Vasiyetname hazırlama, kişinin ölümünden sonra malvarlığına ve bazı kişisel konulara ilişkin iradesini hukuka uygun biçimde açıklamasıdır. Türk Medeni Kanunu resmî, el yazılı ve sözlü vasiyetname türlerini düzenler.

Kim Vasiyetname Yapar?

Vasiyetname yapan kişi on beş yaşını doldurmalı ve ayırt etme gücüne sahip olmalıdır. İleri yaş tek başına engel değildir. Ancak hastalık, ilaç kullanımı veya zihinsel durum tartışma yaratıyorsa düzenleme tarihindeki ehliyeti gösteren sağlık kaydı önem taşır.

Resmî Vasiyetname

Resmî memur, vasiyetnameyi iki tanık önünde düzenler. Noter, sulh hâkimi veya kanunun yetki verdiği görevli bu işlemi yürütür. Vasiyetçi arzularını görevliye bildirir. Görevli metni okur; taraflar imza ve tanık aşamasını tamamlar.

Tanıkların kanuni engel taşımaması gerekir. Ayrıca vasiyetçi, işleme katılan görevli ve tanıklar lehine kazandırma yaparsa geçerlilik sorunu doğar.

El Yazılı Vasiyetname

Vasiyetçi metnin tamamını kendi el yazısıyla yazmalı, yıl-ay-gün tarihini eklemeli ve imzalamalıdır. Bilgisayarda metin hazırlayıp yalnızca imzalamak, el yazılı vasiyetnamenin şartlarını karşılamaz.

Kişi vasiyetnameyi açık veya kapalı biçimde notere, sulh hâkimine ya da yetkili memura bırakır. Böylece görevli belgeyi güvenle saklar. Güvenli saklama, ölümden sonra belgenin bulunmasını kolaylaştırır.

Sözlü Vasiyetname

Buna karşılık sözlü vasiyetname olağanüstü durumlar için istisnai bir yoldur. Yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık veya savaş diğer türleri engellerse kişi son arzularını iki tanığa açıklar.

Tanıklar bu iradeyi gecikmeden yazıya geçirip yetkili makama sunar veya doğrudan hâkime anlatır. Olağanüstü durum sona erer ve vasiyetçi diğer şekillerden birini yapma olanağı kazanırsa sözlü vasiyet belirli süre sonunda hükmünü kaybeder.

Vasiyetnamenin İçeriği

• Belirli mal veya para vasiyeti,
• Mirasçı atama,
• Vasiyeti yerine getirme görevlisi belirleme,
• Paylaştırma kuralları koyma,
• Vakıf kurma veya koşul ve yükleme belirleme,
• Kanunun izin verdiği kişisel açıklamalar.

Bununla birlikte vasiyetçi yalnızca tasarruf edilebilir kısım üzerinde serbestçe karar verir. Saklı payları aşan kazandırmalara karşı mirasçı tenkis davası açar.

Saklı Pay Vasiyetnameyi Geçersiz Kılar mı?

Öte yandan saklı pay ihlali vasiyetnameyi kendiliğinden geçersiz kılmaz. Saklı pay sahibi mirasçı, kanuni süre içinde aşan kısmın azaltılmasını talep eder. Ehliyet, irade veya şekil sorunu varsa vasiyetnamenin iptali gündeme gelir.

Vasiyetnameden Dönme ve Değişiklik

Vasiyetçi yeni bir vasiyetname yaparak, önceki belgeyi yok ederek veya vasiyet ettiği malı devrederek önceki iradesinden döner. Birden fazla belge varsa mahkeme tarih ve içerik ilişkisini inceler.

Yeni metinde önceki vasiyetnamenin hangi bölümlerinin yürürlükten kalktığı açıkça yazılmalıdır. Çelişkili hükümler uygulamada dava doğurur.

Vasiyetnamenin Ölümden Sonra Açılması

Vasiyetnameyi bulan kişi belgeyi gecikmeden sulh hukuk mahkemesine teslim etmelidir. Mahkeme belgeyi açar ve ilgililere bildirir. Açılma işlemi belgenin kesin biçimde geçerli olduğu anlamına gelmez.

En Sık Yapılan Hatalar

• Ayrıca el yazılı vasiyetnameyi bilgisayarda hazırlamak,
• Tarih veya imza eklememek,
• Taşınmazı belirsiz tarif etmek,
• Saklı payları göz ardı etmek,
• Ehliyet tartışmasına karşı belge tutmamak,
• Tanık engellerini kontrol etmemek,
• Eski vasiyetnameyle çelişen hükümler bırakmak.

Sık Sorulan Sorular

Vasiyetname için noter zorunlu mudur?

Hayır. El yazılı vasiyetname de geçerli olur. Ancak her tür kendi şekil şartlarını eksiksiz taşımalıdır.

Vasiyetçi bütün mirası tek kişiye bırakır mı?

Vasiyetçi tasarruf edilebilir kısmı tek kişiye bırakır. Saklı pay ihlali varsa hak sahibi tenkis talep eder.

Yurt dışında hazırlanan vasiyetname Türkiye’de geçerli midir?

Mahkeme şekli, uygulanacak hukuku, apostili, tercümeyi ve Türkiye’deki taşınmaz kurallarını birlikte değerlendirir.

Sonuç

Sonuç olarak vasiyetname hazırlarken ehliyet, şekil, saklı pay, mal tanımı ve saklama koşulları birlikte ele alınmalıdır. Genel miras planlaması için İstanbul miras avukatı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Bu içerik genel bilgi sunar. Vasiyetname metni somut malvarlığı ve aile yapısına göre hazırlanmalıdır.