Çalışma vizesi reddedilirse başvurunun neden reddedildiği, kararın hangi makam tarafından çıktığı ve başvuru sahibinin Türkiye’ye girişini etkileyen başka bir kayıt bulunup bulunmadığı başvuru sahibi ayrı ayrı incelemelidir. Çünkü çalışma vizesi, çalışma izni, Türkiye’ye giriş yasağı ve tahdit kodu aynı işlem değildir.
Başvuru sahipleri günlük kullanımda “9F çalışma vizesi” veya “9F başvurusu” ifadelerini kullanabilmektedir. Ancak hukuki değerlendirme, yalnızca bu ifadeye dayanılarak yapmamak gerekir. Konsolosluk belgesi, çalışma izni başvuru sonucu, yabancı kimlik bilgileri ve varsa giriş yasağına ilişkin kayıt birlikte başvuru sahibi kontrol etmelidir.
Bakanlık çalışma izni başvurusunu reddederse Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde itiraz hakkı doğar. Konsolosluğun vize işlemi ile Bakanlığın çalışma izni işlemi birbirinden farklı olduğundan, her ret için otomatik olarak aynı süre ve başvuru yolu geçerli olmaz.
Çalışma Vizesi ile Çalışma İzni Aynı Şey midir?
Hayır. Çalışma vizesi ve çalışma izni birbirine bağlı olmakla birlikte aynı idari işlem değildir.
Türkiye dışında bulunan yabancı, kural olarak bulunduğu veya yasal olarak ikamet ettiği ülkedeki Türk dış temsilciliğine çalışma vizesi başvurusu yapar. Başvuru sırasında kendisine bir referans veya başvuru bilgisi çıkabilir. İşveren daha sonra gerekli belgelerle Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının e-İzin sistemi üzerinden çalışma izni başvurusunu tamamlar.
Dış temsilcilik süreci ile işverenin Bakanlığa yaptığı başvuru birbirini tamamlar. Yabancının konsolosluğa başvurması tek başına çalışma izni çıktığı anlamına gelmez. Aynı şekilde Bakanlık aşamasındaki eksiklikler de dış temsilcilikte başlayan sürecin sonuçlanmasını engelleyebilir.
Ret belgesinde aşağıdaki ayrım öncelikle yapmak gerekir:
- Türk dış temsilciliği çalışma vizesi başvurusunu mu reddetti?
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı çalışma izni başvurusunu mu reddetti?
- Başvuru eksik evrak nedeniyle işleme girmedi mi?
- Yabancı hakkında giriş yasağı, deport kararı veya tahdit kaydı mı bulundu?
- İşverenin veya iş yerinin gerekli değerlendirme ölçütlerini karşılamadığı mı yer aldı?
Doğru başvuru yolu ancak bu sorular yanıtladıktan sonra ortaya çıkar.
9F Çalışma Vizesi Nedir?
“9F çalışma vizesi” ifadesi uygulamada başvuru sahipleri, aracı kişiler veya danışmanlık görüşmelerinde kullanır. Bununla birlikte başvurunun sonucunu belirleyen esas belge, ilgili Türk dış temsilciliğinin veya Bakanlığın düzenlediği resmî bildirimdir.
Belgede yalnızca kısa bir kod veya genel bir açıklama bulunması hâlinde, kodun neyi ifade ettiği varsayıma dayandırmamak gerekir. Başvuru numarası, işveren bilgileri, e-İzin sistemindeki durum ve konsolosluk evrakı incelemek gerekir.
Bazı dosyalarda kişi çalışma vizesinin reddedildiğini düşünürken asıl sorun, işverenin süresi içinde Bakanlığa başvurmaması olabilir. Bazı dosyalarda ise Bakanlık çalışma izni başvurusunu reddetmiş, buna bağlı olarak vize süreci sonuçsuz kalmıştır. Ayrıca yabancı hakkında aktif giriş yasağı veya tahdit kaydı varsa çalışma izni yönünden olumlu olumlu karar çıkması, tek başına Türkiye’ye girişin mümkün olduğu anlamına gelmeyebilir.
Çalışma Vizesi Neden Reddedilir?
Çalışma vizesi veya çalışma izni başvurusu farklı nedenlerle ret sonucu doğabilir. Her ret sebebinin çözümü aynı değildir. Yeni başvuru yapmadan önce önceki ret gerekçesinin giderilmesi gerekir.
İşverenin başvuruyu süresinde tamamlamaması
Yurt dışı başvurularında yabancı dış temsilciliğe başvurduktan sonra işverenin de Bakanlık sistemindeki işlemleri öngörülen süre içinde tamamlaması gerekir. Dışişleri Bakanlığının bilgilendirmesine göre işverenin, yabancının dış temsilcilik başvurusunu takip eden on iş günü içinde gerekli işlemleri Bakanlığa yapması gerekir.
Bu sürenin geçirilmesi, başvurunun eksik kalmasına veya yeniden başvuru ihtiyacına neden olabilir. Yabancının yalnızca konsoloslukta işlem yapmış olması yeterli değildir.
Eksik veya çelişkili belgeler
İş sözleşmesi, pasaport, diploma, faaliyet belgesi, ticaret sicili kayıtları ve işverenin mali belgeleri dosyanın niteliğine göre talep edebilir. Belgelerdeki isim, pasaport numarası, görev tanımı, ücret veya şirket bilgileri birbiriyle uyumlu olmalıdır.
Yabancının yapacağı iş ile eğitim veya mesleki deneyimi arasında açıklaması olmayan bir uyumsuzluk bulunması da değerlendirmeyi etkileyebilir. Sahte veya gerçeğe aykırı belge şüphesi ise yalnızca başvurunun reddine değil, başka idari ve cezai sonuçlara da yol açabilir.
İşverenin değerlendirme ölçütlerini karşılamaması
Çalışma izni başvurularında iş yerinin sermayesi, cirosu, ihracatı, Türk vatandaşı çalışan sayısı ve işverenin yabancıya ödeyeceği ücret gibi ölçütler gündeme gelebilir. Uygulanacak ölçütler sektör, işin niteliği ve yabancının görevi bakımından değişebilir.
İşverenin yalnızca şirket kurması çalışma iznini garanti etmez. Bakanlık şirketin gerçek faaliyetini, mali durumunu ve istihdam yapısını inceleyebilir.
Mesleğin yabancılara kapalı olması
Türk hukukunda bazı meslekler yalnızca Türk vatandaşları tarafından yapmak mümkündür. Yabancının kapalı bir meslekte çalışmak istemesi ret sebebi oluşturabilir. İş sözleşmesinde yazılan görev ile yabancının fiilen yapacağı işin farklı yazılması de başvuruyu riskli hâle getirir.
Giriş yasağı, deport veya tahdit kaydı bulunması
Yabancı hakkında Türkiye’ye giriş yasağı, sınır dışı etme kararı veya güvenlik ve göç mevzuatı kapsamında tahdit kaydı bulunabilir. Bu kayıtlar çalışma vizesi sürecini etkileyebilir.
Çalışma vizesine başvurulması giriş yasağını kendiliğinden kaldırmaz. Öncelikle kaydın dayanağını, süresini ve kaydı oluşturan makamı tespit etmek gerekir. Gerekiyorsa giriş yasağı veya tahdit işlemi için ayrı bir idari başvuru veya dava gerekir.
Bu konuda deport kaldırma ve İstanbul deport avukatı sayfaları da ayrıntılı bilgi sunar.
Başvurunun amacı hakkında tereddüt oluşması
İşverenin gerçek bir faaliyeti bulunmaması, iş sözleşmesinin yalnızca Türkiye’ye giriş sağlamak amacıyla hazır görünmesi veya yabancının görevine ilişkin açıklamaların yetersiz olması ret riskini artırabilir.
Başvuru bilgileri açık, tutarlı ve doğrulamaya elverişli olmalıdır. Aynı belgeleri hiçbir düzeltme yapmadan tekrar sunmak genellikle sorunu çözmez.
Çalışma İzni Reddi Kararına Nasıl İtiraz Edilir?
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının açıkladığı çalışma izni ret kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde itiraz hakkı doğar. İtiraz, Bakanlığın e-İzin sistemi üzerinden ilerler.
İtiraz dilekçesinde yalnızca “ret kararını kabul etmiyoruz” denilmesi yeterli değildir. Ret gerekçesinin neden hukuka veya dosyadaki belgelere uygun olmadığı açıklamak gerekir ve bu açıklamayı destekleyen belgeler sunmak gerekir.
İtiraz hazırlığında şu belgeler kullanmak mümkündür:
- Çalışma izni ret bildirimi,
- Başvuru referansı ve dosya numarası,
- İş sözleşmesi,
- Yabancının pasaportu ve mesleki belgeleri,
- İşverenin faaliyet ve mali durum belgeleri,
- Ret gerekçesindeki eksikliği gideren yeni belgeler,
- Görev tanımını ve yabancı istihdamı ihtiyacını açıklayan dilekçe,
- Varsa giriş yasağı veya tahdit kaydına ilişkin kararlar,
- Önceki başvuru ve yazışmalar.
Otuz günlük süre, her türlü konsolosluk vize reddine geçerli olacak genel bir süre değildir. Bu süre Bakanlığın çalışma izni ret kararına yönelik itiraz bakımından önemlidir. Bu nedenle kararın hangi makam tarafından çıktığı mutlaka başvuru sahibi kontrol etmelidir.
İtiraz Reddedilirse Dava Açılabilir mi?
Bakanlık itirazı reddederse idari yargı yoluna başvurulabilir. Açılacak davada ret işleminin yetki, şekil, sebep, konu ve amaç yönlerinden hukuka uygun olup olmadığı mahkeme inceler.
Dava açma süresi ve yetkili mahkeme, tebliğ belgesindeki kararın içeriğine göre belirlemek gerekir. İtiraz sonucunun tebliğ tarihi kaydetmek gerekir, e-İzin ekranındaki bildirimler ve elektronik tebligat belgeleri saklamak gerekir.
Mahkeme, çalışma iznini otomatik olarak veren bir makam değildir. Yargısal incelemede idari işlemin hukuka uygunluğu inceleme konusu olur. Ret gerekçesi somut verilere dayanmıyorsa, idare değerlendirme ölçütlerini hatalı uygulamışsa veya idare dosyadaki belgeleri dikkate almamışsa bunlar dava dilekçesinde açıklamak mümkündür.
Doğrudan Yeni Başvuru mu, İtiraz mı Yapılmalı?
Bu seçim ret sebebine göre yapmak gerekir. Basit ve giderilebilir bir belge eksikliği varsa yeni başvuru daha hızlı sonuç verebilir. Ancak ret gerekçesi hatalıysa, başvurudaki belgeler ölçütleri zaten karşılıyorsa veya karar yabancı hakkında olumsuz sonuçlar doğurabilecek bir değerlendirme içeriyorsa itiraz yolu önem kazanır.
Yeni başvuru önceki ret kararını ortadan kaldırmaz. Ayrıca aynı eksiklik devam ederken yeni başvuru tekrar ret sonucu doğabilir.
Karar verilirken şu noktalar karşılaştırmak gerekir:
- Otuz günlük itiraz süresi devam ediyor mu?
- Ret nedeni yeni belgeyle giderilebilir mi?
- İşveren hâlen aynı yabancıyı aynı görevde çalıştırmak istiyor mu?
- İş yerinin değerlendirme ölçütleri değişti mi?
- Yabancı hakkında ayrıca giriş yasağı veya tahdit kaydı var mı?
- Başvuruda yanlış veya çelişkili bilgi bulunuyor mu?
Çalışma Vizesi Reddi Giriş Yasağı Anlamına Gelir mi?
Hayır. Çalışma vizesi veya çalışma izni reddi, tek başına yabancı hakkında giriş yasağı bulunduğunu göstermez.
Bununla birlikte ret kararının arkasında mevcut bir giriş yasağı veya tahdit kaydı bulunabilir. Yabancının geçmişte vize ihlali yapması, sınır dışı geçmişi, kamu düzeni gerekçesiyle kayıt oluşması veya hakkında farklı bir idari işlem bulunması ayrıca araştırmak gerekir.
Aktif deport kaydı bulunan kişiler bakımından çalışma vizesi başvurusu ile deport kaydını kaldırma işlemi ayrı süreçler olabilir. Benzer ayrım, deportlu yabancının evlilik vizesi reddi bakımından da geçerlidir.
Meşruhatlı Vize ile Türkiye’ye Giriş Mümkün müdür?
Aile birleşimi, eğitim, tedavi veya çalışma gibi belirli amaçları içeren özel açıklamalı vize başvuruları uygulamada meşruhatlı vize olarak anılabilir. Ancak meşruhatlı vize başvurusu her giriş yasağını otomatik olarak etkisiz hâle getirmez.
Başvurunun amacı, yabancının Türkiye’deki bağları, giriş yasağının nedeni ve güncel belgeler birlikte inceleme konusu olur. Ayrıntılı bilgi için meşruhatlı vize nedir ve nasıl alınır başlıklı yazı ayrıntılı bilgi verir.
Türkiye İçinden Çalışma İzni Başvurusu Yapılabilir mi?
Türkiye’deki yabancıların belirli şartlarla yurt içinden çalışma izni başvurusu yapması mümkündür. Genel olarak yabancının geçerli ve gerekli süreyi karşılayan bir ikamet iznine sahip olması gündeme gelebilir. Ancak ikamet izni türüne ve mevzuattaki istisnalara göre farklı uygulamalar bulunur.
Turistik ikamet iznine sahip olmak her durumda çalışma izninin çıkacağı anlamına gelmez. Yabancının statüsü, başvuru sektörü ve işverenin koşulları birlikte incelemek gerekir.
Yabancı Türkiye’de yasal kalış hakkını kaybetmişse veya hakkında sınır dışı kararı varsa, yalnızca çalışma izni başvurusu yapmak mevcut sorunu çözmeyebilir.
Çalışma İzni Onaylandıktan Sonra Ne Yapılır?
Çalışma izni olumlu sonuçlandıktan sonra yabancının vize, ülkeye giriş, adres ve sosyal güvenlik işlemleri süresinde tamamlamak gerekir. Yurt dışı başvurularında yabancının çalışma izninin başlangıç tarihinden itibaren öngörülen süre içinde Türkiye’ye gelmesi ve işe başlaması gerekir.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının bilgilendirmesine göre yabancı, Türkiye’ye giriş tarihinden itibaren bir ay içinde ve her hâlde çalışma izninin başlangıç tarihinden itibaren altı ayı geçmemek üzere işe başlamalıdır. İşverenin sosyal güvenlik bildirimleri de süresinde yapmak gerekir.
İzin alma işlemina rağmen yabancının hiç işe başlamaması, farklı işverende çalışması veya izin kapsamı dışında iş yapması sonraki işlemleri olumsuz etkileyebilir.
Çalışma Vizesi Reddi İçin Gerekli Belgeler
Dosyayı sağlıklı incelemek için mümkün olduğunca bütün belgeleri birlikte hazırlamak gerekir:
- Konsolosluk başvuru belgesi ve ret bildirimi,
- Çalışma izni başvuru ve ret belgesi,
- Başvuru veya referans numarası,
- Yabancının pasaportunun işlem görmüş sayfaları,
- İş sözleşmesi ve görev tanımı,
- Diploma, sertifika ve mesleki deneyim belgeleri,
- İşverenin ticaret sicili, faaliyet ve mali belgeleri,
- E-İzin sistemindeki bildirimlerin ekran görüntüleri,
- Varsa önceki çalışma ve ikamet izinleri,
- Varsa sınır dışı kararı, giriş yasağı veya tahdit belgeleri.
Belgenin yabancı dilde olması hâlinde usulüne uygun tercüme ve gerektiğinde tasdik işlemleri gündeme gelebilir.
Çalışma Vizesi Reddedilirse Sık Sorulan Sorular
Çalışma izni reddine itiraz süresi kaç gündür?
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının çalışma izni ret kararına karşı tebliğden itibaren 30 gün içinde e-İzin sistemi üzerinden itiraz hakkı doğar.
Çalışma vizesi reddine karşı her zaman 30 gün içinde mi itiraz edilir?
Hayır. Otuz günlük süre Bakanlığın çalışma izni ret kararına ilişkindir. Konsolosluk vize işleminin niteliği ve başvuru yolu ayrıca değerlendirmek gerekir.
İşveren itirazı yapmazsa yabancı kendisi yapabilir mi?
Çalışma izni başvurusunun türüne göre e-İzin işlemleri işveren veya yetkilendirilmiş kişi üzerinden ilerler. Dosyada başvuru sahibi, işveren ve yabancının yükümlülükleri ayrı ayrı belirlemek gerekir.
Retten hemen sonra tekrar başvuru yapmak mümkündür mi?
Ret sebebinin giderilmesi hâlinde yeni başvuru gündeme gelebilir. Ancak aynı belgeler ve aynı eksikliklerle yapılan başvuru yeniden ret sonucu doğabilir.
Deport olan yabancı çalışma vizesi alabilir mi?
Dosyanın koşullarına göre başvuru yapmak mümkündür; ancak aktif giriş yasağı veya tahdit kaydı ayrıca incelemek gerekir. Çalışma vizesi başvurusu deport kaydını kendiliğinden kaldırmaz.
Çalışma vizesi reddi başka vize başvurularını etkiler mi?
Ret gerekçesine bağlıdır. Belge eksikliği ile güvenlik veya kamu düzeni değerlendirmesi aynı sonucu doğurmaz. Sonraki başvuruda önceki ret gerekçesinin doğru biçimde açıklamak gerekebilir.
9F kodu kesin olarak ne anlama gelir?
Kodun anlamı yalnızca sözlü bilgiye dayanmamalıdır. Konsolosluğun verdiği belge, başvuru numarası ve Bakanlık sistemindeki karar birlikte incelemek gerekir. Hangi makamın hangi işlemi reddettiği tespit olmadan başvuru yolu seçmemek gerekir.
Sonuç
Çalışma vizesi reddedilirse ilk adım, ret kararının konsolosluk vizesine mi yoksa Bakanlık çalışma iznine mi ilişkin olduğunu belirlemektir. Çalışma izni ret kararına karşı tebliğden itibaren 30 gün içinde e-İzin sistemi üzerinden gerekçeli itiraz yapmak mümkündür. İtirazın reddi hâlinde idari yargı yolu değerlendirmek mümkündür.
Yabancı hakkında giriş yasağı, sınır dışı etme kararı veya tahdit kaydı bulunuyorsa bunlar çalışma vizesinden ayrı işlemler olarak ayrı değerlendirmek gerekir. Yeni başvurudan önce önceki ret gerekçesini gidermek gerekir; işveren belgeleri, iş sözleşmesi ve yabancının mesleki durumu birbiriyle uyumlu olmalıdır.
Her dosyanın ret nedeni ve başvuru süreci farklıdır. Süre kaybını önlemek için ret bildirimi, tebliğ tarihi ve e-İzin kayıtları birlikte değerlendirmek gerekir.
Bir yanıt yazın