5 yıllık deport ile Türkiye’ye giriş yasağı aynı şey midir?

Bir yabancının Türkiye’den çıkarılmasına yönelik sınır dışı etme kararı, gelecekte Türkiye’ye girişine yönelik yasaktan farklıdır. 6458 sayılı Kanun’un 53. maddesi sınır dışı kararını; 9. ve 10. maddeleri giriş yasağını ve bildirimini düzenler. Aynı kişiye ilişkin bu işlemler birlikte bulunabilse de dava konusu, gerekçe ve süreler ayrı incelenir.

Geri gönderme merkezinden çıkmak, sınır dışı kararının veya giriş yasağının mahkemece iptal edildiğini tek başına göstermez. Benzer şekilde yalnızca bir kodun söylenmesi, kararın bütün gerekçelerinin öğrenildiği anlamına gelmez. Dosyada kodun adı, karar tarihi, işlemi yapan makam ve kişiye nasıl bildirildiği birlikte araştırılmalıdır.

“Beş yıl” ifadesi de tek başına başvuru yolunu belirlemez. Yasal kalış ihlali nedeniyle verilen bir yasakla kamu düzeni gerekçesiyle verilen bir işlem aynı belge ve savunmayla değerlendirilemez. Ayrıca yasağın bildirilen başlangıcıyla Türkiye’den çıkış tarihi mutlaka aynı kabul edilmemelidir. Süre kaydı ve dayanak karar birlikte okunmalıdır.

Yurt dışındayken ilk iş: Karar ve tebliğ tarihini ayrı belirleyin

Türkiye dışında bulunan kişi, çoğu zaman pasaport damgasını veya uçuş tarihini hatırlar; kararın tebliğ edildiği günü ise hatırlamayabilir. Oysa dava süresini değerlendirmek için kararın düzenlenmesi, tebliği, örneğinin sonradan alınması ve ülkeden çıkış ayrı tarihlerdir. Hazırlayacağınız kronolojide bunları farklı satırlarda gösterin.

Elinizde karar bulunmaması, dosyada hiç tebligat yapılmadığını kanıtlamaz. Daha önce avukata veya yasal temsilciye bildirim yapılmış olabilir. Usulsüz tebligat ve öğrenme iddiası da somut kayıtlarla incelenmelidir. Yalnızca “ben imzalamadım” veya “belge bende yok” açıklamasından kesin son dava günü çıkarılamaz.

Sınır dışı kararındaki yedi gün ile diğer işlemlerdeki süreyi karıştırmayın

6458 sayılı Kanun’un 53/3. maddesine göre sınır dışı etme kararına karşı, tebliğden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurulabilir. Yargı yoluna başvuran kişi, başvurusunu sınır dışı kararını veren makama da bildirir. Bu özel süreyi giriş yasağı, vize reddi ve her tahdit kaydı için aynı şekilde uygulamak doğru değildir.

Ayrı bir giriş yasağı işleminde, özel süre bulunmaması halinde İYUK 7’deki genel altmış günlük idari dava süresi gündeme gelebilir. İşlemin niteliği, bildirim ve öğrenme kayıtları ayrıca incelenir. Genel süre, sınır dışı kararı için yedi günlük özel sürenin yerine geçmez. Her iki işlemin bulunduğu dosyada iki ayrı süre değerlendirmesi gerekebilir.

Süre hesaplamasında başlangıç, son gün, tatil ve uygulanabilir özel hükümler hukuki inceleme gerektirir. Bu nedenle örnek bir takvim tarihini bütün okurlar için son dava günü gibi sunmak mümkün değildir. Karar fotoğrafını gönderirken zarf, teslim kaydı, imzalı tebliğ sayfası ve varsa önceki avukatın bildirim belgelerini de iletin.

Tebligat konusunda belge eksikse deport kararı tebliğ edilmediyse dava süresinin değerlendirilmesi yazısı tamamlayıcıdır. Buradaki öncelik, kayıp belgenin sonucunu varsaymak yerine mevcut kayıtları hızla bir araya getirmektir.

Belge talebi ve konsolosluk randevusu süreyi korur mu?

Karar örneği istemek, tercüman aramak, avukata mesaj göndermek veya vekâletname için randevu almak, tek başına dava açılması değildir. Bu hazırlıkların devam etmesi, dava süresinin durduğu anlamına gelmez. Belge talebi yapılırken dava süresinin ayrıca değerlendirilmesi gerekir; cevabın gelmesi beklenerek sürenin korunacağı varsayılmamalıdır.

İYUK 11’de belirli koşulları taşıyan idari başvurular için özel bir düzenleme vardır. Ancak her bilgi edinme veya karar örneği talebi bu nitelikte değildir. Başvurunun içeriği, muhatabı, zamanlaması ve uyuşmazlıktaki özel kurallar önem taşır. Bu madde, süresi geçmiş her dosyayı yeniden dava edilebilir hale getiren genel bir yol olarak kullanılmamalıdır.

Beş yıllık yasak için dava, idari başvuru ve vize yolu nasıl ayrılır?

İptal davasında, belirlenen idari işlemin hukuka uygunluğu yargısal denetime taşınır. İdari başvuruda ise yetkili makamdan belirli bir işlemin yapılması veya mevcut durumun yeniden değerlendirilmesi istenir. Bu yolların amaçları, delilleri ve süreye etkileri aynı değildir. Her dosyada sırayla bütün yollara başvurulması gerektiği de söylenemez.

6458 sayılı Kanun’un 9/6. maddesi, giriş yasağının kaldırılması ile yasak devam ederken belirli bir süre için Türkiye’ye girişe izin verilmesini ayrı seçenekler olarak düzenler. Sınırlı giriş izni, yasağın bütün sonuçlarıyla kaldırılmasıyla eş tutulmamalıdır. Verilen belgenin kişiye hangi tarihler ve koşullar için izin sağladığı okunmalıdır.

Meşruhatlı vize veya başka bir uygun vize seçeneği, seyahat amacı ve yasağın nedenine göre değerlendirilebilir. Vize başvurusu yapmak, giriş yasağının kendiliğinden iptal edilmesi veya eski dava süresinin yeniden başlaması anlamına gelmez. Dışişleri Bakanlığının vize açıklamaları da vizenin Türkiye’ye giriş için mutlak hak sağlamadığını belirtir.

Evlilik, davetiye, iş veya para cezasının ödenmesi ne sağlar?

Türkiye’de eşin, çocuğun, işin veya tedavi ihtiyacının bulunması belgeyle açıklanmalıdır. Bu bağlar işlemin dayanağına göre değerlendirmede önem taşıyabilir; fakat evlilik cüzdanı ya da davetiye tek başına her yasağı ortadan kaldırmaz. Belgenin hangi olay ve hukuki itirazla ilişkili olduğu dilekçede gösterilmelidir.

İdari para cezası ödenmişse makbuzu saklayın ve hangi borca ait olduğunu belirtin. Ödeme, dosyadaki başka gerekçelerin de çözüldüğünü kanıtlamaz. Tersine, yasak süresi bitmiş olsa bile ayrıca yerine getirilmesi gereken giriş koşulları bulunabilir. 6458 sayılı Kanun’un 9. maddesinde giriş yasağı ile idari para cezaları ve kamu alacaklarına bağlı ön izin düzeni ayrı hükümlerle ele alınır.

Beş yıl dolunca yeniden giriş otomatik olur mu?

Belirli bir yasağın süresinin sona ermesi önemlidir; ancak kişinin bütün güncel kayıtlarının ve giriş koşullarının uygun olduğu sonucu yalnızca bu tarihten çıkarılamaz. Başka yasak, ön izin, pasaport, vize veya ödeme koşulu varsa bunlar ayrıca kontrol edilir. “Beş yıl doldu” bilgisiyle “bütün engeller kalktı” sonucu birbirine karıştırılmamalıdır.

Yurt dışından dosya hazırlamak için hangi belgeler gerekir?

Aşağıdaki liste, ilk inceleme için çalışma düzenidir; her belgenin her olayda zorunlu olduğu anlamına gelmez. Elinizde bulunmayan bir evrak için “yok” veya “şu makamdan istendi” notu ekleyin. Uyuşmazlıkla ilgisi olmayan bütün kişisel arşivi göndermek yerine, idari işlemi ve itirazınızı açıklayan belgeleri seçin.

1. Kimlik ve pasaport: Güncel kimlik sayfası, varsa yabancı kimlik numarası ve eski pasaportla bağlantı. Adın farklı alfabelerde yazılması durumunda aynı kişiyi gösteren kayıtlar.
2. Kararların tamamı: Sınır dışı, giriş yasağı, vize veya ikamet işlemleri ayrı dosyalar halinde; tarih, sayı ve gerekçe okunabilecek biçimde.
3. Tebligat evrakı: Teslim sayfaları, zarflar, bildirim tutanakları, avukata yapılan tebligat ve varsa tercümanla ilgili kayıtlar.
4. Giriş ve çıkış geçmişi: İlgili pasaport sayfaları ve mevcut resmî kayıtlar. Yalnızca uçak rezervasyonu, gerçekleşmiş çıkışın kesin kanıtı gibi sunulmamalıdır.
5. Önceki süreçler: İdari dilekçeler, evrak kayıt numaraları, cevaplar, önceki mahkeme dosyaları ve kararlar.
6. Dosyanın sebebine ilişkin deliller: Bildirilen gerekçeye göre çalışma, ikamet, ödeme, soruşturma veya adli süreç belgeleri.
7. Türkiye ile bağlar: Gerektiğinde aile kayıtları, eğitim kabulü, çalışma belgeleri, sağlık raporları ve bu bağların tarihini gösteren kayıtlar.
8. Temsil ve iletişim: Mevcut avukat bilgisi, vekâletname durumu, bulunduğunuz ülke ve size ulaşılabilecek güncel adres.

Önerilen bir sayfalık özet şu sırayı izleyebilir: Türkiye’ye son giriş; ihlalin veya olayın tarihi; kararın düzenlenmesi; tebliğ; çıkış; önceki başvuru; bugün talep edilen sonuç. Bilmediğiniz tarihleri tahminle doldurmayın. “Tarih bilinmiyor, belge istenecek” notu, yanlış bir kesinlikten daha yararlıdır.

Belgeleri sayfa sırası korunmuş PDF veya okunaklı görüntüler halinde hazırlayın. Arka yüz, ek ve imza sayfalarını atlamayın. Kendi açıklamanızı belge görüntüsüne eklemek yerine ayrı bir metinde yazın. Bir belgenin yalnızca tercümesini gönderiyorsanız orijinal dildeki örneğini de incelemeye ekleyin; tercüme ve kaynak belge birlikte eşleştirilebilmelidir.

Yurt dışında avukata vekâletname nasıl hazırlanır?

Önce Türkiye’de dosyayı takip edecek avukattan yapılacak işlemlere uygun vekâletname bilgilerini alın. Vekilin adı, soyadı, barosu, sicil bilgileri ve gereken diğer kimlik bilgileri doğrulanmalıdır. Belgeyi düzenleyecek makamın istediği bilgi listesi ülkeye ve işlem türüne göre değişebilir. İnternetten bulunan başka bir davanın vekâletname örneği doğrudan kullanılmamalıdır.

Türk dış temsilciliğinde düzenleme

Bulunduğunuz yerdeki Türk dış temsilciliğinin yabancılara yönelik noterlik hizmetinin kapsamını önceden kontrol edin. Her temsilciliğin hizmeti ve istediği belgeler aynı olmayabilir. Liyon ve Marsilya başkonsolosluklarının güncel bilgi notlarında yabancı kişiler için kimlik belgeleri ve tercüman düzeni ayrıca açıklanmaktadır. Bu açıklamalar o temsilciliklere aittir; bütün ülkeler için tek evrak listesi sayılmaz.

Türkçe bilmeyen kişi için tercüman gerekliliğini, randevu yöntemini ve işlemin kabul koşullarını doğrudan ilgili temsilcilikten öğrenin. “Randevu aldım” bilgisi vekâletnamenin düzenlendiğini göstermez. Asıl kimlik, başvuranın şahsen bulunması ve işlem kapsamı gibi koşullar önceden netleştirilmelidir. Avukatın bilgilerini randevudan önce kontrol etmek düzeltme ihtiyacını azaltır.

Yabancı noter, apostil veya tasdik yolu

Yabancı makamda düzenlenen vekâletnamenin Türkiye’de kullanımı, belgenin düzenlendiği ülkeye ve uygulanabilir anlaşmalara göre incelenir. Uygun durumlarda apostil, başka durumlarda tasdik düzeni ve Türkçe tercüme gündeme gelebilir. Apostil bulunması, vekâletnamenin içerdiği yetkilerin her işlem için yeterli olduğu anlamına gelmez; belgenin şekliyle temsil kapsamı ayrı kontrol edilir.

Los Angeles Başkonsolosluğunun yayımladığı apostil yönteminde, yerel noter ve ilgili apostil makamı işlemleri ile Türkiye’de tercüme aşaması anlatılır. Bu, o ülke uygulamasını gösteren bir örnektir. Başka ülkedeki başvuran, aynı makam adlarını kendi ülkesinde kullanmak yerine yerel onay zincirini doğrulatmalıdır. Gereksiz çifte onay yaptırmadan önce belgenin Türkiye’de nasıl sunulacağı belirlenmelidir.

İmzadan önce ve sonra kontrol edilecek alanlar

• Ad, soyad, doğum bilgisi ve pasaport numarası mevcut kararlarla uyuşuyor mu?
• Eski ve yeni pasaport veya farklı yazım biçimi açıklanabiliyor mu?
• Vekil bilgileri doğru mu; takip edilecek idari ve yargısal işlemler için yetki kapsamı incelendi mi?
• Noter, tasdik veya apostil sayfası asıl belgeyle eşleştirilebiliyor mu?
• Tercüme gereken bütün sayfaları kapsıyor mu; onayların nasıl sunulacağı belirlendi mi?
• Türkiye’de kullanılacak asıl veya usulüne uygun örneğin temin yöntemi net mi?

Ön inceleme için tarama gönderilmesi yararlı olabilir; ancak her tarama mahkemeye sunulacak usulüne uygun vekâletname yerine geçmez. Fiziksel teslim gerekip gerekmediği veya düzenlenen belgenin uygun örneğine Türkiye’den erişilip erişilemeyeceği somut belgeye göre sorulmalıdır. Bu hazırlıkların dava süresiyle birlikte planlanması gerekir.

Temsil ilişkisini ve avukat bilgilerini kontrol etmek için avukata güven, vekâletname ve deport davası rehberi kullanılabilir. Ücret sözleşmesiyle vekâletname farklı belgelerdir: biri işin kapsamı ve mali koşullarını, diğeri temsil yetkisini ortaya koyar.

Türkiye’ye gelmeden dava nasıl açılır ve takip edilir?

Yabancı kişinin bu davaları takip etmek için mutlaka avukat tutması gerektiği söylenemez. Bununla birlikte uzaktan temsil tercih edildiğinde, Türkiye’deki avukat usulüne uygun yetkiyle dava ve idari başvuruları takip edebilir. Mahkeme, işlemi yapan makam, konu ve talep sonucu somut dosyaya göre belirlenir. Her giriş yasağı için aynı mahkemeye başvurulacağı varsayılmamalıdır.

İYUK 3, idari davanın imzalı dilekçeyle açılmasını ve dilekçede işlem, sebepler, deliller ile bildirim tarihinin gösterilmesini düzenler. İYUK 4, yurt dışında Türk konsolosluklarına ilgili yargı merciine gönderilmek üzere dilekçe ve evrak verilebilmesine ilişkin yol da içerir. Konsoloslukta vekâletname düzenletmek ile mahkemeye yönelik dava dilekçesi teslim etmek farklı işlemlerdir.

Bu nedenle hangi teslim yolunun kullanılacağı önceden netleştirilmelidir. Vize bölümüne gönderilen e-posta, genel bilgi talebi veya noter randevusu dava kaydı gibi kabul edilmemelidir. Dilekçe verildiğinde alındı, kayıt ve dosya bilgisi saklanmalıdır. Avukat üzerinden takipte de yalnızca “işleme başladık” mesajı yerine hangi işlemin yapıldığını gösteren bilgi istenebilir.

Dava açılınca giriş yasağı kendiliğinden durur mu?

İYUK 27’deki genel kurala göre idari dava açılması, işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz. Yürütmenin durdurulması talebi ve koşulları ayrıca değerlendirilir. Sınır dışı kararları bakımından 6458 sayılı Kanun’un 53/3. maddesinde, yabancının rızası saklı kalmak üzere dava süresinde ve dava açıldığında yargılama sonuçlanıncaya kadar sınır dışı etmeme yönünde özel düzenleme bulunur.

Bu özel koruma, Türkiye dışındaki kişinin ülkeye girişine kendiliğinden izin verildiği anlamına gelmez. Yurt dışındaki kişi, dava açıldığı için bilet alıp giriş yasağının uygulanmayacağını varsaymamalıdır. Sınır dışı edilmeme, giriş yasağının yürütülmesi ve ülkeye kabul farklı hukuki sorulardır. Kararın veya geçici korumanın hangi işlemi kapsadığı açıkça belirlenmelidir.

Karar, tebligat ve masrafları yazılı takip edin

Dosya numarası, sunulan dilekçe, önemli ara kararlar, tebligatlar ve ödemeler için ortak bir kayıt düzeni kurun. Yurt dışındaki adresiniz veya iletişim bilgileriniz değiştiğinde, avukatla dosyadaki bildirim düzenini kontrol edin. İletişim uygulamasında yeni numara kullanmak, mahkemedeki tebligat adresini kendiliğinden değiştirmez.

Yargılama süresi için sabit bir sonuç tarihi verilemez. Dosyanın niteliği, savunma, tebligat ve ara işlemler önemlidir. Harç, yargılama gideri, avukatlık ücreti, tercüme, noter ve gönderim giderlerini ayrı sorun. Tek bir bedelin hangi işlemleri ve kaç idari kararı kapsadığını önceden bilmek, uzaktan takipte belirsizliği azaltır.

Olumlu mahkeme kararı alındığında hükmün kapsamı, idareye tebliği ve uygulanması da takip edilmelidir. Bir işlemin iptali bütün bağımsız kayıtların aynı anda silindiğini göstermez. Karar sonrasındaki aşama için deport veya giriş yasağı iptalinden sonra Türkiye’ye giriş ve kararın uygulanması rehberi incelenebilir.

İki varsayımsal dosyada uzaktan hazırlık nasıl değişir?

Aşağıdaki örnekler açıklama için oluşturulmuştur; gerçek danışan dosyası veya kazanılmış dava anlatımı değildir. Aynı “beş yıllık deport” ifadesinin farklı inceleme gerektirebileceğini gösterir.

Örnek 1: Çıkışta para cezası ödenmiş, yalnızca yasak süresi hatırlanıyor

Bir kişi Türkiye’den ayrılırken ödeme yaptığını ve beş yıl gelemeyeceğinin söylendiğini anlatır. Elinde yalnızca ödeme makbuzu vardır. İlk aşamada makbuzun hangi alacağa ait olduğu, ayrıca giriş yasağı veya sınır dışı kararı bulunup bulunmadığı ve bildirim kayıtları araştırılır. Makbuz, bütün kararların yerine geçirilmez; ödeme yapılmasıyla yasağın kaldırıldığı da varsayılmaz.

Kişi yeni pasaport almışsa eski pasaport kimlik sayfasını ve çıkışla ilgili evrakı birlikte hazırlar. Bulunduğu ülkedeki vekâlet düzenini araştırırken dava süresinin ayrıca incelenmesini sağlar. Bu dosyada ilk ihtiyaç, genel bir “deport kaldırma dilekçesi” kopyalamak yerine hangi işlemin mevcut olduğunu belirlemektir.

Örnek 2: Giriş yasağı belgesi mevcut, Türkiye’de eş ve çocuk bulunuyor

Başka bir kişi, kendisine verilen giriş yasağı kararının tamamını sunar; eşi ve çocuğu Türkiye’dedir. Bu kez yasak gerekçesi, tebligat ve aile bağlarının somut durumu birlikte incelenir. Aile kaydı tek başına kesin iptal sonucu gibi sunulmaz. Hangi olgunun hangi belgeyle desteklendiği ve işlemin dayanağına nasıl yanıt verdiği açıklanır.

Kişi tercüman gereken bir ülkede vekâlet verecekse randevu, belge metni ve onay koşulları önceden netleştirilir. Dava açılmasıyla Türkiye’ye girişin kendiliğinden serbest olacağı düşünülmez. Mahkeme kararı alınırsa da güncel kayıt ve seyahat koşulları ayrıca kontrol edilir. Böylece aileye kavuşma hedefiyle hukuki işlemlerin gerçek aşamaları birbirine karıştırılmaz.

Sık sorulan sorular

1. Beş yıllık deportu kaldırmak için Türkiye’ye gelmem gerekir mi?

Usulüne uygun temsil ve belge hazırlığıyla yurt dışından işlem yürütülebilir. Dava hazırlamak için önce Türkiye’ye giriş yapılması gerektiği söylenemez. Ancak temsil, belge sunumu ve süre somut dosyada kontrol edilmelidir.

2. Beş yıllık yasak dolmadan dava açılabilir mi?

İşleme karşı dava yolu ve süresi, yasağın bitişinden ayrı değerlendirilir. Beş yıl beklemek gerektiği varsayımı dava süresinin kaçırılmasına yol açabilir. Mevcut karar ve tebliğ kayıtları incelenmelidir.

3. Konsolosluk vekâleti için randevu almak dava süresini durdurur mu?

Randevu veya belge hazırlığı tek başına dava süresini durdurmaz. Vekâlet düzenleme ile dava açma ayrı işlemlerdir. Süre riski varsa yapılabilecek usuli işlemler gecikmeden değerlendirilmelidir.

4. Sınır dışı kararını kim verir ve mahkeme kararı bütün kodları kaldırır mı?

Sınır dışı kararı, 6458 sayılı Kanun uyarınca ilgili talimat üzerine veya resen valilikçe alınır. Bir işlemin iptali bütün bağımsız tahdit kayıtlarını otomatik kaldırmaz. Mahkemenin hükmü ve kayıtların dayanakları birlikte okunur.

5. Deport kaldırmanın ücreti ve sonuçlanma süresi sabit midir?

İncelenecek işlemler, dava kapsamı, masraflar ve yargılama aşamaları değişebilir. Evrak görülmeden sabit toplam bedel veya kesin sonuç tarihi verilmemelidir. Ücretin ve giderlerin neleri kapsadığı yazılı açıklanmalıdır.

6. Evlilik, davetiye veya vize giriş yasağını kesin kaldırır mı?

Bu belgeler dosyanın değerlendirilmesinde önem taşıyabilir; tek başlarına her yasağı kaldırmaz. Vize de mutlak giriş hakkı sağlamaz. Yasağın dayanağı, devam eden kayıtlar ve seyahat koşulları ayrıca kontrol edilir.