Deport kararı varken uluslararası koruma başvurusu yapılabilir; fakat başvuru, mevcut sınır dışı kararını kendiliğinden iptal etmez. Başvurunun ve kanun yolunun aşamasına bağlı ülkede kalış güvenceleri bulunur. Sınır dışı kararına karşı dava, koruma başvurusuna ilişkin itiraz ve geri gönderme yasağı ayrı incelenmelidir. Bu nedenle yalnız “ilticaya başvurdum” denilerek kısa dava süresi geçirilmemelidir.

Uluslararası koruma, deport kararına karşı itiraz mıdır?

Hayır. Uluslararası koruma başvurusu, kişinin ülkesine dönmesi hâlinde karşılaşacağını ileri sürdüğü zulüm veya ciddi zarar nedeniyle koruma istemesidir. Sınır dışı kararına karşı dava ise Türkiye dışına çıkarma yönündeki belirli idari işlemin hukuka uygunluğunu denetletir. Aynı olayda bu iki süreç birlikte bulunabilir; birinin dosya numarası diğerine yapılmış başvurunun yerine geçmez.

Örneğin bir kişi hakkında izinsiz kalış nedeniyle sınır dışı kararı alınmış olabilir. Aynı kişi, ülkesinde siyasi görüşleri nedeniyle tehdit edildiğini açıklayarak uluslararası koruma isteyebilir. Koruma makamları bu gerekçeyi kendi usulü içinde inceler. Buna karşılık sınır dışı kararının gerekçesi, tebliği ve iptal talebi idari yargıda ayrıca ele alınır. Başvurunun varlığı, önceki kararın hukuken hiç alınmamış sayılması anlamına gelmez.

Sınır dışı kararı, giriş yasağı ve idari gözetimin genel ayrımı için deport kaldırma ve dava yolları rehberi incelenebilir. Bu yazının konusu, uluslararası koruma dosyasının bu işlemlerle nasıl birlikte takip edileceğidir. Türkiye’de çalışma veya daha iyi yaşam koşulları istemek ise tek başına uluslararası koruma koşullarını karşılayan bir gerekçe olarak kabul edilemez.

Başvuru, kayıt ve statü sahibi olmak neden farklıdır?

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu, koruma talebinde bulunan kişiyi başvuru sahibi olarak tanımlar. Ancak başvuru iradesinin açıklanması, kaydın yapılması, mülakatın gerçekleştirilmesi ve bir koruma statüsünün tanınması aynı aşama değildir. Başvuru yapan herkesin mülteci, şartlı mülteci veya ikincil koruma statüsü aldığı söylenemez.

Kanun’un 65. maddesine göre başvurular valiliklere bizzat yapılır. Ülke içinde veya sınır kapısında kolluğa yapılan başvuru derhâl valiliğe bildirilir. Hürriyeti kısıtlı kişinin talebi de valiliğe derhâl iletilmelidir. Kişinin geri gönderme merkezinde bulunması veya geçerli pasaport sunamaması, talebinin hiç dinlenmemesi gerektiği anlamına gelmez. Başvuruya erişim ile sonradan yapılacak değerlendirme ayrılmalıdır.

Kayıt, kimliğin ve başvuru nedenlerinin dosyaya geçirilmesini sağlar. Eldeki kimlik ve seyahat belgeleri sunulmalı; farklı isim yazımları, önceki başvurular ve ülkeye geliş güzergâhı açıklanmalıdır. Belge bulunmaması hâlinde kanunun öngördüğü kimlik tespit usulleri uygulanır. Sahte kimlik veya gerçeğe aykırı anlatım kullanmak, eksik belgenin yerini güvenli biçimde dolduran bir yöntem değildir.

Kayıt tamamlanınca düzenlenen uluslararası koruma başvuru sahibi kimlik belgesi, statünün kabul edildiğini gösteren nihai karar değildir. Kanun’un 76. maddesi kapsamında bu belge ikamet izni yerine geçer; ancak belgenin güncel geçerliliği ve dosyanın devam durumu kontrol edilmelidir. Eski bir kartın fotoğrafı, sonradan verilen ret veya geri çekilmiş sayılma kararını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Başvuru aşamasına göre ne kontrol edilmelidir?

Dosyanın durumu	Hukuki açıdan temel ayrım	Kontrol edilecek kayıt
Koruma talebi açıklanmış, kayıt henüz tamamlanmamış	Talebin yapılması ile kayıt işleminin tamamlanması aynı değildir. Kayıt eksikliği talebin hiç yapılmadığını tek başına göstermez.	Talep tarihi, teslim veya görüşme kaydı, valiliğe iletim ve kişinin bildirdiği riskler
Kayıtlı başvuru inceleniyor	Başvuru sahibi olmak, koruma statüsünün kabul edildiği anlamına gelmez.	Mülakat, yükümlülükler, kimlik belgesi ve varsa ayrıca alınan sınır dışı kararı
Olumsuz koruma kararı tebliğ edilmiş	Esastan ret, kabul edilemezlik ve hızlandırılmış değerlendirme aynı kanun yolu düzenine tabi değildir.	Kararın dayandığı madde, tebliğ tarihi, başvuru mercii ve süresi
İtiraz veya yargılama devam ediyor	6458 m.80/1-e ülkede kalış güvencesi düzenler. Ayrı sınır dışı dosyasının takibi de gerekir.	Süresinde başvuru, kayıt numarası, son karar ve idareye sunulan bildirimler
Koruma hakkında son karar oluşmuş	Başka bir kalış hakkı yoksa sınır dışı değerlendirmesi gündeme gelebilir; geri gönderme yasağı yine incelenir.	Kararın kesinleşme/son karar durumu, diğer izinler ve güncel kişisel riskler

Tablo, kişiye özel “bugün gönderilebilir” veya “hiç gönderilemez” sonucu vermez. Aynı kişinin koruma kaydı devam ederken farklı gerekçeli bir sınır dışı kararı bulunabilir. Dosyadaki her kararın gerçek hukuki niteliği belirlenmelidir. Bir başvurunun ekranda görünmemesi veya eski bir belgenin görünmesi, kararın tamamı okunmadan güvenilir sonuç sağlamaz.

Uluslararası koruma başvurusu deport işlemini durdurur mu?

Bu soruda kararın iptali ile kararın uygulanmaması birbirinden ayrılmalıdır. Uluslararası koruma sürecinin devam etmesi ve kanun yoluna başvurulması, ilgili kanuni ülkede kalış güvenceleri yönünden önem taşır. Özellikle 6458 sayılı Kanun’un 80. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi, itiraz veya yargılama sonuçlanıncaya kadar kişinin ülkede kalışına izin verileceğini düzenler.

Bununla birlikte “başvuru yaptım” sözü, hangi işlemin dava konusu edildiğini veya koruma dosyasının hangi aşamada bulunduğunu açıklamaz. Başvuru hiç kayda geçirilmemiş, daha önce aynı konuda son karar oluşmuş veya elde farklı gerekçeli bir sınır dışı kararı bulunuyor olabilir. Mevcut kararın iptali gerekiyorsa ona uygun başvuru ayrıca değerlendirilir. Koruma başvurusunu sınır dışı kararına karşı açılmış dava gibi görmek hak kaybına yol açabilir.

Kanun’un 54. maddesinin ikinci fıkrası da dikkate alınmalıdır. Birinci fıkranın (b), (d) ve (k) bentleri kapsamında değerlendirilen uluslararası koruma başvuru veya statü sahipleri hakkında koruma işlemlerinin her aşamasında sınır dışı kararı alınabilmesine ilişkin özel düzenleme vardır. Bu, geri gönderme yasağının veya sınır dışı kararına karşı yargısal güvencelerin kaldırıldığı anlamına gelmez.

Dolayısıyla başvurunun varlığı, sınır dışı kararı alınamayacağı yönünde mutlak bir güvence olarak sunulmamalıdır. Aynı şekilde böyle bir karar alınmış olması da her ülkeye derhâl gönderilebileceği anlamına gelmez. Başvuru ve karar aşaması, kararın gerekçesi, kişinin gönderileceği yerdeki riskler ve kullanılan yargı yolu birlikte incelenmelidir.

Sınır dışı kararına karşı dava süresi ayrıca işler

6458 sayılı Kanun’un güncel 53. maddesine göre sınır dışı kararına karşı, tebliğden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurulabilir. Başvuruyu yapan kişi bunu sınır dışı kararını veren makama da bildirir. Koruma randevusu beklemek, koruma başvurusu için belge toplamak veya bir yakına mesaj göndermek, bu ayrı dava başvurusunun yerine geçmez.

Aynı madde uyarınca yabancının rızası saklı kalmak üzere dava açma süresi içinde veya yargı yoluna başvurulması hâlinde yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilmez. Bu, koruma başvurusuna değil sınır dışı kararına karşı yargı yoluna ilişkin ayrı bir güvencedir. Eski metinlerdeki istisnalarla güncel hükmü birbirine karıştırmamak gerekir.

Tebliğ tarihi, kararın yazıldığı tarihten farklı olabilir. Hangi belgenin, kime, ne zaman ve nasıl bildirildiği incelenmelidir. Tebliğde usulsüzlük iddiası varsa bunun hukuki etkisi ayrıca değerlendirilir; “anlamadım, süre hiç başlamaz” varsayımıyla beklemek doğru değildir. Koruma ret kararı ile sınır dışı kararının aynı gün bildirilmesi de bu iki işleme tek süre uygulanacağı anlamına gelmez.

Koruma başvurusu reddedilirse hangi kanun yolu kullanılır?

Önce kararın başlığından çok dayandığı madde okunmalıdır. Esastan ret, başvurunun kabul edilemez bulunması, hızlandırılmış değerlendirmede ret, geri çekilmiş sayılma ve statünün sona ermesi farklı hukuki durumlardır. “Göç reddetti” şeklindeki kısa bir bilgi, doğru merci ve sürenin seçilmesine yetmez. Kararın gerekçeli bütün sayfaları ve tebliğ evrakı gerekir.

Karar veya yol	Kanundaki temel süre	Önemli ayrım
Sınır dışı kararına karşı idare mahkemesi	Tebliğden itibaren 7 gün	6458 m.53; koruma kararına karşı başvuru ile aynı dava değildir.
Komisyon itirazına elverişli uluslararası koruma kararı	Tebliğden itibaren 10 gün	m.80/1-a; m.68, 72 ve 79 kapsamındaki kararlar için bu komisyon yolu öngörülmez.
Kabul edilemezlik veya hızlandırılmış değerlendirme kararı	Tebliğden itibaren 15 gün içinde yetkili idare mahkemesi	m.72 ve 79 ile m.80; komisyona itirazla karıştırılmamalıdır.
Koruma bölümündeki diğer idari karar ve işlemler	Tebliğden itibaren 30 gün içinde yetkili idare mahkemesi	m.80/1-ç; m.68 kapsamındaki idari gözetimin yargı yolu ayrıdır.

Bu süreler kanundaki başlangıç ve yol ayrımını gösterir; somut son günü hesaplamaz. Tebligatın niteliği, önceki idari itiraz ve kanun yolu aşamaları ayrıca incelenir. Birden fazla karara itiraz edilecekse her biri için ayrı takvim tutulmalıdır. Komisyona itiraz edilmiş olmasının bağımsız sınır dışı kararına karşı yedi günlük süreyi de otomatik olarak koruduğu varsayılmamalıdır.

Başvuru neden hızlandırılmış değerlendirilebilir?

Kanun’un 79. maddesi hızlandırılmış değerlendirmeye alınabilecek durumları düzenler. Sınır dışı edilmek üzere idari gözetimde bulunmak, yalnız gönderme kararını erteletmek veya engellemek amacıyla başvurmak, yanıltıcı bilgi ve belgeyle yetkilileri yanlış yönlendirmek gibi hâller bu kapsamda yer alır. Bu usulün gündeme gelmesi, başvurucunun açıklamalarının hiç dinlenmeyeceği anlamına gelmez.

Hızlandırılmış değerlendirme, esastan kabul edilmeme kararıyla da aynı şey değildir; değerlendirme yöntemidir. Sonunda verilen kararın gerekçesi ve kanun yolu dikkatle okunmalıdır. Ayrıca farklı bir gerekçe öne sürmeden aynı başvurunun yenilenmesi, 72. madde kapsamında kabul edilemezlik değerlendirmesine yol açabilir. Yeni bir dilekçe sunmak her zaman sıfırdan başlayan yeni bir koruma süreci oluşturmaz.

Gerçekten yeni bir risk veya belge ortaya çıkmışsa ne zaman öğrenildiği ve önceki başvurudan farkı açıklanmalıdır. Örneğin kişinin yakın tarihli bireysel bir tehdit alması ile eski anlatımın sözcüklerinin değiştirilmesi aynı değildir. Gerçeğe uygun ve tarih sırası belirli bir açıklama sunulmalı; başvuru yalnız “bir süre daha kalma yöntemi” olarak kurgulanmamalıdır.

Varsayımsal örnek 1: Geri gönderme merkezinde ilk koruma talebi

Bu örnek gerçek bir dosyayı veya kesin sonucu anlatmaz. Hakkında sınır dışı kararı bulunan bir kişi, merkezdeyken ülkesindeki kişisel tehdit nedeniyle koruma istediğini bildiriyor olsun. Bu talebin alınması ve valiliğe iletilmesi gerekir. Kişinin talep tarihi, kime başvurduğu, anlattığı risk ve varsa sunduğu belgeler dosyada görünür hâle getirilmelidir.

Ancak aile yalnız bu talebin sonucunu bekleyerek sınır dışı kararının dava süresini gözden kaçırmamalıdır. Mevcut karar, koruma başvurusu ve idari gözetim için ayrı hukuki kontroller yapılır. Başvuru kayıtlı olsa bile merkezden otomatik çıkış sonucu doğduğu söylenemez. Dava ve bildirim kayıtlarının saklanması, kişinin korunmasını sağlayacak güvencelerin doğru süreçte ileri sürülmesine yardımcı olur.

Geri gönderme yasağı koruma başvurusundan bağımsız mıdır?

6458 sayılı Kanun’un 4. maddesindeki geri gönderme yasağı yalnız kimlik belgesi bulunan koruma başvuru sahipleriyle sınırlı bir ilke değildir. Kanun kapsamındaki hiç kimse işkenceye veya insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya muameleye maruz kalacağı; ayrıca maddede sayılan nedenlerle hayatı veya hürriyeti tehdit altında bulunacağı bir yere gönderilemez. 55. madde de sınır dışı kararı alınmayacak kişilere ilişkin koruma hâlleri içerir.

Bu nedenle koruma başvurusunun reddedilmiş olması, gönderilecek ülkedeki güncel ve kişisel risklerin artık hiç araştırılmayacağı anlamına gelmez. İnceleme, genel ülke şartlarıyla kişinin kendi durumunu birlikte ele almalıdır. Buna karşılık yalnız ülkenin zor ekonomik koşullarını anlatmak veya kaynağı belirsiz bir haber göndermek, kişisel riski her durumda ispatlamaz. İddianın somut olayla bağlantısı açıklanmalıdır.

Anayasa Mahkemesinin Khalilollah İlkhani kararı bu ayrım açısından önemlidir. Mahkeme, uluslararası koruma başvurusunda bulunulmamasının tek başına kişisel risk iddialarını dayanaksız saymaya yetmeyeceğini belirtmiştir. Karar, herkesin aynı sonuca ulaşacağını göstermez; risk iddiasının ve delillerin etkili biçimde değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyar.

Gönderilecek yerin kişinin vatandaşı olduğu ülke dışında bir ülke olması da güvenlik incelemesini gereksiz kılmaz. Güvenli üçüncü ülke veya ilk iltica ülkesi değerlendirmeleri, kişinin o ülkedeki korunma imkânına ilişkin özel koşullar taşır. Bir ülkenin adının kararda “güvenli” olarak yazılması, kişisel itirazların hiç incelenmeyeceği anlamına gelmez.

Kayıt yapılmadığı söyleniyorsa nasıl bir dosya hazırlanmalı?

Öncelik, başvuru iradesinin gerçekten ne zaman ve hangi makama açıklandığını ortaya koymaktır. Dilekçe alındısı, merkezde düzenlenen tutanak, görüşme kaydı, teslim edilen belgenin örneği veya yetkili makama gönderilen yazı bu konuda önem taşıyabilir. Başvuru sahibinin anlatımı da tarih ve olay sırası bakımından açık olmalıdır. Kayıt eksikliğiyle talebin hiç yapılmamış olması aynı kabul edilmemelidir.

Talep anlaşılmamışsa tercüman ihtiyacı açıkça belirtilmelidir. 70. madde, başvuru, kayıt ve mülakat aşamalarındaki kişisel görüşmelerde talep hâlinde tercümanlık hizmetini düzenler. Başvuru sahibinin kendi bilmediği dilde hazırlanmış uzun bir metni açıklama yapılmadan imzalaması, risk anlatımını sağlıklı biçimde dosyaya aktarmasını zorlaştırır. Tutanak ve bildirilen kararların örnekleri istenmelidir.

Avukat yardımı alınması gerekiyorsa kişinin bulunduğu merkez, kimlik bilgileri ve ulaşılabilen kararlar birlikte hazırlanmalıdır. Avukatlık ücretini karşılama imkânı olmayan başvuru veya statü sahipleri için 81. madde kapsamındaki adli yardım olanakları araştırılabilir. Bir danışmana mesaj göndermek, mahkemeye veya koruma makamına usulüne uygun başvuru yapıldığını tek başına göstermez.

İdari gözetim, koruma başvurusuyla otomatik biter mi?

Hayır. Türkiye dışına çıkarılmama ile geri gönderme merkezinde tutulmama farklı hukuki sonuçlardır. Kanun’un 65. maddesi, hürriyeti kısıtlanan kişinin koruma başvurusunun alınmasının diğer adli ve idari işlemlerin veya tedbirlerin uygulanmasını kendiliğinden engellemeyeceğini belirtir. İdari gözetimin hukuki dayanağı ve devam koşulları ayrıca incelenmelidir.

Öte yandan kişi yalnız uluslararası koruma başvurusu yaptığı için idari gözetim altına alınamaz. Başvuru sahiplerine ilişkin 68. madde gözetimi istisnai bir işlem olarak düzenler. Mevcut gözetimin 57. maddeye mi, 68. maddeye mi dayandığı; kişisel koşulların değişip değişmediği ve alternatif yükümlülüklerin yeterli olup olmadığı değerlendirilir. Koruma başvurusu bütün gözetim kararlarını otomatik geçerli veya geçersiz hâle getirmez.

Merkezden çıkılmışsa adres, bildirim ve ikamet yükümlülükleri ayrıca takip edilmelidir. Bu aşama için geri gönderme merkezinden çıkış sonrası yükümlülükler rehberine bakılabilir. Serbest bırakılma, tek başına koruma statüsü tanınması, sınır dışı kararının iptali veya bütün giriş engellerinin kalkması anlamına gelmez.

Bildirim ve mülakat yükümlülüklerini aksatmak neye yol açar?

Koruma dosyası açıldıktan sonra süreç kendiliğinden ilerleyen ve hiçbir takip gerektirmeyen bir kayıt değildir. Belirli bir ilde veya adreste bulunma, adres kaydı ve istenilen biçimde bildirimde bulunma yükümlülükleri söz konusu olabilir. Mülakat davetleri, tebligatlar ve dosyada verilen kararlar düzenli izlenmelidir. Başvuru sahibinin iletişim bilgilerinin güncel olması bu nedenle önem taşır.

77. madde, kanunda belirtilen koşullarda başvurunun geri çekilmiş sayılmasını ve değerlendirmenin durdurulmasını düzenler. Mazeretsiz mülakat veya bildirim ihlalleri ile ikamet yeri konusundaki yükümlülüklere aykırılıklar bu kapsamda değerlendirilebilir. Her olayın koşulu ayrı incelenir; haklı mazeret varsa ilgili belgeler saklanmalıdır. Hastanede yatış nedeniyle bildirime gidilememesi ile hiçbir açıklama yapılmadan bağlantının kesilmesi aynı olgu değildir.

Varsayımsal örnek 2: Ret kararı ile deport kararının birlikte bildirilmesi

Bu örnek yalnız işlem ayrımını göstermek içindir. Bir kişiye koruma başvurusunun hızlandırılmış değerlendirmede reddedildiği kararıyla ayrıca sınır dışı kararı tebliğ edilmiş olsun. Koruma kararı için 79 ve 80. maddelerdeki yol, sınır dışı kararı için 53. maddedeki ayrı yol incelenir. İki belgenin aynı dosya zarfında olması, ikisinin aynı dava olduğu anlamına gelmez.

Koruma kararına karşı süresinde dava açılması önemlidir; bunun yanında sınır dışı kararının ayrıca dava konusu edilmesi ihtiyacı ve bildirimler kontrol edilir. Yalnız uzun olan süreye bakarak diğer işlemi bekletmek risklidir. Her başvurunun alındısı, dava numarası ve son kararı ayrı saklanır. Bu örnek, başvuruların kabul edileceğine veya sınır dışı kararının kesin iptal edileceğine ilişkin bir garanti içermez.

İlk inceleme için belge listesi

• Sınır dışı kararının bütün sayfaları, gerekçesi ve tebliğ belgesi.
• Varsa idari gözetim kararı, devam kararları ve serbest bırakılma belgesi.
• Uluslararası koruma talebinin tarihi, başvuru alındısı, kayıt veya kimlik belgesi.
• Mülakat daveti, tutanak örneği, koruma dosyasındaki ret ve diğer kararlar.
• Komisyon itirazı, mahkeme dilekçesi, dava numarası, karar ve tebligatlar.
• Kimlik ve seyahat belgeleri; farklı isim veya pasaport kayıtlarını açıklayan bilgiler.
• Kişisel tehdidi açıklayan erişilebilir adli, sağlık veya diğer güvenilir belgeler.
• Menşe ülke bilgileriyle kişisel olay arasındaki bağlantıyı gösteren kısa olay çizelgesi.
• Adres, bildirim ve ikamet yükümlülükleri ile varsa mazereti gösteren kayıtlar.

Belgeler herkese açık mesaj gruplarında paylaşılmamalıdır. Özellikle koruma gerekçesi, sağlık bilgisi ve aile üyelerinin bulunduğu yer gibi bilgiler yalnız gerekli ölçüde aktarılmalıdır. Bulunmayan belge için uydurma kayıt hazırlamak yerine belgenin neden elde edilemediği açıklanmalıdır. Süreli başvuru gerekirken bütün belgelerin tamamlanmasını beklemek de ayrıca değerlendirilmesi gereken bir risktir.

Sık sorulan sorular

1. Deport kararı çıktıktan sonra uluslararası koruma istenebilir mi?

Evet, koruma ihtiyacı olan kişinin talebi alınmalı ve ilgili usulle değerlendirilmelidir. Merkezde veya sınırda bulunmak başvuruya erişimi kendiliğinden kaldırmaz. Ancak başvuru mevcut sınır dışı kararını otomatik iptal etmez; kararın dava süresi ve koruma dosyasının aşaması ayrıca incelenir.

2. Koruma başvurusu yaptım; artık hiçbir şekilde sınır dışı edilemez miyim?

Böyle mutlak bir sonuç çıkarılamaz. Kanundaki ülkede kalış güvenceleri, başvurunun ve kanun yolunun aşamasına göre uygulanır. 54. maddedeki özel hâller, sınır dışı kararının gerekçesi ve geri gönderme yasağı birlikte ele alınır. Başvurunun yapılmasıyla kararın kaldırılması aynı değildir.

3. Koruma reddine itiraz etmem deport davasının yerine geçer mi?

Hayır. Farklı idari işlemler ve farklı süreler söz konusudur. Koruma kararının türüne göre 80. maddedeki yol; sınır dışı kararı için 53. maddedeki yedi günlük özel yol kontrol edilir. Her kararın tebliğ ve başvuru kayıtları ayrı tutulmalıdır.

4. Kayıt veya kimlik belgesi verilmediyse geri gönderme riski araştırılmaz mı?

Hayır. Kayıt durumu ile geri gönderme yasağı ayrı konulardır. Gerçek ve kişisel kötü muamele riski iddiaları, sırf kimlik belgesi bulunmadığı veya koruma başvurusu yapılmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılamaz. Talebin ne zaman yapıldığı ve mevcut deliller açıklaştırılmalıdır.

5. Aynı koruma başvurusunu yeniden yaparsam süreç baştan başlar mı?

Her zaman başlamaz. Farklı bir gerekçe göstermeksizin aynı başvurunun yenilenmesi kabul edilemezlik değerlendirmesine konu olabilir. Yeni olay veya belge varsa önceki dosyadan farkı ve ortaya çıkış tarihi açıklanmalıdır. Tekrar başvuru, önceki kararlara ait bütün süreleri kendiliğinden yenilemez.

6. Uluslararası koruma ile geçici koruma aynı şey mi?

Hayır. Uluslararası koruma, mülteci, şartlı mülteci ve ikincil koruma statülerine ilişkin bireysel sistemi ifade eder. Geçici koruma ise kitlesel gelişler için ayrı düzenlenen koruma sistemidir. Belgenin türü ve uygulanacak mevzuat görülmeden bir sistemin başvuru yolları diğerine uygulanmamalıdır.

Resmî hukuki kaynaklar

• 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu — kamu üniversitesi sunucusundaki konsolide mevzuat metni: Özellikle m.3, 4, 8, 53, 54, 55, 65, 68-80, 81 ve 91.
• TBMM: 7533 sayılı Kanun, m.36: 6458 sayılı Kanun’un 53. maddesinin üçüncü fıkrasındaki güncel yargılama ve uygulanmama düzenlemesi.
• Göç İdaresi Başkanlığı: 6458 sayılı Kanun metni: Koruma başvurusu ve kanun yolu ayrımının resmî mevzuat kaynağı; değişiklikler için güncel konsolide metinle birlikte okunmalıdır.
• AYM, Khalilollah İlkhani, B. No: 2020/17855, 12/3/2025: Kişisel risk iddialarının ve geri gönderme yasağının değerlendirilmesi.
• Anayasa Mahkemesi: 12 Mart 2025 İkinci Bölüm toplantı sonuçları: İlgili başvurunun resmî karar sonucu.

Hukuki kaynak kontrol tarihi: 18 Ekim 2026. Bu yazı genel bilgilendirme içerir. Başvuru ve karar belgeleri, tebligatlar, kişisel riskler ve kullanılan kanun yolları birlikte incelenmeden dosyaya özel sonuç veya süre hesabı yapılamaz.