Kiracı yerine yeni kiracı bulursa erken çıkıştan doğan kira sorumluluğu sona erebilir. Ancak yalnızca bir kişinin adını vermek yeterli değildir. Türk Borçlar Kanunu madde 325 üç koşul arar. Adayın kiraya verenden kabul etmesi beklenebilecek bir kişi olması gerekir. Aday ödeme gücüne sahip olmalıdır. Ayrıca kira ilişkisini devralmaya hazır bulunmalıdır. Bu nedenle avukat, kiracının taşınmazı geri vermesini, adayı sunduğu tarihi ve teklifin içeriğini birlikte değerlendirir.
Bu yol, birikmiş kira borcunu kendiliğinden silmez. Ayrıca kiracının taşınmaza verdiği zararlar ve önceki dönem yan giderleri ayrı hukuki değerlendirme gerektirir. Bu rehber, sözleşme bitmeden çıkan kiracının uygun bir aday sunmasını ele alır. Evden çıkma, anahtar teslimi ve yeni aday gösterme işlemlerini birbirinden ayırır.
Hukuki danışmanlık talebinizi WhatsApp üzerinden Azim Hukuk’a iletebilirsiniz.
[njwa_button id=”494″]
Erken çıkışta kira borcu neden devam edebilir?
Kiracı bir yıllık sözleşmenin ortasında taşınabilir. Ancak taşınma kararı, sözleşmeden doğan bütün yükümlülükleri aynı gün bitirmez. TBK 325, sözleşme süresine veya fesih dönemine uymadan geri vermeyi düzenler. Bu durumda borçlar, ev sahibinin taşınmazı benzer koşullarla yeniden kiraya verebileceği makul süre boyunca devam eder.
Kanun her ev için aynı ay sayısını belirlemez. Konum, kullanım amacı ve taşınmazın durumu önem taşır. Ayrıca ev sahiplerinin benzer taşınmazlara ne kadar sürede kiracı bulduğu önem taşır. Bu nedenle “Her erken çıkışta kiracı üç ay kira öder” şeklindeki genel ifade doğru bir hesap yöntemi değildir.
Uygun yeni kiracı bulma, bu makul sürenin dolmasını beklemeden sorumluluğu sona erdirebilen ayrı bir imkândır. Fakat kiracının yalnızca ilan vermesi yeterli olmaz. Somut aday, belirli koşullar ve belgeli bir teklif gerekir. Genel çerçeve için kira hukuku ve tarafların hakları rehberini inceleyebilirsiniz.
Kiracı yerine yeni kiracı bulursa hangi koşulları sağlamalı?
Kanunun aradığı koşullar birlikte gerçekleşmelidir. Ancak ödeme gücü tek başına her kişiyi uygun aday yapmaz. Uygun kişi de belirli bir tarihte kiralamaya hazır değilse sorun doğabilir. Bu nedenle adayın teklifinde hangi koşulları kabul ettiği önemlidir.
| Koşul | Pratik değerlendirme | Yetersiz kalan örnek |
|---|---|---|
| Ev sahibinin kabul etmesini bekleyebileceğimiz aday | Kullanım amacı ve mevcut ilişki bakımından uygunluk | Konut için faaliyet amacıyla kullanmak isteyen kişi |
| Ödeme gücü | Kirayı karşılayabilecek ekonomik durum | Hiçbir açıklama sunmadan ödeme sözü verme |
| Kiralamaya hazır olma | Başlangıç tarihi ve koşulları belirli ciddi irade | “Belki birkaç ay sonra taşınırım” mesajı |
| Somut ve zamanında sunum | Kiraya verene ulaşan, değerlendirilebilir teklif | Sadece sosyal medyada ilan paylaşma |
Kanun tablodaki açıklamaları zorunlu bir evrak listesi olarak saymaz. Bununla birlikte her dosyada aynı belgeyi istemek gerekmeyebilir. Amaç, adayın koşulları gerçekten taşıdığını gösterebilmektir. İlgisiz kişisel bilgileri toplamak bu amacı aşar.
Ödeme Gücünü Nasıl Gösterebilirsiniz?
Adayın ekonomik durumunu somutlaştırın. Düzenli gelir bilgisi veya kira ödemesini karşılayan kaynak açıklaması yardımcı olabilir. Ancak serbest çalışan kişi ekonomik durumunu farklı belgelerle açıklayabilir. Tek bir belge türünü bütün adaylara zorunlu tutmak yerine olayın koşullarına bakın.
Ayrıca kiracı, aday hakkında gerçeğe aykırı bir gelir açıklaması yapmamalıdır. Adayın paylaşmadığı belgeyi varmış gibi sunmak da doğru değildir. Belge eksikse bunu açıkça belirtin. Eksikliği hangi bilgiyle tamamlayabileceğinizi yazılı olarak konuşun.
Ödeme gücü değerlendirmesi kişisel verilerle ilgili bir konudur. Adayın bilgilerini onun haberi olmadan geniş gruplara göndermeyin. Kimlik ve gelir belgelerini yalnızca gerekli kapsamda paylaşın. Bu nedenle sağlık bilgisini veya konu dışı özel hayat ayrıntılarını bu değerlendirmeye katmayın.
Yeni kiracı hangi sözleşme koşullarına hazır olmalıdır?
Adayın kiralamaya hazır olması, taşınmazı beğenmesinden daha fazlasını ifade eder. Bu nedenle aday kira bedelini, başlangıç tarihini ve kullanım amacını netleştirmelidir. Mevcut ilişkiyi üstlenmeye hazır olup olmadığını açıklamalıdır. Ancak koşulları sürekli değiştiren bir teklif, adayın kesin olarak hazır olduğunu göstermeyebilir.
Örneğin mevcut aylık bedel üzerinden taşınmak isteyen adayın teklifi somuttur. Ancak aynı aday yalnızca ev sahibi ciddi bir indirim yaparsa taşınacağını söylüyorsa değerlendirme değişir. Kiraya veren, her indirim talebini kabul etmek zorunda değildir. Bununla birlikte ev sahibinin yeni ve ağır koşullar dayatarak uygun aday ihtimalini ortadan kaldırıp kaldırmadığını da inceleyin.
Taraflar sözleşmenin kalan süresini ve varsa özel kullanım şartlarını konuşmalıdır. Mevcut sözleşme ve eklerini gizlemek sağlıklı bir aday sunumu oluşturmaz. Ayrıca adayın kabul ettiği konular ile üzerinde anlaşmadığı maddeleri ayırın. Böylece daha sonra “Bu koşulu hiç bilmiyordum” tartışması azalır.
Yeni kiracı teklifini ev sahibine nasıl sunarsınız?
Teklifi değerlendirilebilir bir dosya hâline getirin. Adayın iletişim bilgisi, başlangıç tarihi ve ekonomik durum açıklaması bulunmalıdır. Kiralananın adresini ve mevcut sözleşmeyi de belirtin. Ayrıca kiraya verenin adayla görüşebilmesi için iletişim kişisini netleştirin.
Ancak teklifin gönderim tarihi kadar karşı tarafa ulaştığı tarih de önemlidir. Bu nedenle teslimi gösterebilen bir iletişim yöntemi seçin. E-posta ve mesaj kayıtlarını bütün hâliyle saklayın. Gerektiğinde avukat bildirim yöntemini ve içeriğini hukuken değerlendirebilir.
Mesajda yalnızca “Birini buldum, artık ödeme yapmıyorum” demeyin. Adayın hangi koşulları kabul ettiğini açıklayın. Kiraya verenden görüşme veya değerlendirme için cevap isteyin. Ancak kendiniz kısa bir cevap süresi belirleyip bunu kanuni süreymiş gibi sunmayın.
Teklif Dosyasında Hangi Belgeleri Hazırlamalısınız?
- Mevcut kira sözleşmesi ve varsa ek protokoller.
- Erken çıkış bildirimi ve taşınma planı.
- Adayın kiralamaya hazır olduğunu açıklayan yazılı beyan.
- Adayın kabul ettiği bedel, kullanım amacı ve başlangıç tarihi.
- Gerekli ölçüde ödeme gücünü destekleyen bilgiler.
- Teklifin kiraya verene ulaştığını gösteren kayıt.
- Anahtar ve taşınmaz teslimine ilişkin belgeler.
- Kiraya verenin cevabı veya ret gerekçesi.
Öncelikle belgeleri tarih sırasına koyun. Her dosyaya kısa ve açıklayıcı bir isim verin. Ekran görüntüsünün yanında mümkünse konuşmanın bütün kaydını saklayın. Bir mesajın öncesini ve sonrasını çıkarmak, teklifin gerçek içeriğini tartışmalı hâle getirebilir.
Kiraya veren vekil veya temsilci üzerinden hareket ediyorsa yetkiyi de değerlendirin. Ancak apartman görevlisine bilgi vermek her durumda ev sahibine teklif sunmak anlamına gelmez. Aynı şekilde emlakçının görüşmesi, bütün hukuki işlemler için temsil yetkisi bulunduğunu göstermez.
Ev sahibi kiracının önerdiği adayı reddedebilir mi?
Kiraya verenin her adayı kabul etme zorunluluğu yoktur. Adayın ekonomik durumu yetersiz olabilir. Kullanım amacı sözleşmeye aykırı olabilir. Aday mevcut kira ilişkisini üstlenmeye gerçekten hazır olmayabilir. Bu nedenle somut gerekçeler değerlendirmede önem taşır.
Buna karşılık yalnızca “Kimseyi istemiyorum” cevabı her dosyada yeterli bir gerekçe oluşturmaz. TBK 325, ev sahibinin kabul etmesini bekleyebileceğimiz aday ölçütünü getirir. Ret varsa avukat adayın koşullarını ve ret nedenini birlikte inceler. Ayrıca keyfî ret iddiasını belgeler üzerinden değerlendirmek gerekir.
Bununla birlikte kiracı, ret cevabını görünce yeni kişiyi kendi kararıyla eve yerleştirmemelidir. TBK 325’in erken geri verme sonucu ile kira ilişkisinin devri aynı işlem değildir. Yeni kişinin taşınması için hukuki düzeni ayrıca kurmak gerekir. Taraflar yazılı anlaşma kurabiliyorsa haklarını açıkça düzenlemelidir.
İkame kiracı, sözleşme devri ve alt kira aynı şey mi?
Hayır. TBK 325, erken geri vermede kiracının devam eden sorumluluğunu ele alır. TBK 323 ise kira ilişkisinin devrini düzenler. Kira ilişkisini devretmek için kiraya verenin yazılı rızası gerekir. İşyeri kiralarında haklı sebep bulunmadan bu rızadan kaçınmaya ilişkin özel hüküm vardır.
İşyeri kirasının devrinde eski kiracının sorumluluğu da farklı olabilir. TBK 323, belirli koşullarla devreden kişinin birlikte sorumluluğunu düzenler. Bu nedenle “Yeni kişi geldi, bütün geçmiş ve gelecek borçlar bitti” şeklinde genelleme yapmayın. Ayrıca tarafların işlemi hangi hukuki yolla kurduğunu inceleyin.
Alt kirada ise mevcut kiracı ilişki içinde kalabilir. Konut ve çatılı işyeri kiralarında alt kira veya kullanım devri için yazılı rıza kuralı bulunur. Uygun aday sunma imkânı, bu kuralı aşma hakkı vermez. Bu nedenle aday sunmak ile taşınmazı izinsiz kullandırmak farklı olaylardır.
Kira Sorumluluğunun Bittiği Tarihi Nasıl Belirlersiniz?
Öncelikle dosyada en az üç tarihi ayırın. Birincisi kiracının taşınmazı geri verdiği tarihtir. İkincisi aday teklifinin kiraya verene ulaştığı tarihtir. Üçüncüsü adayın koşulları sağlayarak kira ilişkisini üstlenmeye hazır olduğu tarihtir. Bunlar her zaman aynı güne denk gelmez.
Kiracının telefonla bir adaydan söz etmesi ile belgeli teklif sunması arasında süre olabilir. Aday da daha sonra taşınmaya hazır hâle gelebilir. Bu yüzden ilk telefon görüşmesini otomatik bitiş tarihi kabul etmek doğru değildir. Belgeler, olayın tamamını göstermelidir.
Ancak kiracı uygun yeni kiracı bulamasa bile makul süreyi değerlendirmek gerekir. Kiraya verenin elde ettiği yararlar ve yapmaktan kurtulduğu giderler de hesaba girer. Ayrıca kanun, kiraya verenin elde etmekten kasten kaçındığı yararları da kira bedelinden düşmesini öngörür. Avukat bunun somut karşılığını dosyadaki ilanlar ve kiralama davranışları üzerinden inceleyebilir.
Anahtar Teslimi Neden Ayrı Bir Konu?
Aday sunmak, taşınmazı geri vermenin yerine geçmez. Kiracı eşyalarını çıkarıp anahtarı elinde tutabilir. Böyle bir durumda taraflar teslim tarihi konusunda ayrıca uyuşmazlık yaşayabilir. Teklif dosyasında geri verme işlemini de belgelendirmek gerekir.
Teslim belgesine taşınmazın adresini, tarihi ve anahtar sayısını yazın. Sayaç değerlerini ve teslim anındaki gözlemleri ayrı belirtin. Fotoğrafları uygun tarihle saklayın. Ancak yalnızca teslimi kaydeden belgeye düşünmeden geniş ibra ifadeleri eklemeyin.
“Tarafların hiçbir alacağı yoktur” ifadesi, depozito ve zarar taleplerini de etkileyebilir. Bu nedenle teslim tutanağı ile borç hesabını ayrı ve açık tutun. Konunun genel çerçevesini anahtar teslim etmeden taşınmazdan ayrılma yazısında bulabilirsiniz. Somut tutanağı imzalamadan önce içeriğini değerlendirin.
Eski borçlar, hasar ve depozito ne olur?
Uygun aday bulunması, önceki dönem ödenmemiş kiraları otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Erken çıkış nedeniyle devam eden sorumluluk ile daha önce doğmuş borçları ayırın. Ayrıca avukat taşınmazdaki hasar iddiasını kendi belgeleriyle inceler. Bu nedenle her kalemi aynı başlıkta toplamaktan kaçının.
Depozito kendiliğinden son kira yerine geçmez. Taraflar hesaplaşma yapacaksa hangi tutarın hangi kaleme karşılık geldiğini belirtmelidir. Kira, yan gider, zarar ve güvence bedelini ayrı gösterin. Ayrıca elden veya banka yoluyla yaptığınız ödemelerin kayıtlarını saklayın.
Yeni adayın vereceği güvenceyi eski kiracının depozitosuyla karıştırmayın. Eski ilişkinin hesabı ve yeni ilişkinin güvencesi farklıdır. Ayrıntılı çerçeve için depozito iadesi ve uyuşmazlıklar rehberine bakabilirsiniz. Hesapta anlaşma varsa bunu yazılı biçimde netleştirin.
Üç örnek olayda uygun aday değerlendirmesi
Örnek 1: Hazır ve ödeme gücüne sahip aday
Kiracı sözleşmenin ortasında taşınmazı geri verir. Bir hafta sonra mevcut bedeli ve kullanım amacını kabul eden aday sunar. Ayrıca adayın ödeme gücüyle ilgili gerekli bilgi de dosyadadır. Kiraya veren adayla görüşebilecek durumdadır.
Bu olayda avukat TBK 325 koşullarını somut olarak değerlendirebilir. Ancak avukat kesin bitiş tarihini yalnızca “Bir hafta sonra kiracı aday buldu” cümlesinden çıkaramaz. Teklifin ulaştığı tarihi, adayın hazırlığını ve geri verme kaydını birlikte inceler. Ayrıca önceden biriken borçları ayrı tutar.
Örnek 2: Aday yalnızca düşük bedelle taşınmak istiyor
Örneğin aday taşınmazı beğenir fakat mevcut bedelin yarısını teklif eder. Eski kiracı bu kişiyi göstererek bütün kira sorumluluğunun bittiğini söyler. Burada adayın mevcut ilişkiyi üstlenmeye hazırlığı tartışmalıdır. Kiraya verenin indirim teklifini reddetmesi tek başına keyfî ret anlamına gelmez.
Örnek 3: Hazırlığı belirsiz aday ve eksik teslim
Kiracı arkadaşının birkaç ay sonra taşınabileceğini bildirir. Arkadaş bedel konusunda karar vermemiştir. Kiracı da anahtarları teslim etmemiştir. Bu durumda hem geri verme hem de hazır aday koşulu eksiktir. Bu nedenle sadece bir isim paylaşmak güvenli bir borç bitiş hesabı sağlamaz.
Uyuşmazlık çıkmadan önce taraflar ne yapmalı?
Önce belgeli bir tarih çizelgesi hazırlayın. Sözleşmenin başlangıcını ve planlanan çıkışı yazın. Aday sunumu, cevap ve teslim tarihlerini ekleyin. Sonra tartışmalı para kalemlerini ayrı listeleyin. Bu çalışma, görüşmeyi genel suçlamalardan somut sorulara taşır.
Kiraya veren hangi koşulun eksik olduğunu açıklayabilir. Kiracı da adayın eksik bilgisini tamamlayabilir. Mümkünse teslim ve hesaplaşma hakkında yazılı anlaşma kurun. Ayrıca anlaşmanın yalnızca hangi kalemleri kapattığını açıkça belirtin.
Bir ödeme emri veya mahkeme evrakı geldiyse genel görüşmelerle zaman kaybetmeyin. Başvuru ve cevap süreleri işlem türüne göre değişebilir. Bu nedenle avukat evrakın tebliğ tarihini ve içeriğini birlikte incelemelidir. Ancak uygun aday bulduğunuz iddiası, gelen resmî evrakı cevapsız bırakma gerekçesi değildir.
Kiraya veren için aday değerlendirme kaydı
Kiraya veren de değerlendirmesini anlaşılır biçimde kayda almalıdır. Örneğin adayla görüşme tarihini yazabilir. Ayrıca eksik gördüğü bilgiyi ve istediği açıklamayı ayrı belirtebilir. Böylece kayıt, ret kararının kişisel bir tercihe mi, somut bir eksikliğe mi dayandığını gösterir.
Ancak adaydan belge istiyorsanız neden gerekli olduğunu açıklayın. Aynı konu hakkında sürekli farklı şartlar ileri sürmek görüşmeyi zorlaştırır. Adayın teklifi değişirse yeni teklifin tarihini saklayın. İlk teklif ile son teklifin aynı olduğu varsayımıyla hesap yapmayın.
Ayrıca ev sahibi taşınmazı başka bir kişiye kiraya verirse yeni ilişkinin başlangıcını da kaydedin. Bu nedenle avukat ev sahibinin eski kiracıdan istediği tutar ile yeni ilişkinin getirisini birlikte değerlendirir. Böylece düzenli kayıtlar, hem borç hesabını hem de teslim tartışmasını daha açık hâle getirir.
Sık sorulan sorular
Kiracı yerine yeni kiracı bulursa hemen ödeme bırakabilir mi?
Hayır, sadece adayın adını bildirmek yeterli değildir. Geri verme ve TBK 325 koşullarının gerçekleşmesi gerekir. Avukat sorumluluğun hangi tarihten sonra sona erdiğini belgelerle değerlendirmelidir. Önceki borçlar ayrı kalabilir.
Ev sahibi yeni kiracıyla sözleşme imzalamazsa ne olur?
Ancak tarafların yeni sözleşme imzalamaması tek başına bütün değerlendirmeyi bitirmez. Avukat, ev sahibinden adayı kabul etmesini beklemenin makul olup olmadığını, ödeme gücünü ve hazırlığını inceler. Ret nedeni de önemlidir. Kiracı yine de izinsiz yerleştirme yapmamalıdır.
Emlakçıya aday bilgisi vermek yeterli mi?
Avukat emlakçının yetkisini ve teklifin kiraya verene ulaşıp ulaşmadığını değerlendirir. Emlakçının taşınmazı göstermesi her hukuki işlem için temsil yetkisi bulunduğunu göstermez. Bu nedenle teklifin karşı tarafa ulaştığını belgeleyin.
Yeni kiracı eski kiracının bütün borçlarını devralır mı?
Uygun aday göstermek, geçmiş borçları otomatik olarak yeni kişiye yüklemez. Kira ilişkisinin devri ile borçların üstlenilmesini ayrı değerlendirmek gerekir. Ayrıca taraflar anlaşmanın kapsamını açık tutmalıdır. Eski ve yeni dönem hesaplarını ayırın.
Makul kiralama süresi her zaman üç ay mı?
Hayır. TBK 325 sabit bir üç aylık süre koymaz. Taşınmazın özellikleri ve benzer koşullarla yeniden kiralanma imkânı önemlidir. Bu nedenle kiracı uygun aday bularak makul sürenin dolmasından önce sorumluluğunu sona erdirebilir.
Erken çıkış ve yeni kiracı teklifiniz için iletişim
Kira sözleşmesi, aday teklifi ve teslim belgelerinizi birlikte değerlendirmek için Azim Hukuk’a WhatsApp üzerinden ulaşabilirsiniz. Kişisel belgeleri yalnızca gerekli kapsamda paylaşın.
[njwa_button id=”494″]
Hukuki kaynak ve kontrol notu
Bu yazının temelini Türk Borçlar Kanunu madde 325 oluşturur. Ayrıca sözleşme devri ve alt kira ayrımında maddeler 322 ve 323 yol gösterir. Borçların sona erme tarihi somut olayın belgelerine bağlıdır. Genel bilgilendirme, belirli bir dosyada sonuç garantisi oluşturmaz.
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, maddeler 322–325
- Mevzuat Bilgi Sistemi: Türk Borçlar Kanunu
Kaynak kontrol tarihi: 5 Ekim 2026.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu Konuda Uyuşmazlığınız veya Hak Kaybı Riskiniz mi Var?
Hak kaybı yaşamamak ve davanızı en güçlü delil stratejisiyle açmak için Gayrettepe merkezimizden randevu alabilirsiniz.