Terekeye Temsilci Atanması Davası: Şartları, Görevli Mahkeme ve Süreç

Güncelleme tarihi: 19 Ağustos 2026

Miras bırakanın ölümüyle mirasçılar arasında elbirliği mülkiyetine dayanan bir miras ortaklığı doğar. Mirasçılar terekeye ilişkin önemli işlemleri kural olarak birlikte yapar. Ortak hareket edilememesi, tereke mallarının korunmasını veya devam eden davaların yürütülmesini engelliyorsa miras ortaklığına temsilci atanması istenebilir.

Terekeye temsilci atanması nedir?

Türk Medeni Kanunu’nun 640. maddesine göre mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh hukuk mahkemesi, miras ortaklığına paylaşmaya kadar bir temsilci atayabilir. Temsilci belirli bir malın sahibi olmaz ve mirasçıların yerine geçmez; ortaklığın yönetimi ve terekenin korunması için görev yapar.

Hangi durumlarda temsilci atanabilir?

Mirasçılardan birine ulaşılamaması veya mirasçının yurt dışında bulunması,
Mirasçılar arasındaki ağır anlaşmazlık nedeniyle zorunlu işlemlerin yapılamaması,
Tereke taşınmazlarının kiralanması, korunması veya gelirlerinin toplanmasının aksaması,
Terekenin taraf olduğu bir davada bütün mirasçıların katılımının sağlanamaması,
Şirket payı, banka hesabı veya ticari işletmenin yönetimsiz kalması,
Tereke değerlerinin kayba uğrama tehlikesinin bulunması.

Her anlaşmazlık temsilci atanmasını gerektirmez. Mahkeme, ortaklığın işleyemez hâle geldiğini ve temsilcinin gerekli olduğunu gösteren somut olguları değerlendirir.

Kim başvurabilir?

Mirasçılardan her biri tek başına başvurabilir. Diğer mirasçıların tamamının onayı şart değildir. Talepte bulunan kişinin mirasçılık sıfatını mirasçılık belgesiyle göstermesi gerekir. Alacaklıların durumu ise farklı hukuki kurumlar kapsamında ayrıca değerlendirilir.

Görevli ve yetkili mahkeme hangisidir?

Görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. Yetki bakımından miras bırakanın son yerleşim yeri mahkemesi esas alınır. Başvuruda mirasçılık belgesi, ölüm kayıtları, tereke mallarına ilişkin tapu ve banka bilgileri ile ortak karar alınamadığını gösteren belgeler sunulmalıdır.

Temsilcinin yetkileri nelerdir?

Temsilcinin görev alanı mahkeme kararına göre belirlenir. Temsilci tereke mallarını koruyabilir, zorunlu yönetim işlerini yapabilir, gelirleri tahsil edebilir ve gerektiğinde terekeyi davalarda temsil edebilir. Ancak paylaşım yapmak, mirasçıların kişisel haklarından vazgeçmek veya açık yetki olmadan tereke mallarını devretmek temsilcilik görevinin doğal sonucu değildir.

Tereke temsilcisi ile kayyım aynı şey midir?

Günlük dilde bu kavramlar karıştırılabilir. Tereke temsilcisi, TMK 640 kapsamında miras ortaklığının yönetimi için atanır. Kayyımlık ise farklı koruma sebeplerine dayanabilir. Talebin hukuki niteliği, mahkemenin görev ve yetki incelemesini de etkiler.

Devam eden davaya etkisi

Elbirliği mülkiyetine tabi tereke hakkı için açılan bazı davalarda bütün mirasçıların birlikte hareket etmesi gerekir. Katılım sağlanamıyorsa terekeye temsilci atanması, taraf teşkilinin tamamlanmasına ve davanın yürütülmesine imkân verebilir. Temsilci atandıktan sonra davayı temsilcinin veya onun yetkilendirdiği avukatın takip etmesi gerekebilir.

Temsilci nasıl seçilir ve denetlenir?

Mahkeme tarafların önerisini değerlendirebilse de bağımsız ve işi yürütebilecek bir kişiyi seçer. Mirasçılar arasındaki çatışmanın tarafı olan kişinin atanması uygun görülmeyebilir. Temsilci mahkemenin gözetimi altındadır; hesap ve rapor sunması istenebilir. Ücreti, görevin kapsamı ve emek dikkate alınarak belirlenir ve kural olarak tereke gideri sayılır.

Temsilcilik ne zaman sona erer?

Mirasın paylaşılmasıyla ortaklık sona erdiğinden temsilcilik de kural olarak biter. Ayrıca görevin tamamlanması, gerekliliğin ortadan kalkması veya temsilcinin değiştirilmesi hâlinde mahkeme yeni karar verebilir.