal olarak 4721 sayılı TMK’da düzenlenmiştir. Ölümle birlikte kişiliğe son veren bir durumun hukuken tescil olunmasıyla gaiplik gerçekleşir. Bir kimse, ölümüne kesin gözle bakılacak bir durumda olmamakla beraber ölüm tehlikesi içinde kaybolmuşsa veya kendisinden uzun süredir haber alınamıyorsa ve böyle bir kimsenin ölmüş olması ihtimali kuvvetli ise, kanun o şahsın gaipliğine karar verilmesi ve böylece kişiliğin sona ermesine bağlanan sonuçların aynen olmasa bile, uygulanması imkanını kabul etmiştir.

Hukukta Gaiplik Ne Demek?

Gaiplik kararı nedir diye bakıldığında, kişiliğin mahkeme kararı ile sona ermesi sonucunu doğuran karardır. Zira gaiplik, kişinin ölmüş sayılacağı hususunda yasal bir karine yaratmaktadır.

Gaiplik kararı verildiği takdirde ölüme bağlı haklar ortaya çıkar. Dolayısıyla, gaiplik kararı verilmesi birlikte aşağıdaki sonuçlar meydana gelir:

Gaibin mirası mirasçılarına geçecektir.
Kişiliği sona erdirecektir.
Evlilik kendiliğinden sona ermeyecektir. Eş, gaiplik kararı nedeniyle evliliğin feshini isteyecektir.

Gaiplik Şartları

Gaiplik talebiyle dava yoluna gidilebilmesi için öncelikle gaiplik koşullarının karşılanması gerekir. Gaiplik şartları sağlanmış ise kişi hakkında gaiplik davası açılabilir. Bu tür davalar Sulh Hukuk Mahkemesi’ne açılmaktadır. Gaiplik davası açılacağı zaman kişinin bir süredir kayıp olması ve ölüm tehlikesi altında bu olayın vuku bulması gereklidir. Gaiplik şartları şunlardır:

Kişiden uzun süredir haber alınamaması ya da kişinin ölüm riskine maruz kalarak kaybolmuş olması,
Kaybolan kişinin ölüm riskinin bulunması,
Kaybolmanın üzerinden kanunda belirtilen sürelerin geçmiş olması,
Kanunda kendilerine hak tanınan kişilerin mahkemeye müracaat etmesi,
Mahkeme kanalı ile gaiplik kararının alınması.

 

 

GAİPLİK KARARINI İSTEYEBİLECEK OLAN KİŞİLER

Türk Medeni Kanunu’nda gaiplik davası açmaya yetkili olanlar “hakları bu ölüme bağlı olanlar” şeklinde düzenlenmiştir. Bu kişiler;

– Hakkında gaiplik kararı verilmesi istenen kişinin eşi

– Hakkında gaiplik kararı verilmesi istenen kişinin yasal veya atanmış mirasçıları

– Belirli mal vasiyeti alacaklıları

– Eşyası üzerinde gaip lehine intifa veya oturma gibi sınırlı ayni hak kurulmuş kişi,

– Vasiyeti yerine getirme görevlisi olarak sayılmaktadır.

Bununla birlikte Türk Medeni Kanunu’nun 588. maddesine göre hazine, belirli koşullarda gaiplik kararı verilmesini isteyebilir.

Gaiplik Kararı ile Evlilik Sona Erer Mi?

Gaiplik kararı her ne kadar kişiliği sona erdirmekte olsa da evliliği kendiliğinden sona erdirmemektedir. Eş, gaipliğe dair karar verilmesini ister iken aynı dava içerisinde evliliğin sona erdirilmesi talebinde bulunabilecektir. Ayrı bir dava açarak da evliliğin feshine dair eş kendi yerleşim yeri mahkemesinden dava açabilecektir. TMK madde 131’e göre gaipliğine karar verilen eş evliliğin feshine karar verilmedikçe yeniden evlenemeyecektir.

Gaiplik Kararı Nasıl Alınır?

Gaiplikte kişiliğin sona ermesi için mahkemeye başvuru yapılması gerekmektedir.

Türk Medeni Kanunu’na göre gaiplik istemeye başvuru yetkisi bulunan kişiler hakları ölüme bağlı olan şahıslardır. Ayrıca Türk Medeni Kanunu’nun 588. maddesine göre hazine de belli şartlarda gaiplik başvurusu yapabilme yetkisine sahiptir.
İlk ilanın yayınlandığı tarihten itibaren en az altı ay beklenmelidir. En az iki kez ilan yapılmalıdır.

Gaiplik Kararında Görevli ve Yetkili Mahkeme

Türk Medeni Kanunu, gaiplik davasına bakmakla görevli mahkemeyi düzenlemediği için Hukuk Muhakemeleri Kanunu genel hükümlerine bakılır. İşbu kanunda, aksi yönde bir hüküm bulunmadığı takdirde tüm çekişmesiz yargı işlerinin Sulh Hukuk Mahkemeleri eliyle yürütüleceği düzenlenmektedir. Gaiplik kararının verilmesi de çekişmesiz yargı işlerindendir. Genel hükmün aksine bir düzenleme de mevcut değildir. Bu itibarla gaiplik kararında görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir.

Gaiplik Davasında Husumet, Gaiplik Davası Kime Karşı Açılmalıdır?

Uygulamada gaiplik davasının, hakkında gaiplik kararı istenen kişiye, nüfusa veya hazineye karşı açıldığı görülmektedir; bu son derece hatalı bir işlem olacaktır. Gaiplik davası hasımsız olarak açılan ve yürütülen bir dava türüdür, hiç kimseye husumet yöneltilmesine gerek yoktur.

 

Detaylı hukuki bilgi edinmek için bizimle iletişime geçmekten çekinmeyiniz.

 

 

İLETİŞİM

 

 

 

Gaiplik Nedir? - Azim HUKUK
Gaiplik Nedir? – Azim HUKUK

 

 

2026 Güncellemesi: Dijitalleşen Hukuk ve Gaiplik Süreçleri

2026 yılı itibarıyla hukuk sistemimizde dijitalleşmenin artması, gaiplik davası süreçlerinde veriye erişimi hızlandırmıştır. Özellikle UYAP üzerinden yapılan entegrasyonlar sayesinde, kayıp şahsın son dönemdeki bankacılık hareketleri, sosyal medya aktiviteleri ve resmi kurum kayıtları mahkemelerce daha etkin bir şekilde incelenebilmektedir. Bu durum, ‘uzun süredir haber alınamama’ şartının ispatında dijital ayak izlerinin delil niteliğini güçlendirmiş, yargılamaların süresini optimize etmiştir.

Güncel uygulamalarda, özellikle doğal afetler veya büyük çaplı teknolojik kazalar sonrasında gaiplik başvurularında usulü kolaylıklar ön plana çıkmaktadır. Yargıtay’ın güncel kararları ışığında, gaiplik kararının miras hukuku üzerindeki etkileri ve eşin evliliğin feshi talebi artık daha hızlı işleme alınmaktadır. Hak kaybına uğramamak adına, başvuru aşamasında güncel mevzuat değişikliklerini takip etmek ve uzman bir hukuk desteği ile süreci yönetmek, miras paylaşımı ve sosyal güvenlik hakları gibi kritik konularda zaman kazandırıcı bir rol oynamaktadır.

⚖️ Hukuki Değerlendirme & Yargıtay İlkesi
"Hukuki uyuşmazlıklarda davanın yetkili ve görevli mahkemede açılması, usul ekonomisi ve hak kayıplarının önlenmesi bakımından esasa girilmeden önce kesin olarak değerlendirilmektedir."

Sıkça Sorulan Sorular

Bu konuda dava açmak için zamanaşımı süresi nedir?
Uyuşmazlığın niteliğine göre kanunda belirlenen özel hak düşürücü süreler ve zamanaşımı süreleri geçerlidir. Sürelerin tebliğ veya olay tarihinden itibaren dikkatle hesaplanması şarttır.
Dava ne kadar sürede sonuçlanır?
İstanbul mahkemelerinde dava süresi delillerin toplanması, bilirkişi raporları ve tanık dinlenmesi süreçlerine bağlı olarak ortalama 8 ila 18 ay arasında değişkenlik göstermektedir.
Yurt dışından vekalet vererek dava takip ettirebilir miyim?
Evet. Konsolosluk veya yetkili noter aracılığıyla düzenlenen avukatlık vekaletnamesi ile Türkiye'ye gelmenize gerek kalmadan süreciniz Gayrettepe merkez ofisimizce yürütülür.
⚖

Azim Hukuk & Danışmanlık — Dava Departmanı

Gayrettepe HQ büromuz, uzman kadrosuyla ulusal ve uluslararası davalarda müvekkillerine stratejik avukatlık ve temsil hizmeti sunmaktadır.

Bu Konuda Uyuşmazlığınız veya Hak Kaybı Riskiniz mi Var?

Hak kaybı yaşamamak ve davanızı en güçlü delil stratejisiyle açmak için Gayrettepe merkezimizden randevu alabilirsiniz.

📞 0 (545) 505 47 67 Arayın 💬 WhatsApp İle Evrak Gönderin
WhatsApp ile Danışın