19 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe giren değişiklik, belirli lisanssız elektrik üretim tesisleri için bağlantı anlaşmasının revize edilmesi amacıyla 60 günlük başvuru yükümlülüğü getirdi. Düzenleme ayrıca acil durum yük atma talimatlarına uyulmamasının mali sonuçlarını, dağıtım şirketlerinin uzaktan kontrol yetkisini ve bazı cezai şartların 30 Nisan 2027 tarihine kadar uygulanmamasını düzenliyor.
Değişiklik bütün çatı güneş enerjisi santrallerini aynı biçimde etkilemiyor. Öncelikle tesisin Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinin 75. maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında bulunup bulunmadığı belirlenmelidir. Kurulu güç, bağlantı şekli, uzaktan kontrol kabiliyeti, toplayıcı ilişkisi ve mevcut bağlantı anlaşması birlikte incelenmeden “her lisanssız üretici 60 gün içinde başvurmalı” sonucuna varılması doğru olmaz.
Bu rehber; yeni hükümlerin kimleri ilgilendirdiğini, 60 günlük sürenin nasıl değerlendirileceğini, acil durum talimatına uyulmamasının sonucunu, iç tüketim faturalarını ve işletmelerin hazırlaması gereken belgeleri açıklar.
Düzenleme ne zaman yürürlüğe girdi?
Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 19 Ekim 2026 tarihli ve 33405 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Yönetmeliğin 7. maddesine göre değişikliklerin tamamı yayımlandığı gün yürürlüğe girdi.
Bu nedenle geçici 14. maddede belirtilen 60 günlük başvuru süresinin başlangıcı, kapsamda bulunan tesisler bakımından 19 Ekim 2026 tarihidir. Süre hesabı ve son gün konusunda tesis sahibi, ilgili şebeke işletmecisinin duyurularını ve resmî tatil kurallarını da kontrol etmelidir. Başvuruyu son güne bırakmamak, teslim belgesi veya elektronik başvuru kaydını saklamak gerekir.
Yeni düzenleme kimleri ilgilendiriyor?
Düzenleme lisanssız üretim yapan gerçek ve tüzel kişileri ilgilendirir. Ancak her hükmün kapsamı farklıdır. Özellikle uzaktan kontrol, acil durum talimatı ve 60 günlük anlaşma revizyonu hükümleri, dengeleme güç piyasasıyla ilgili özel kapsama giren lisanssız tesisler için önem taşır.
Aşağıdaki gruplar mevcut durumlarını kontrol etmelidir:
- Fabrika, depo, alışveriş merkezi veya ticari işletme çatısında GES işleten şirketler,
- Arazi tipi lisanssız güneş veya rüzgâr üretim tesisi sahipleri,
- Üretim ve tüketim tesisi farklı ölçüm noktalarında bulunan üreticiler,
- Üretim tesisiyle ilişkilendirilmiş tüketim tesislerinde değişiklik yapan işletmeler,
- Dağıtım sistemine bağlı ve uzaktan kontrol kapsamına alınabilecek tesisler,
- Toplayıcı veya görevli tedarik şirketiyle piyasa işlemleri yürütülen üreticiler,
- OSB veya endüstri bölgesi dağıtım sistemine bağlı lisanssız üreticiler.
Konut çatısındaki küçük bir tesis ile sanayi işletmesinin yüksek güçlü üretim tesisi aynı teknik ve hukuki durumda değildir. Bu yüzden değerlendirme, tesisin bağlantı anlaşması ve teknik kayıtları üzerinden yapılmalıdır.
60 günlük başvuru yükümlülüğü nedir?
Yönetmeliğe eklenen geçici 14. maddeye göre ilgili kapsamdaki lisanssız üreticiler, mevcut bağlantı anlaşmalarının EPDK tarafından onaylanmış genel hükümlere uygun şekilde revize edilmesi için ilgili şebeke işletmecisine başvurmak zorundadır. Başvuru süresi, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 60 gündür.
Başvurunun muhatabı, tesisin bağlı olduğu sisteme göre elektrik dağıtım şirketi veya dağıtım lisansı sahibi organize sanayi bölgesi ya da endüstri bölgesi olabilir. Yanlış kuruma gönderilen veya yalnızca bilgi talebi niteliğinde kalan bir dilekçe, anlaşmanın revize edilmesi başvurusu olarak kabul edilmeyebilir.
Başvuru yapılmazsa ne olur?
Geçici madde, süresinde başvuru yapılmaması hâlinde EPDK tarafından onaylanmış ve yürürlükte olan anlaşma hükümleri kapsamında işlem tesis edileceğini belirtiyor. Bu ifade, başvuru yapmayan tesisin eski anlaşma hükümlerinin hiçbir değişiklik olmadan devam edeceği anlamına gelmez. Kurulun yürürlükteki standart anlaşma hükümleri tesis bakımından uygulanabilir.
Bu nedenle üretici, mevcut sözleşmesiyle yeni genel hükümler arasındaki farkları incelemeli; uzaktan kontrol, bildirim, sorumluluk, cezai şart ve yeniden enerjilendirme hükümlerinin işletmesine etkisini belirlemelidir.
Başvuru için hangi belgeler gerekir?
Şebeke işletmecisi, belgeleri bağlantı türüne ve tesisin özelliklerine göre belirler. Uygulamada aşağıdaki dosyanın hazır tutulması yararlı olur:
- Mevcut dağıtım sistemine bağlantı anlaşması ve ekleri,
- Çağrı mektubu ve bağlantı görüşü,
- Tek hat şeması ve güncel proje belgeleri,
- Geçici veya kesin kabul tutanakları,
- Üretim tesisinin kurulu gücünü gösteren kayıtlar,
- Uzaktan izleme ve kontrol sistemine ilişkin teknik bilgiler,
- Üretim ve tüketim tesislerinin abonelik ve sayaç bilgileri,
- Şirket adına başvuru yapılacaksa imza yetkisini gösteren belgeler,
- Varsa toplayıcı veya tedarik şirketi sözleşmeleri,
- Önceki bildirimler ve şebeke işletmecisiyle yapılan yazışmalar.
Başvurunun teslim edildiğini gösteren evrak kayıt numarası, KEP iletisi veya elektronik sistem kaydı ayrıca saklanmalıdır.
Dağıtım şirketinin uzaktan kontrol yetkisi var mı?
Yeni 21/8 hükmü, dağıtım şirketleri ile dağıtım lisansı sahibi OSB ve endüstri bölgelerine belirli lisanssız üretim tesislerini uzaktan kontrol etme yetkisi veriyor. Yetkinin amacı, dengeleme güç piyasası kapsamındaki acil durum talimatlarını yerine getirmektir.
Bu yetki sınırsız ve amaçtan bağımsız değildir. Yönetmelik, hem tesisin belirli kapsamda olmasını hem de işlemin acil durum talimatının uygulanmasıyla bağlantılı bulunmasını arıyor. Uzaktan kontrolün tarihini, saatini, süresini ve dayanağını kaydedin. Bu kayıtlar, üretim verileriyle birlikte mali uyuşmazlıklarda önem taşır.
Şebeke işletmecisi acil durumun bittiğini nasıl bildirecek?
İlgili şebeke işletmecisi, acil durumun sona ermesinden itibaren 15 dakika içinde tesis sahibine bildirim yapmakla yükümlüdür. Bildirim telefonla ve kalıcı veri saklayıcısıyla yapılmalıdır.
Kalıcı veri saklayıcısı; bilginin daha sonra erişilebilir, değişmeden saklanabilir ve aynen tekrar görülebilir olmasını sağlayan araçları ifade eder. Uygulamada SMS, e-posta, KEP veya uygun elektronik sistem kayıtları bu işlevi karşılar. Tesis sahibinin iletişim bilgilerinin güncel tutulması bu nedenle önemlidir.
Tesisi yeniden kim enerjilendirecek?
Yönetmelik, bildirimden sonra lisanssız üretim tesisinin yeniden enerjilendirilmesi sorumluluğunu tesis sahibine bırakıyor. İşletme, acil durumun sona erdiğini bildiren mesajı aldıktan sonra teknik ve iş güvenliği prosedürlerine uygun hareket etmelidir.
Geç yeniden devreye alma nedeniyle üretim kaybı oluşursa; bildirim zamanı, tesisin uzaktan kontrol kayıtları, arıza verileri ve işletme personelinin müdahale zamanı birlikte değerlendirilir. Her üretim kaybının otomatik olarak şebeke işletmecisinden istenebileceği varsayılmamalıdır.
Acil durum talimatına uyulmazsa ne olur?
Yeni ek 4. madde, Sistem İşletmecisi tarafından verilen acil durum yük atma talimatına uymayan lisanssız üretim tesisleri için mali sonuç öngörüyor. İlgili uzlaştırma döneminde üretici, talimatın yerine getirilmeyen kısmına karşılık gelen üretim miktarı için ödeme alamaz.
Ayrıca görevli tedarik şirketi veya toplayıcı hesapladığı tutarı üreticiden tahsil eder. Hesaplamada tesisin durumuna göre YEK Kanununa ekli I sayılı cetveldeki fiyat, ilgili Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında uygulanacak fiyat veya ihtiyaç fazlası enerji için esas alınan abone grubu ve kademe tarife fiyatı kullanılabilir.
Bu sonuç klasik anlamda yalnızca “idari para cezası” olarak değerlendirilmemelidir. Uzlaştırma ve tahsilat mekanizması üreticinin alacağını etkiler. Bu nedenle uyuşmazlıkta hangi talimatın verildiği, talimatın tesise ulaşıp ulaşmadığı, teknik olarak uygulanabilir olup olmadığı ve yerine getirilmeyen enerji miktarının nasıl hesaplandığı incelenmelidir.
Üretici hangi kayıtları saklamalı?
- Acil durum talimatının zamanı ve içeriği,
- SCADA ve uzaktan kontrol kayıtları,
- Sayaç ve üretim verileri,
- Arıza, bakım ve kesinti kayıtları,
- Şebeke işletmecisinin bildirimleri,
- Toplayıcı veya tedarik şirketinin hesap cetvelleri,
- Uzlaştırma bildirimleri ve faturalar,
- Talimatın uygulanmasını engelleyen teknik olaya ilişkin deliller.
Bir tahsilat veya ödeme kesintisine itiraz edilecekse yalnızca faturanın yanlış olduğu ileri sürülmemeli; ölçüm ve talimat verileri üzerinden somut hesap hatası gösterilmelidir.
Cezai şartlar ne zamana kadar uygulanmayacak?
Geçici 14. maddenin ikinci fıkrası, Lisanssız Elektrik Üreticileri İçin Dağıtım Sistemine Bağlantı Anlaşmasının 16. maddesinin birinci fıkrasının (f) ve (g) bentlerindeki cezai şartların 30 Nisan 2027 tarihine kadar uygulanmayacağını düzenliyor.
Bu hüküm bütün sözleşme ihlallerine genel af getirmez. Yalnızca açıkça belirtilen sözleşme bentlerindeki cezai şartların belirli tarihe kadar uygulanmasını erteler. Erteleme, tesis sahibini bütün teknik yükümlülüklerden kurtarmaz. Talimata uyma sorumluluğunu, ödeme kesintilerini ve diğer sözleşmesel sonuçları ayrıca değerlendirin.
İşletmeler erteleme süresini pasif biçimde beklemek yerine teknik altyapıyı, iletişim kayıtlarını ve bağlantı anlaşmasını uyumlu hâle getirmek için kullanmalıdır.
İç tüketim hesabı ve faturası nasıl oluşur?
Yönetmeliğin 28. maddesindeki değişiklik, üretim ve tüketim tesislerinin aynı dağıtım bölgesinde fakat farklı ölçüm noktalarında bulunduğu durumlarda iç tüketimin nasıl ele alınacağını açıklıyor.
Üretim sahasındaki yapı ve ekipmanın çalışmasından kaynaklanan iç tüketim, üretim tesisiyle ilişkilendirilen tüketim tesislerinin tüketimine eklenerek mahsuplaşmaya dahil edilir. Aynı bölgede ilişkilendirilmiş tüketim tesisi bulunmuyorsa iç tüketime karşılık gelen miktar, abonelik şartı aranmadan görevli tedarik şirketi tarafından üreticiye aylık olarak fatura edilir.
Fiyatın belirlenmesinde, üretim tesisiyle ilişkili tüketim tesislerinin abone gruplarına ait en yüksek perakende tek zamanlı aktif enerji bedeli kullanılabilir. İlişkili tüketim tesisleri iletim sistemine bağlıysa iletim sistemi kullanıcılarına ait perakende tek zamanlı enerji bedeli esas alınır.
Faturada kullanılan tüketim miktarı, sayaç dönemi, abone grubu ve tarife kalemi kontrol edilmelidir. Üretici yanlış ölçüm veya yanlış tarife uygulandığını düşünüyorsa teknik kayıtları ve sözleşmeleriyle birlikte yazılı itirazda bulunmalıdır.
“Kapasite sınırlaması olmaksızın” ifadesi ne anlama geliyor?
Değişiklik, ek 3. maddenin birinci fıkrasına “kapasite sınırlaması olmaksızın” ifadesini ekliyor. Bu değişiklik, ilgili hüküm kapsamında elektriksel güce kadar olan düzenlemenin kapasite bakımından yorumunu etkiliyor. Ancak bu ifade, her başvuru sahibinin istediği yerde ve istediği güçte tesis kurabileceği anlamına gelmez.
Bağlantı kapasitesi, şebeke teknik yeterliliği, çağrı mektubu, proje onayı, arazi veya çatı hakkı, imar ve çevre izinleri ile diğer mevzuat yükümlülükleri ayrıca devam eder. Yatırım kararı yalnızca bu kısa ibareye dayanılarak verilmemelidir.
Bağlantı anlaşmasında hangi konulara dikkat etmelisiniz?
Revize anlaşma imzalanmadan önce özellikle şu hükümler karşılaştırılmalıdır:
- Uzaktan kontrol ve acil durum talimatının kapsamı,
- Bildirim yapılacak telefon, e-posta ve elektronik adresler,
- Tesis sahibinin yeniden enerjilendirme sorumluluğu,
- Veri paylaşımı, sayaç ve SCADA yükümlülükleri,
- Cezai şartların hangi ihlallerde doğacağı,
- Üretim kaybı ve mücbir sebep hükümleri,
- Uyuşmazlık ve başvuru yolları,
- Toplayıcı ile şebeke işletmecisinin rollerinin ayrımı.
Standart anlaşma kullanılması, eklerin ve tesis bilgilerin kontrol edilmesine gerek olmadığı anlamına gelmez. Kurulu güç, sayaç, bağlantı noktası veya şirket unvanındaki hatalar uzlaştırma ve bildirim sorunları yaratır.
Yanlış tahsilata veya ödeme kesintisine nasıl itiraz edersiniz?
Üretici önce işlemin dayanağını yazılı olarak istemeli; talimat, ölçüm, uzlaştırma ve fiyat hesabını kontrol etmelidir. Uyuşmazlığın niteliğine göre görevli tedarik şirketi, dağıtım şirketi, piyasa işletmecisi, toplayıcı veya EPDK nezdinde farklı başvuru yolları gündeme gelebilir.
İşlemi yapan kurumun kamu gücü kullanıp kullanmadığı, ilişkinin sözleşmesel niteliği ve talep edilen sonucun türü görevli yargı yerini etkileyebilir. Bütün elektrik piyasası uyuşmazlıkları için tek bir görevli mahkeme yoktur. İdari işlemin iptali isteniyorsa tebliğ tarihi ve dava süresi ayrıca kontrol edilmelidir; özel kanun hükümleri incelenmeden genel bir süreye güvenilmemelidir.
Lisanssız üreticiler için uyum kontrol listesi
- Tesisin Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği m.75/4 kapsamında olup olmadığını yazılı biçimde belirleyin.
- Mevcut bağlantı anlaşması ve bütün eklerini tek dosyada toplayın.
- İlgili şebeke işletmecisini ve başvuru kanalını doğrulayın.
- Kapsamdaysanız 60 günlük süre dolmadan revizyon başvurusunu tamamlayın.
- Başvurunun teslim ve kayıt belgesini saklayın.
- Telefon, e-posta, KEP ve tesis yetkilisi bilgilerini güncelleyin.
- SCADA, sayaç ve uzaktan kontrol altyapısını teknik olarak test edin.
- Acil durum bildirimleri için vardiya ve müdahale prosedürü hazırlayın.
- İç tüketim miktarlarını ve uygulanan tarifeyi aylık kontrol edin.
- 30 Nisan 2027’ye kadar ertelenen cezai şartların kapsamını sözleşme üzerinden belirleyin.
Şirket yönetimi ve teknik ekip birlikte nasıl hareket etmeli?
Bağlantı anlaşması yalnızca teknik ekibin imzalayıp arşivleyeceği bir belge olarak görülmemelidir. Yeni hükümler üretim gelirini, enerji maliyetini, sözleşmesel sorumluluğu ve işletme sürekliliğini birlikte etkiler. Şirket yönetimi; enerji yöneticisi, elektrik mühendisi, muhasebe birimi ve hukuk danışmanının aynı veri seti üzerinden çalışmasını sağlamalıdır.
Teknik ekip tesisin uzaktan kontrol kabiliyetini, sayaç verilerini ve yeniden enerjilendirme prosedürünü incelerken mali birim olası ödeme kesintisi ile iç tüketim faturalarının hesabını kontrol etmelidir. Hukuki incelemede ise başvuru süresi, sözleşme ekleri, bildirim yöntemi ve uyuşmazlık hükümleri ele alınmalıdır.
Şirket birleşmesi, unvan değişikliği, kira sözleşmesinin sona ermesi veya tüketim tesisinin başka şirkete devri gibi değişiklikler bağlantı belgeleriyle fiilî kullanım arasında uyumsuzluk yaratabilir. Bu nedenle yalnızca yeni hüküm eklenmemeli; tesis sahibi, tüketim aboneliği, bağlantı noktası ve yetkili kişiler de güncellenmelidir.
Yönetim kurulu veya şirket müdürleri, 60 günlük başvurunun tamamlandığını gösteren kaydı ve teknik uyum raporunu saklamalıdır. Böylece işletme, tahsilat, üretim kaybı veya cezai şart uyuşmazlığında aldığı önlemleri kanıtlar.
Sık sorulan sorular
Her çatı GES sahibi 60 gün içinde başvurmalı mı?
Hayır. 60 günlük yükümlülük, ilgili Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği hükmü kapsamındaki lisanssız üreticiler için düzenlenmiştir. Tesisin bağlantı ve teknik özellikleri kontrol edilmelidir.
60 günlük süre hangi tarihte başladı?
Yönetmelik 19 Ekim 2026’da yürürlüğe girdi. Geçici 14. maddede süre, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren başlatılmıştır.
Başvurmayan üretici tesisi kapatmak zorunda mı?
Geçici madde doğrudan “tesis kapatılır” demiyor. Süresinde başvuru olmazsa EPDK tarafından onaylanmış yürürlükteki anlaşma hükümleri kapsamında işlem yapılacağını belirtiyor.
Dağıtım şirketinin tesisi uzaktan durdurma yetkisi var mı?
Dağıtım şirketi belirli kapsamdaki tesisleri uzaktan kontrol etme yetkisine sahiptir. Bu yetki, dengeleme güç piyasası çerçevesindeki acil durum talimatlarını yerine getirme amacına hizmet eder.
Acil durum bitince tesisi kim çalıştıracak?
Şebeke işletmecisi acil durumun sona erdiğini 15 dakika içinde bildirmelidir. Bildirimden sonra tesisin yeniden enerjilendirilmesi tesis sahibinin sorumluluğundadır.
Talimata uyulmazsa yalnızca para cezası mı uygulanır?
Yeni hüküm, yerine getirilmeyen üretim miktarı için ödeme yapılmamasını ve hesaplanan tutarın üreticiden tahsilini öngörüyor. Bu mekanizma sıradan bir idari para cezasından farklıdır.
Erteleme bütün cezai şartları kapsıyor mu?
Hayır. Yalnızca standart bağlantı anlaşmasının açıkça belirtilen iki bendindeki cezai şartların 30 Nisan 2027’ye kadar uygulanmayacağı düzenlenmiştir.
Sonuç
19 Ekim 2026 değişikliği, lisanssız elektrik üretim tesislerinin acil durumlarda uzaktan kontrolü, talimata uyulmamasının mali sonucu, iç tüketimin faturalandırılması ve bağlantı anlaşmalarının güncellenmesi konularında önemli hükümler getiriyor.
En acil konu, kapsamda bulunan üreticilerin 60 günlük süre içinde bağlantı anlaşması revizyonu için doğru şebeke işletmecisine başvurmasıdır. Bunun yanında 30 Nisan 2027’ye kadar süren ertelemenin sınırlı kapsamını doğru değerlendirin. Üretim, sayaç, bildirim ve uzlaştırma kayıtlarını düzenli saklayın.
Tesisin kapsama girip girmediği yalnızca “GES” veya “lisanssız üretim” adına bakılarak belirlenemez. Bağlantı anlaşması, kurulu güç, teknik sistem, tüketim tesisleri ve piyasa ilişkileri birlikte değerlendirilmelidir.
Günün diğer enerji düzenlemelerini 19 Ekim Resmî Gazete duyurumuzda inceleyebilirsiniz.
Bir yanıt yazın