Emisyon Ticaret Sistemi piyasasında ticari işlem onayındaki belirli hatalar için bildirimden sonra 20 dakika, fatura itirazı için ise tebliğ tarihinden itibaren sekiz gün öngörülüyor. Bu iki süre farklı işlemlere ait. Ön uzlaştırma bildirimine itirazın da yayımlandığı gün saat 16.30’a kadar yapılması gerekiyor. İtiraz etmek ödeme veya diğer yükümlülükleri kendiliğinden kaldırmıyor.

Bu kurallar, 21 Ekim 2026 tarihli ve 33407 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Piyasasının İşletilmesine İlişkin Yönetmelik ile düzenlendi. Yönetmelik yayımlandığı gün yürürlüğe girdi. Ancak yürürlük tarihi ile piyasaların fiilen işleme açılması ayrı konular. Geçici madde 1, İşlem Kayıt Sistemi, birincil piyasa ve spot tahsisat piyasası faaliyete başlayıncaya kadar teslimat, faturalama ve ödeme yükümlülüğü doğurmayan sanal uygulama öngörüyor.

Bu rehber, ETS kapsamındaki işletmelerin kayıt, bildirim, itiraz ve ödeme süreçlerini anlaması için hazırlandı. Bir işletmenin ETS kapsamına girip girmediği bu piyasa yönetmeliğinden tek başına çıkarılamaz. Kapsam, tesis bilgileri ve ilgili ETS düzenlemeleri ayrıca değerlendirilmelidir. Buradaki süreler, piyasada ilgili işlemler gerçekleştiğinde uygulanacak usulleri gösterir; her şirkete bugün fatura çıkarıldığı anlamına gelmez.

Yeni Yönetmelik Neyi Düzenliyor?

Yönetmeliğin 1. maddesi, sera gazı emisyonlarının piyasa temelli bir mekanizma ile azaltılmasını teşvik etmek amacıyla kurulacak ve işletilecek ETS piyasası ile İşlem Kayıt Sisteminin usul ve esaslarını belirliyor. Dayanakları, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 11. maddesi ve 7552 sayılı İklim Kanunu’nun 10. maddesi.

Metinde tahsisatların kaydı, piyasalara katılım, birincil piyasada ihale, ikincil piyasa işlemleri, teminat, uzlaştırma, faturalama, ödeme ve itiraz düzeni bulunuyor. Bunlar işletmeler için birbirine bağlı bir süreç oluşturuyor. Kayıtlı bir kullanıcının teklif vermesi, teklifin eşleşmesi, onayın bildirilmesi ve sonradan faturanın düzenlenmesi farklı hukuki aşamalar.

Dolayısıyla şirketin yalnızca çevre veya sürdürülebilirlik birimine görev verilmesi yeterli olmayabilir. Finans, hukuk, teknik ekip ve yetkili temsilcilerin aynı belge ve takvim üzerinden çalışması gerekir. Aşağıdaki işletme içi hazırlık önerileri yönetmeliğin aynen emrettiği bir organizasyon şeması değildir; kısa sürelerde hak kaybı riskini azaltmaya yönelik uygulama önerileridir.

Tahsisat, İKS ve ETSPYS Ne Anlama Geliyor?

Tahsisat, yönetmelikte belirli bir süre boyunca bir ton karbondioksit eşdeğerinde sera gazı emisyon hakkı olarak tanımlanıyor. Tahsisatın geçerliliği, transferi ve yükümlülüğün yerine getirilmesinde kullanılması ilgili kurallara bağlı. “Tahsisat aldım” demek, bütün emisyon yükümlülüklerinin kendiliğinden kapandığını göstermez.

İşlem Kayıt Sistemi, yani İKS, tahsisatların ihraç edilmesi, elde tutulması, başka hesaba transferi, iptali, ilgası ve itfasına ilişkin kayıtların izlendiği elektronik sistemdir. Hesap ve tesis bilgilerinin doğruluğu bu nedenle önem taşır.

ETS Piyasası Yönetim Sistemi, yani ETSPYS, piyasa işlemlerinin yürütülmesi için kullanılan ve İKS’yi de içeren uygulama yapısıdır. Bir bildirimin şirketteki genel e-posta kutusuna düşmesini beklemek yeterli olmayabilir. Hangi işlemin ETSPYS üzerinden bildirildiği, hangi durumda yazılı bildirim gerektiği ve katılım anlaşmasının ne söylediği birlikte kontrol edilmelidir.

Kimlerin Kayıt Yaptırması Gerekiyor?

Yönetmeliğin 7. maddesine göre ETS kapsamındaki işletmeler İKS’de hesap açtırmak zorunda. Hesap işletme adına açılıyor; işletme, kendisine bağlı tesis veya tesisler adına işlem yapıyor. İşletme bilgileri İklim Değişikliği Başkanlığının izleme, raporlama ve doğrulama sisteminden ETSPYS’ye aktarılıyor.

Hesap açılabilmesi için merkezi uzlaştırma kuruluşu katılımcı anlaşmasının imzalanması, ETSPYS üzerinden başvuru yapılması ve İKS katılım anlaşmasının imzalanması gerekiyor. Başvuru dosyasında işletme kayıt formu, imza sahiplerinin yetki belgeleri, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi örneği ve katılım anlaşması bulunuyor.

Başvuruya hazırlanırken şirket unvanını, ticaret sicili bilgilerini, tesis listesini ve temsil yetkisini karşılaştırın. Eski unvanla hazırlanmış belgeler veya yetkisi sona ermiş kişinin imzası inceleme sürecini aksatabilir. Birden fazla tesisin bulunduğu yapılarda hangi hesabın hangi tesise ait olduğu da ayrıca kayıt altına alınmalıdır.

Eksik Başvuru Dosyasında Süre Nasıl İşliyor?

8. madde, başvuru dosyasının inceleme ve değerlendirmesinin başvuru tarihini izleyen on iş günü içinde tamamlanmasını öngörüyor. Eksiklik bulunursa, eksikler ve giderilmemesi hâlinde kayıt yapılamayacağı başvuru sahibine bildiriliyor. Eksiklerin tamamlanması için on iş günü veriliyor.

Eksikliklerini zamanında tamamlamayan işletmenin kayıt işlemi yapılmıyor. Hesap açılabilmesi için yeniden başvuru gerekiyor. Bu nedenle başvuru eklerinin sisteme yüklenmesiyle dosyanın kabul edildiği varsayılmamalıdır. Ayrıca onay kaydını, eksiklik bildirimini ve verdiğiniz cevapları birlikte saklayın.

İşletme, eksiklik bildirimini aldığında önce istenen belgeyi ve bildirimin ulaştığı zamanı belirlemeli. Belgeyi başka kurumdan alacaksanız süreci aynı gün başlatın. Eksikliğe katılmıyorsa bunun hukuki gerekçesini somutlaştırması gerekir; sessiz kalmak veya yalnızca telefon görüşmesi yapmak kayıt bakımından yeterli güvence sağlamayabilir.

Birincil ve Spot Piyasaya Katılım Aynı İşlem mi?

Hayır. İKS hesabının açılması temel aşamadır; ilgili piyasaya katılım için ayrıca sözleşme ve kayıt işlemleri bulunur. Yönetmeliğin 9. maddesi birincil piyasaya kayıt, 10. maddesi spot tahsisat piyasasına kayıt şartlarını düzenler. Her ikisinde de İKS hesabı ve ilgili katılım anlaşması gerekir.

Bu ayrım, şirket içi yetkilendirme için önemlidir. Hesap açma yetkisi verilen kişiyle fiyat ve miktar içeren teklif sunacak kişi farklı olabilir. Şirketin iç onay düzeni, dışarıya karşı verilen temsil yetkisi ve sistem kullanıcı rolleri birbiriyle uyumlu kurulmalıdır. Şirket içi limitin aşılması her durumda piyasa işleminin kendiliğinden geçersiz olacağı anlamına gelmez.

Ticari İşlem Onayına İtiraz Süresi Kaç Dakika?

45. maddeye göre birincil piyasa ve spot tahsisat piyasasında ticari işlem onayına ilişkin bildirimlerde hata bulunması hâlinde, bildirimden sonra 20 dakika içinde itiraz edilebilir. İtirazın kabulü için süresinde yapılmış olması ve hatanın piyasa işletmecisinden kaynaklanması gerekir.

Bu, her hatalı teklifin geri alınabileceği genel bir vazgeçme hakkı değildir. İşletmenin kendi fiyat veya miktar girişini sonradan beğenmemesi ile sistemin geçerli tekliften farklı bir onay üretmesi aynı durum değildir. Bu nedenle itirazı hazırlarken teklif kaydını, bildirimi ve işlem onayını yan yana karşılaştırın.

Piyasa işletmecisi, itiraz bildirim süresinin bitimini takip eden 20 dakika içinde cevap verir. İtiraz kabul edilirse düzeltilmiş ticari işlem onayı gönderilir. İşletme ilk onayı, itiraz başvurusunu, cevap kaydını ve varsa düzeltilmiş onayı saklamalıdır.

Örneğin şirketin geçerli teklif kaydındaki miktarla onayda görünen miktar farklıysa, ilk adım hatanın nerede oluştuğunu kanıtlamaktır. Ekran görüntüsünün yanında teklif kayıt numarası ve zaman bilgileri de bulunmalıdır. Yalnızca “miktar yanlış” demek, hatanın piyasa işletmecisinden kaynaklandığını göstermeye yetmeyebilir.

20 Dakikalık Süre Kaçırılırsa Ne Olur?

45. maddenin ikinci fıkrası, süresinde itiraz etmeyen piyasa katılımcısının ticari işlem onayını bütün içeriğiyle kabul etmiş sayılacağını düzenler. İtiraz süresi tamamlandıktan sonra ticari işlem onayları, içerdikleri fiyat ve miktarlar çerçevesinde sözleşme niteliği kazanır.

Bu nedenle şirketin sistem bildirimlerini günlük mesai sonunda topluca kontrol etmesi yeterli olmayabilir. İşlem yapılan seanslarda yetkili bir asıl sorumlu ve onun yokluğunda devreye girecek yedek kişi belirlenmesi yararlı olur. Böyle bir iş bölümü özellikle izin, toplantı ve teknik kesinti sırasında önem kazanır.

Buradaki 20 dakika bir mahkemeye dava açma süresi değildir. Piyasa içi işlem onayına itiraz usulüdür. Sonraki uyuşmazlıkta yargı yolu veya başka başvuru değerlendirilirken işlem, taraf, katılım anlaşması ve özel mevzuat ayrıca incelenmelidir. Kısa piyasa süresinin varlığı bütün uyuşmazlıklar için aynı yargısal sonucu doğurmaz.

Ön Uzlaştırma Bildirimine Nasıl İtiraz Edilir?

46. maddeye göre ön uzlaştırma bildirimine itiraz, bildirimin yayımlandığı gün saat 16.30’a kadar ETSPYS üzerinden yapılır. İtiraz sebeplerinin gösterilmesi zorunludur. Piyasa işletmecisi bu itirazları aynı gün saat 16.45’e kadar sonuçlandırır ve sonucu sistem üzerinden veya yazılı olarak bildirir.

Uzlaştırma bildirimi, ticari işlem onayıyla aynı belge değildir. Bu aşamada tahsisat miktarı, borç veya alacak dökümü, piyasa işletim ücreti, düzeltme ve gecikme kalemleri kontrol edilmelidir. Önceki aşamada doğru görünen fiyat ve miktarın hesaplamaya yanlış aktarılması ayrı bir sorun olabilir.

Başvuruda hangi satırın hatalı olduğu ve olması gerektiği düşünülen hesabın nasıl yapıldığı açıkça anlatılmalıdır. Birden fazla seans varsa her seansın kaydı ayrılmalıdır. Birbiriyle ilgisiz bütün hareketleri tek ekrana doldurmak, incelemeyi zorlaştırabilir.

ETS Faturasına İtiraz Süresi Kaç Gün?

Fatura itirazı, faturanın tebliğ tarihinden itibaren sekiz gün içinde piyasa işletmecisine yazılı olarak yapılır. Yönetmeliğin 46. maddesinde bu süre “sekiz gün” olarak geçer; “sekiz iş günü” şeklinde okunmamalıdır.

Tebliğ tarihi bakımından önemli bir özel kural da 42. maddede bulunur: Birincil ve ikincil piyasaların nihai uzlaştırma bildiriminin yayımlandığı tarih, piyasa katılımcıları için fatura tebliğ tarihi kabul edilir. Bu yüzden faturanın muhasebe programına sonradan aktarılması veya şirket içindeki ilgili personele geç iletilmesi esas alınarak süre hesaplanmamalıdır.

İtiraz dosyasında fatura, nihai uzlaştırma bildirimi, ticari işlem onayı, teklif kayıtları ve varsa önceki itirazlar bulunmalıdır. Talep edilen düzeltme tutarı veya hesap yöntemi gösterilmelidir. Hangi kalemin neden hatalı olduğu somutlaştırılmadan yalnızca toplam bedelin yüksek olduğunun söylenmesi yeterli olmayabilir.

İtiraz Edince Ödeme Durur mu?

Hayır. 46. maddenin beşinci fıkrası, uzlaştırma bildirimi veya faturaya itirazın ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını açıkça düzenler. Ticari işlem onayına yapılan itiraz da 45. madde kapsamında ilgili yükümlülükleri kaldırmaz.

Bu nedenle ödeme takvimi ile itiraz takvimini ayrı izleyin. Yönetmeliğin 43. maddesine göre borçlu katılımcıların ödemesi, ilgili mahsup dikkate alınarak, en geç fatura tebliğ tarihini takip eden ikinci iş günü yapılır. Piyasa işletmecisinin katılımcılara yapacağı ödemeler içinse aynı maddede üçüncü iş gününe ilişkin ayrı düzen bulunur.

İşletmenin “sekiz günlük itiraz hakkım var, ödemeyi de sekizinci gün yaparım” şeklinde hareket etmesi risklidir. İtiraz hakkı ile borcun vadesi farklıdır. Gerekiyorsa ödeme ve itiraz birlikte yürütülmeli, ödeme belgesinin açıklaması ve hakların korunmasına ilişkin yazışmalar somut dosyaya göre düzenlenmelidir.

Fatura Ödenmezse Hangi Sonuçlar Doğabilir?

44. madde, net borcun süresinde ödenmemesi hâlinde temerrüt faizini ve teminatlara başvuru düzenini belirler. Nakit hesap ve Türk lirası cinsinden teminatlar ilgili sırayla değerlendirilir. Borcu karşılayacak tutar bulunmaması hâlinde ayrıca bir ihtar gerekmeksizin fatura temerrüdü kabul edilir.

Temerrüt devam ederken birincil ve ikincil piyasalarda işlem yapılması engellenir. Durum Kuruma raporlanır ve yasal yollara başvurulur. Bütün mali yükümlülükler yerine getirildiğinde temerrüt sona erer. Şirketin muhasebe ve hukuk birimleri bu süreci aynı dosya üzerinden izlemelidir.

Bu piyasaya özgü borç ve teminat düzeni, sıradan müşteri faturasından farklıdır. Genel şirket alacaklarında belge ve takip hazırlığını anlamak için ticari fatura ödenmezse ne yapılır? rehberimizi inceleyebilirsiniz. Ancak o yazıdaki genel takip değerlendirmesi ETS’nin özel sürelerinin yerine uygulanmamalıdır.

Nihai Uzlaştırma ve EPDK İncelemesi Nasıl İşler?

46. madde, nihai uzlaştırma bildirimlerine gerekçeli ve yazılı itiraz imkânı da tanır. Bu başvurular, başvuruyu takip eden on iş günü içinde piyasa işletmecisi tarafından değerlendirilerek sonuçlandırılır. Kabul hâlinde gerekli düzeltme yapılır.

Buradaki on iş günü, işletmeye tanınmış genel bir itiraz süresi olarak sunulmamalıdır. Metindeki bu süre, piyasa işletmecisinin başvuruyu değerlendirme süresidir. Fatura için sekiz günlük başvuru süresiyle karıştırılmamalıdır.

Piyasa işletmecisinin vardığı sonuca ilişkin ihtilaflar, katılımcının başvurusu üzerine Kurum tarafından incelenip karara bağlanır. İtiraz ve cevapların tam metni, kararın gerekçesi ve bildirim kayıtları sonraki inceleme için korunmalıdır. İdari bir kararın hukuka uygunluğu gündeme gelirse idari işlemin iptal sebepleri ayrıca değerlendirilebilir. Görevli mahkeme ve dava süresi somut işlemden belirlenmelidir.

Sistem Arızası Süreleri Kendiliğinden Durdurur mu?

47. madde ETSPYS’nin arızalanması, bakım yapılması veya iletişim hatlarının kesilmesi gibi durumları düzenler. Piyasa işletmecisi, süreçlerin tamamlanabilmesi için yeni süreler belirler; ilgili şartlarda ihaleyi iptal edebilir veya spot kontratları askıya alabilir. Bu nedenle duyuruları takip edin.

Şirket bilgisayarındaki herhangi bir bağlantı sorununun bütün süreleri otomatik olarak durdurduğu söylenemez. İşletme kendi erişim sorunu ile piyasa altyapısındaki duyurulmuş arızayı ayırmalıdır. Ayrıca hata zamanını, sistem mesajını, destek kaydını ve duyuru örneğini saklayın.

44. maddede ödeme ve teminat bakımından belirli altyapı arızalarının geçerli sebeplerle raporlanması hâlinde temerrüt faizi uygulanmamasına ilişkin özel hüküm de vardır. Bu hüküm, her gecikmede genel bir mazeret olarak kullanılmamalıdır; arızanın kapsamı ve raporlama koşulları incelenmelidir.

Bildirim ve KEP Adresi Neden Önemli?

50. maddeye göre bildirimler esas olarak ETSPYS üzerinden yapılır. Katılım anlaşmalarında belirtilen konularda e-posta veya SMS ile bilgilendirme yapılır. Sistem kullanılamadığında alternatif iletişim yolları devreye girebilir.

Sistem üzerinden yapılması öngörülmeyen tebligat, talep, bildirim veya fatura yazılı bildirilir. KEP adresine gönderilen bildirimler ilgili mevzuat çerçevesinde tebliğ edilmiş sayılır. Katılımcının KEP ve diğer iletişim bilgilerini güncel tutma yükümlülüğü vardır.

Yetkili çalışanın işten ayrılması, şirketin adres değiştirmesi veya telefon numarasının kapanması dışarıdan gelen bildirimleri görünmez hâle getirebilir. Bunun önüne geçmek için kullanıcı yetkilerini, yedek erişimi ve iletişim listesini düzenli kontrol edin. Şifrelerin şirket içinde kontrolsüz paylaşılması ise delil ve yetki tartışması yaratabilir.

Sanal Uygulama ve Geçiş Hükümleri

Geçici madde 1, İKS, birincil piyasa ve spot piyasa faaliyete başlayıncaya kadar ETSPYS’de sanal uygulama yapılacağını düzenler. Bu uygulama herhangi bir teslimat, faturalama ve ödeme yükümlülüğü doğurmaz. Metin tek başına kesin bir fiilî açılış günü ilan etmiyor; açılış ve uygulama duyuruları ayrıca izlenmelidir.

Geçici madde 2 ise 2026 emisyonlarına ilişkin tamamlayıcı tahsisat fiyatı mekanizmasını düzenler. Tesis bazında doğrulanan emisyon miktarına eşdeğer tahsisat için talep bulunması hâlinde mekanizma uygulanabilir. Başvuru, ihraç ve ihale tarihlerine ilişkin hususları İklim Değişikliği Başkanlığı belirler.

Bu mekanizmada alınan tahsisatlar doğrudan ilgili tesisin itfa hesabına aktarılır ve yükümlülüğün yerine getirilmesinde dikkate alınmaz. Dolayısıyla geçici mekanizmaya katılmanın olağan teslim yükümlülüğünü kapattığı şeklinde bir sonuç çıkarılmamalıdır. Şirketin emisyon hesabı, tahsisat planı ve geçiş uygulaması birlikte değerlendirilmelidir.

İşletmeler İçin Belge ve Kontrol Listesi

• Şirket ve tesis kapsamını gösteren kayıtlar ile güncel temsil belgelerini hazırlayın.
• İKS, birincil piyasa ve spot piyasa katılım belgelerini ayrı dosyalayın.
• Teklif numarası, fiyat, miktar ve zaman bilgilerini saklayın.
• Ticari işlem onayı geldiğinde 20 dakikalık kontrolü geciktirmeyin.
• Ön ve nihai uzlaştırma bildirimlerini ayrı karşılaştırın.
• Fatura tebliği bakımından nihai uzlaştırma yayım tarihini kaydedin.
• İtiraz ile ödeme takvimini ayrı yönetin.
• Teminat hesapları, nakit durumu ve banka kayıtlarını güncel tutun.
• ETSPYS, KEP ve yedek iletişim bilgilerini kontrol edin.
• Teknik arızayı yalnızca sözlü bildirmeyin; zaman ve destek kaydı oluşturun.

Elektrik üreticisi olan şirketler, ETS yükümlülükleriyle elektrik bağlantı ve uzlaştırma yükümlülüklerini de ayrı takip etmelidir. Aynı şirketin iki farklı piyasada bulunması süreleri birleştirmez. Bu alandaki yakın tarihli değişiklikler için lisanssız elektrik üretiminde yeni düzenleme yazımızı inceleyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

ETS’de bütün itirazlar 20 dakika içinde mi yapılır?

Hayır. 20 dakika ticari işlem onayındaki belirli hatalara ilişkindir. Ön uzlaştırma, nihai uzlaştırma ve fatura itirazlarının ayrı usulleri vardır.

Faturaya sekiz iş günü içinde mi itiraz edilir?

Yönetmelikte sekiz gün yazıyor. İş günü ifadesi kullanılmıyor. Tebliğ başlangıcı bakımından 42. maddedeki nihai uzlaştırma bildirimi kuralı dikkate alınmalıdır.

İtiraz edince teminat veya ödeme yükümlülüğü kalkar mı?

İtiraz yükümlülükleri kendiliğinden kaldırmaz. Ödeme ve teminat ayrı takip edilmeli; somut itirazın etkisi ilgili hükümden belirlenmelidir.

Sanal uygulamada gerçek ödeme yapılır mı?

Geçici madde 1 kapsamındaki sanal uygulama teslimat, faturalama ve ödeme yükümlülüğü doğurmaz. Gerçek piyasa işlemleriyle karıştırılmamalıdır.

Yönetmelik her şirketi ETS kapsamına aldı mı?

Hayır. Metin piyasanın işletilmesini düzenler. Şirketin ve tesisin kapsamı ilgili ETS düzenlemeleri ile tesis kayıtlarından ayrıca belirlenir.

Yanlış fiyattan teklif verdim, itirazla geri alabilir miyim?

45. madde, itirazın kabulünü süresinde yapılmasına ve hatanın piyasa işletmecisinden kaynaklanmasına bağlar. Katılımcının kendi giriş hatası için genel bir cayma hakkı tanımaz.

On iş günü nihai bildirim için başvuru süresi mi?

46. maddedeki on iş günü, nihai uzlaştırma itirazını piyasa işletmecisinin değerlendirme süresidir. Fatura itirazının sekiz günlük süresinin yerine geçmez.

Son Değerlendirme

ETS piyasası yönetmeliği işletmelere yalnızca yeni bir hesap açma görevi getirmiyor; işlem onayından faturaya kadar kısa sürelerle çalışan bir takip düzeni kuruyor. Hukuki hazırlığın merkezinde doğru kapsam tespiti, güncel temsil yetkisi, kesintisiz bildirim takibi ve belgeli itiraz bulunuyor.

İşletme, uyuşmazlık doğduğunda hangi işlemi tartıştığını açık belirlemelidir: Teklif mi yanlış, onay mı farklı, uzlaştırma hesabı mı hatalı, yoksa fatura mı düzeltilmeli? Doğru belge, doğru muhatap ve doğru süre seçildiğinde başvuru daha sağlıklı incelenebilir. Sanal uygulama aşaması da gerçek mali yükümlülüklerden önce bu iç hazırlığı sınamak için kullanılabilir.

Resmî Kaynak

Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Piyasasının İşletilmesine İlişkin Yönetmelik — 21 Ekim 2026, Resmî Gazete sayı 33407. Özellikle 7–10, 42–47, 50, 54. maddeler ile geçici 1 ve geçici 2. maddeler esas alınmıştır. Kapsam ve fiilî piyasa açılışı için ilgili uygulama düzenlemeleri ayrıca izlenmelidir.