Sağlığında Bakım Karşılığı Tapu Devri (Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi) Bozulur mu? (Hukuki Özet)
Miras bırakanın sağlığında kendisine bakılması şartıyla tapulu taşınmazını çocuklarından birine veya üçüncü bir kişiye devrettiği Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi (TBK m. 611); eğer diğer mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla (hileli / muvazaalı) yapılmışsa zamanaşımı süresi olmaksızın Muris Muvazaası Tapu İptal ve Tescil Davası açılarak iptal ettirilir. Bakım borçlusu bakım yükümlülüğünü yerine getirmemişse veya muris tüm mal varlığını devrederek saklı payları ihlal etmişse iptal ve tenkis davası açılır.
1. Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Hangi Hallerde İptal Edilir? (Yargıtay Kriterleri)
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi yerleşik içtihatlarına göre, tapuda yapılan bakım karşılığı devrin gerçek bir bakım amacı mı taşıdığı yoksa diğer mirasçılardan mal kaçırma (muris muvazaası) amacı mı güttüğü şu 4 kritere göre belirlenir:
- Miras Bırakanın Özel Bakım İhtiyacı Var mıydı? Sözleşme yapıldığı tarihte murisin yaşı, sağlık durumu ve kendi ihtiyaçlarını karşılayıp karşılayamadığı (hastane raporlarıyla) incelenir. Sağlıklı ve bakıma muhtaç olmayan bir kişinin yaptığı devir mal kaçırma karinesidir.
- Devredilen Mal Varlığı ile Tüm Tereke Arasındaki Oran: Miras bırakanın sahip olduğu tüm taşınmazları veya mal varlığının büyük bölümünü tek bir çocuğuna bakım akdiyle devretmesi Yargıtay tarafından makul sınırların aşılması ve mirastan mal kaçırma olarak kabul edilir.
- Fiili Bakım Ediminin Yerine Getirilip Getirilmediği: Taşınmazı devralan kişinin murise gerçekten bakıp bakmadığı, aynı evde yaşayıp yaşamadığı veya bakım süresinin çok kısa sürüp sürmediği araştırılır.
- Hukuki Ehliyetsizlik (Akıl Sağlığı): Sözleşme tarihinde murisin demans, Alzheimer veya ayırt etme gücünü ortadan kaldıran bir rahatsızlığı varsa tapu devri mutlak butlanla (kesin olarak) geçersizdir.
2. Tapuda Satış Gösterme vs. Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Karşılaştırma Tablosu
| Devir Şekli | İspat Yükü ve Yargıtay Yaklaşımı | Açılacak Dava Türü |
|---|---|---|
| Tapuda “Satış” Gösterilerek Devir | Banka para transferi yoksa ve alıcının alım gücü kanıtlanamazsa doğrudan muvazaa sayılır. | Muris Muvazaası Tapu İptal Davası (Süresiz). |
| Tapuda “Ölünceye Kadar Bakma” Devri | Murisin bakım ihtiyacı olup olmadığı ve mal varlığının makul bir kısmını aşıp aşmadığı incelenir. | Terditli (Kademeli) Tapu İptal-Tescil ve Tenkis Davası. |
Bir yanıt yazın