İşveren iş kazasını SGK’ya bildirmiyorsa işçi, olayın araştırılması için ilgili SGK birimine belgeleriyle yazılı başvurabilir. İşverenin bildirim yapmaması, kazanın hukuki niteliğini tek başına ortadan kaldırmaz. Önce tedavinizi sürdürün. Ardından sağlık kayıtlarını, çalışma belgelerini ve olayın nasıl gerçekleştiğini gösteren bilgileri koruyun. SGK incelemesiyle dava seçeneklerini ayrı değerlendirin; işverenin üç işgünlük bildirim süresini kendi dava süreniz sanmayın.
Bu rehber, hizmet akdiyle çalışan 4/a kapsamındaki işçinin bildirim eksikliğiyle karşılaşmasını ele alır. Bağımsız çalışanların ve farklı sigortalılık gruplarının bildirim kuralları değişebilir. Ayrıca kaza tespiti, sigortalı çalışma sürelerinin tespiti ve işverenden tazminat talebi farklı amaçlar taşır. Her talebin belgelerini ve usulünü ayrı kontrol edin.
Önce tedavi ve olay bilgisini doğru kayda geçirin
Yaralanma varsa önceliğiniz sağlık yardımıdır. Acil durumda gerekli yardım kanallarına ulaşın. İşverenle bildirim tartışması nedeniyle tedaviyi ertelemeyin. Sağlık görevlilerine kazanın yerini, zamanını ve nasıl gerçekleştiğini doğru anlatın. Tıbbi değerlendirmeyi sağlık uzmanları yürütür; kendi teşhisinizi dosyaya kesin bilgi gibi yazmayın.
Örneğin makine başında çalışırken elinizi yaraladıysanız bu bilgiyi açıkça verin. “Evde oldu diyelim” önerisine uymayın. Ancak hatırlamadığınız bir ayrıntıyı da tamamlamak için uydurmayın. Olayı doğrudan bildiğiniz kısımlarıyla anlatın. İlk başvuru saati ve sağlık kuruluşunun adı, sonraki incelemede zaman çizelgesine yardımcı olabilir.
Taburculuk belgesi, istirahat raporu ve sonraki kontrol kayıtlarını saklayın. Belgeyi kaybederseniz ilgili sağlık kuruluşundan temin yolunu öğrenin. Belgelerde açık bir yanlışlık görürseniz kurumun düzeltme sürecini sorun. Kendi başınıza tıbbi metni değiştirmeyin. Ayrıca bir yakının dosyanızı takip etmesi gerekiyorsa temsil yetkisini ve veri paylaşımını uygun biçimde düzenleyin.
İş kazasının koşullarını işverenin kusuruyla aynı soru gibi ele almayın. Olayın iş kazası niteliği ile tazminat sorumluluğu farklı incelemeler gerektirir. Tedavi belgesi de bütün hukuki soruları tek başına cevaplamaz.
Takip randevularınızı ayrı bir listeye yazın. Aynı yaralanmayla ilgili sonraki şikâyetleri sağlık görevlisine doğru aktarın. Kontrol için başka kuruma giderseniz önceki belgelerinizi yanınıza alın. Böylece sağlık uzmanı olayın ve tedavinin akışını görebilir. Hukuki dosyanızda ise her raporun hangi dönemi anlattığını işaretleyin.
İşveren iş kazasını gerçekten bildirdi mi?
İlk olarak işverenden SGK bildirim tarihini ve bildirimin örneğini isteyin. İşveren iş kazasını hangi anlatımla kayda geçirdiğini de açıklamalıdır. İnsan kaynaklarına yazılı başvuru göndermek, cevabı ve tarihi görünür kılar. İşveren “muhasebe halletti” diyorsa hangi kaydı kastettiğini sorun. Hastaneye haber verme, iç tutanak hazırlama ve SGK bildirimi farklı işlemlerdir.
İşyeri yöneticisinin tuttuğu tutanak önemli bir belge olabilir. Bununla birlikte tutanağın varlığı, SGK’nın bildirimi aldığı anlamına gelmez. Benzer şekilde istirahat raporu da işverenin bütün yükümlülüklerini yerine getirdiğini göstermeyebilir. Belgelerin hangi işlem için hazırlandığını ayrı kontrol edin.
İşverenin sunduğu bildirimi okurken adınızı, olay tarihini ve anlatımı karşılaştırın. Siz kazanın hiç bildirilmediğini düşünürken işveren farklı bir olay açıklaması yazmış olabilir. Böyle bir durumda sorun yalnızca eksik kayıt değildir. Gerçeğe aykırı olduğunu düşündüğünüz noktaları belgelerle açıklayın.
İşverenden cevap gelmiyorsa beklemeyi tek seçeneğiniz saymayın. SGK’ya olayın araştırılması için başvuru hazırlayabilirsiniz. Başvuruda bildirim durumunu bilmediğinizi açıkça belirtin. İncelemediğiniz bir kaydın kesinlikle bulunmadığını iddia etmek yerine, hangi bilgiyi talep ettiğinizi yazın. Genel bildirim düzeni için iş kazası bildirimi rehberini ayrıca inceleyebilirsiniz.
İşveren iş kazasını kaç gün içinde bildirmeli?
SGK’nın resmî açıklamasına göre 4/a kapsamında işveren, kazayı yetkili kolluğa derhal ve SGK’ya kazadan sonraki üç işgünü içinde bildirmelidir. Bu kural işverenin bildirim yükümlülüğünü düzenler. İşçi bakımından üç gün geçince bütün hakların kaybı sonucu doğurmaz.
Kaza işverenin kontrolü dışındaki yerde gerçekleşirse başlangıç konusunda istisna gündeme gelebilir. SGK, işverenin kazayla ilgili bilgi almasına engel durumlarda öğrenme tarihini esas alan açıklama yapar. Dolayısıyla yalnızca farklı bir adreste kaza olmasıyla istisnanın bütün koşullarını karşılamış saymayın.
Takvim günüyle işgününü karıştırmayın. Kaza tarihi, öğrenme bilgisi ve resmî tatiller hesabı etkileyebilir. Bu yazı kişisel olayınız için son bildirim gününü hesaplamaz. İşverenin hangi tarihte hangi bilgiyi aldığını gösteren kaydı dosyanıza ekleyin.
Öte yandan bu süreyi kaçırmak, işçinin başvuruyu yıllarca ertelemesini haklı kılmaz. Deliller kaybolabilir ve farklı talepler için başka süreler işleyebilir. İşverenin bildirim süresi, hizmet tespiti süresi ve tazminat zamanaşımı aynı değildir. SGK başvurusu veya işverenle görüşmenin her talebi otomatik olarak koruduğunu da varsaymayın.
SGK’ya başvuruda ne istemelisiniz?
İlgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkezinden başvurunuzun hangi birime yönelmesi gerektiğini öğrenin. Dilekçede olayın araştırılmasını ve iş kazası yönünden değerlendirilmesini açıkça isteyin. İşverenin bildirim yapmadığını düşündüğünüzü veya bildirim örneğine ulaşamadığınızı belirtin.
İşyerinin tabelası yerine doğru işveren unvanını yazmaya çalışın. Sözleşme, bordro ve hizmet dökümü bu konuda yardımcı olabilir. Unvanı henüz bilmiyorsanız açık adresi, çalışma yerini ve bildiğiniz diğer bilgileri verin. Eksik bilgiyi kesinmiş gibi tamamlamayın.
Başvurunun kayıt numarasını ve bir örneğini saklayın. Posta veya temsil yolunu kullanacaksanız teslim ve yetki koşullarını ilgili kurumla kontrol edin. Bir telefon görüşmesi, dilekçenin kayda girdiğini tek başına göstermez. Başvuruya eklediğiniz belgeleri listeleyin ve kendi dosyanızdaki kopyaları koruyun.
İşçi, bu başvuruyla işverenin bildirim görevini üzerine almış olmaz. Kurumdan olay hakkında inceleme ister. SGK’nın işverenden veya başka kurumlardan bilgi istemesi mümkün olabilir. Ancak dilekçe vermek, otomatik kabul ya da hemen ödeme anlamına gelmez. Sonraki evrak taleplerini ve kurumun cevabını takip edin.
Dilekçeyi olay sırasına göre hazırlayın
Önce kazanın tarihini, yaklaşık saatini ve yerini yazın. Ardından o sırada hangi işi yaptığınızı açıklayın. Kullanılan araç veya makine varsa belirtin. Sağlık kuruluşuna ne zaman başvurduğunuzu da ekleyin. Anlatımın amacı, incelemeyi yapacak kişinin olayı takip edebilmesidir.
Bir örnek başlangıç şöyle olabilir: “Belirttiğim işyerinde çalışırken şu tarihte aşağıdaki olay meydana geldi. Olay sonrasında ilgili sağlık kuruluşuna başvurdum. İşverenden bildirim kaydını istedim, ancak şu ana kadar örneğine ulaşamadım. Ekli belgelerle olayın araştırılmasını ve iş kazası yönünden değerlendirilmesini talep ediyorum.”
Bu çerçeveyi kendi olayınıza uyarlayın. Bildirim örneğine gerçekten ulaştıysanız farklı anlatım kullanın. Tanığın gördüğü ayrıntıyla sizin hatırladığınız ayrıntıyı karıştırmayın. Bilmediğiniz kısmı açıkça belirtin. Ayrıca dilekçenin başında bütün kişileri kusurlu ilan etmek yerine somut davranışları anlatın.
Eklerde her belgeye anlaşılır bir ad verin. “Hastane belgesi” yerine kurum ve tarih bilgisi kullanın. Böylece sonradan gelen evrak isteğini daha kolay karşılayabilirsiniz. İşverenin cevabı, önceki mesajlar ve sağlık kayıtları arasında çelişki varsa bunu kısa açıklamayla gösterin. Gereksiz kişisel bilgileri dosyaya eklemeyin.
Kaza saatiyle hastaneye giriş saati arasında fark varsa olay sırasını açıklayın. Önce işyerinde ilk yardım görmüş, ardından sağlık kuruluşuna gitmiş olabilirsiniz. Bu aralığı gizlemek veya tahmini saati kesinleştirmek yerine bildiğiniz aşamaları yazın. Olayı haber verdiğiniz kişinin adını ve görevini de belirtin. Mesaj kaydı yoksa sözlü görüşmenin ne zaman gerçekleştiğini not edin; kaydınızın niteliğini doğru anlatın.
Kaybolabilecek delilleri nasıl korursunuz?
Olay yerindeki kamera kaydı zamanla silinebilir. Önce kaydın hangi kamera ve saat aralığıyla ilgili olduğunu belirleyin. İşverene kaydın korunması talebini yazılı iletmek yardımcı olabilir. Gerekirse avukatla delil tespiti ve yetkili makamın kayıt isteme yolunu değerlendirin. Kayıt sistemine izinsiz girmeyin.
Tanıkları belirlerken yalnızca isim listesi hazırlamayın. Kimin hangi aşamayı gördüğünü not edin. Kazanın kendisini gören kişiyle sonradan yaralanmayı gören kişinin bilgisi farklıdır. Herkesin aynı anlatımı vermesini istemeyin. Tanık kendi gözlemini açıklamalıdır.
- Olay yeri ve ekipmana ilişkin hukuka uygun görüntüler
- Vardiya, görevlendirme ve işe giriş kayıtları
- Ambulans, acil servis ve kontrol belgeleri
- İşverene haber verme ve bildirim isteme yazışmaları
- İşyeri tutanağı ile tanıkların olayla bağlantısı
- Varsa kolluk veya savcılık dosyasının bilgileri
Fotoğraf çekmek için tehlikeli alana dönmeyin. Önce güvenliği sağlayan görevlilerin yönlendirmesine uyun. Ayrıca başkalarının hesaplarına veya ilgisiz işyeri belgelerine erişmeyin. Dosya hazırlarken hukuka uygun kayıtlarla çalışın. Bir belgenin bulunmaması, olayı araştırma imkânının tamamen bittiği anlamına gelmez.
Azim Hukuk’a ön değerlendirme için olayın kısa özetini, başvuru durumunu ve elinizdeki belgeleri iletebilirsiniz. Sağlık dosyasının tamamını ilk mesajda göndermek yerine gerekli paylaşım kapsamını belirleyin.
SGK cevabı ile mahkeme yolunu ayırın
İşveren iş kazasını bildirmiyorsa SGK’nın olay hakkında ne işlem yaptığını yazılı kayıtlarla öğrenin. Ek belge istemesi, incelemenin sürdüğü anlamına gelebilir. Ret cevabı gelirse gerekçeyi ve tebliğ tarihini not edin. Sadece telefonda “olmaz” cevabı almakla bütün sürecin bittiğini varsaymayın.
7036 sayılı Kanun’un 4. maddesi, sosyal güvenlik uyuşmazlıklarında dava öncesi SGK başvurusunu düzenler. Kanun, zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talepleri için istisna içerir. Kuruma karşı dava planında bu ayrımı dikkate alın. İş kazası tespitiyle hizmet süresi tespitini aynı usul içinde değerlendirmeyin.
Kanundaki genel çerçevede başvuruya altmış gün içinde cevap gelmezse talep reddedilmiş sayılır. Bunun yanında diğer kanunların sürelerini de kontrol etmek gerekir. Bu altmış gün, bütün iş kazası dosyaları için ortak dava açma süresi değildir. Başvurunun niteliği ve hangi talebi içerdiği önem taşır.
Olayın iş kazası niteliği tartışmalı kalırsa tespit davası seçeneğini avukatla inceleyin. Doğru tarafları, talepleri ve SGK inceleme kayıtlarını belirleyin. Tazminat davasıyla tespit sürecinin bağlantısı da önem kazanabilir. Her olayda aynı dava sırasını veya kesin sonuç süresini vaat etmek doğru olmaz.
Başvuru takibinde basit bir liste kullanabilirsiniz. İlk satıra dilekçe tarihini ve kayıt numarasını yazın. Sonraki satırlarda kurumun evrak talebini, gönderdiğiniz cevabı ve teslim kaydını gösterin. Sonuç yazısı geldiğinde gerekçesini ve size ulaşma tarihini ekleyin. İki farklı birime başvurduysanız hangi cevabın hangi dosyaya ait olduğunu ayırın. Böylece avukat incelemenin hangi aşamada kaldığını daha kolay belirler.
Sigorta kaydı yoksa hizmet tespiti farklı bir konudur
İşveren iş kazasını bildirmiyorsa işe giriş kaydını da kontrol edin. Kaza bildiriminin eksikliğiyle işe giriş kaydının yokluğu aynı sorun değildir. İşçinin çalışma kaydı bulunurken işveren kazayı bildirmemiş olabilir. Başka bir olayda işveren çalışma dönemini de hiç kaydetmemiş olabilir. Önce hangi eksiklikle karşılaştığınızı belirleyin.
Hizmet dökümünüzü kontrol ederken işveren adı, çalışma dönemi ve gün sayılarına bakın. Bordro, banka hareketi ve çalışma mesajlarıyla karşılaştırın. Kaza tarihinden sonraki bir kaydı, önceki çalışma döneminin tamamını ispatlayan belge gibi kullanmayın. Belgeler arasında hangi boşluğun bulunduğunu açıkça yazın.
Hizmet tespiti, sigortalı çalışma sürelerinin belirlenmesine yönelir. İş kazası tespiti ise olayın sosyal güvenlik bakımından niteliğini ele alır. Aynı dosyada iki sorun birlikte ortaya çıkabilir. Buna rağmen süre, taraf ve başvuru düzenini her talep için ayrı incelemek gerekir.
Sigorta kaydı olmaması nedeniyle başvurudan vazgeçmeyin. Fiilî çalışma iddianızı destekleyen belgeleri hazırlayın. Bununla birlikte bütün hakların otomatik olarak doğduğunu da varsaymayın. Özellikle eski çalışma dönemleri için süre incelemesini ertelemeyin. İşverenin sonradan yaptığı bir kayıt, önceki bütün eksikleri kendiliğinden gidermeyebilir.
Birden fazla işyerinde çalıştıysanız her dönemi ayrı yazın. Kazanın yaşandığı gün hangi işveren için hangi görevi yaptığınızı açıklayın. Taşeron veya başka şirket adı geçiyorsa sözleşme ve görev kayıtlarını birlikte inceleyin. Çalıştığınız binanın sahibiyle sizi çalıştıran şirket her zaman aynı kişi değildir. Doğru ilişkiyi belirlemek, yanlış kişi veya kuruma yönelen talebi önlemeye yardımcı olur.
Ödeme, tazminat ve arabuluculuk aynı süreç değildir
SGK yardımlarıyla işverenden tazminat talebi farklı hukuki temellere dayanır. Olayın iş kazası niteliği, sağlık durumu ve ilgili yardımın koşulları ödeneği etkileyebilir. Bildirim eksikliği bu incelemeyi geciktirebilir. Ancak işverenin her gecikmesini işçinin bütün ödeneklerini kaybetmesi şeklinde yorumlamayın.
Tazminat hesabında zararı, olayla bağlantıyı ve sorumluluk koşullarını ayrıca incelemek gerekir. İşverenin bildirim yapmaması tek başına belirli miktar tazminatı garanti etmez. Sağlık kayıtları, çalışma bilgileri ve teknik inceleme farklı soruları cevaplar. Henüz ortaya çıkmayan giderleri kesin rakam gibi yazmayın.
7036 sayılı Kanun’un 3/3. maddesi önemli bir istisna içerir. İş kazası veya meslek hastalığı kaynaklı maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davalarında genel dava şartı arabuluculuk kuralı uygulanmaz. Bu istisnayı ücret veya işe iade gibi başka taleplere otomatik taşımayın.
Örneğin kazadan bağımsız olarak maaşınız da eksikse bu talebin usulünü ayrıca inceleyin. Çalışırken ödenmeyen maaş rehberi, ödeme kayıtlarını düzenleme yolunu anlatır. Aynı görüşmede farklı talepler konuşsanız bile her birinin koşullarını ayrı tutun.
İşveren belge imzalatırsa neye bakmalısınız?
İşveren kazadan sonra bir tutanak veya ödeme belgesi sunabilir. Önce belgenin tarihini, açıklamasını ve amacını okuyun. Olay yerini yanlış gösteren bir metni doğruymuş gibi imzalamayın. Boş alanları sonradan dolduracaklarını söylediklerinde belgenin içeriğini bilmeden imza vermeyin.
Bir tutar ödemek bütün hukuki sorumluluğu kendiliğinden kapatmaz. Metindeki ibra, vazgeçme veya istifa ifadelerini ayrı değerlendirin. Ödemenin hangi gideri karşıladığını ve fiilen hesabınıza ulaşıp ulaşmadığını kontrol edin. Belgenin başlığıyla yetinmeyin; her cümlenin anlamını öğrenin.
İşveren bildirim talebiniz sonrasında ayrılmanızı isterse acele karar vermeyin. Çalışmaya devam etme iradesiyle fesih iradesi farklıdır. Baskıyla istifa dilekçesi rehberi, bu ayrımda önem taşıyan kayıtları açıklar. Sağlık raporunuzu ve işverene açıklamalarınızı ayrıca koruyun.
Örneğin çalışan hastaneden dönerken “evde düştüm” yazılı tutanakla karşılaşabilir. Kendi olayını işyerindeki görev sırasında yaşadığını düşünüyorsa çelişkiyi yazılı açıklayabilir. Sağlık ve çalışma belgelerini birlikte sunabilir. Bu örnek kesin dava sonucu göstermez; yanlış anlatımı neden erken fark etmek gerektiğini açıklar.
Sık sorulan sorular
Üç işgünü geçtiyse SGK’ya başvuramaz mıyım?
Üç işgünü, 4/a çalışanı için işverenin bildirim süresidir. Geçmesi işçinin bütün haklarını ortadan kaldırmaz. Yine de başvuruyu geciktirmeyin; başka taleplerin sürelerini ve delillerin korunmasını ayrıca kontrol edin.
Hastanenin iş kazası kaydı tek başına yeterli mi?
Sağlık kaydı önemli bir başlangıçtır. Fakat işveren bildirimi, olay incelemesi ve tazminat sorumluluğu farklı konulardır. Diğer belgeleri de hazırlayın. Hastanenin kayıt yapmasını bütün başvuruların yerine geçen işlem sanmayın.
İşveren onay vermeden SGK’ya dilekçe verebilir miyim?
İşveren iş kazasını bildirmese de onayını beklemek yerine olayın araştırılmasını isteyebilirsiniz. Dilekçenizi ilgili birime yöneltin ve kayıt numarasını saklayın. Kurum ek bilgi isterse doğru belgelerle cevap verin. Başvuru otomatik kabul anlamına gelmez.
İş kazası tazminatından önce arabuluculuk zorunlu mu?
7036 m.3/3’teki iş kazası tazminatı ve bağlantılı davalar için genel dava şartı arabuluculuk istisnası vardır. Ancak aynı dosyadaki ücret veya başka işçilik talebinin usulünü ayrıca inceleyin.
İşverenin bildirmemesi kusurunu kesin kanıtlar mı?
Bildirim yükümlülüğü ile kazanın meydana gelmesindeki kusur farklı incelemeler gerektirir. Eksik bildirim bütün sorumluluk sorularını tek başına çözmez. Olayın oluş biçimini ve zararı somut kayıtlarla ortaya koyun.
İşveren iş kazasını SGK’ya bildirmiyor sorununda önce sağlık ve olay kayıtlarını koruyun. Sonra başvuru, tespit ve diğer taleplerinizi ayırın. Azim Hukuk’a bildirim durumu ve tarih çizelgesiyle başvurmanız, dosyanın somut koşullarını değerlendirmeye yardımcı olur.
Resmî kaynaklar ve kapsam
- SGK iş kazası açıklaması: sigortalılık grupları ve bildirim düzeni.
- SGK işverenin yükümlülükleri: üç işgünü ve öğrenme istisnası.
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu: 3/3 arabuluculuk istisnası ve 4. madde SGK başvurusu.
Kaynak kontrolü: 9 Ekim 2026. Bu yazı genel bilgilendirme sağlar. Olay tarihi, sigortalılık durumu ve talebin türü somut değerlendirmeyi etkiler.

Bir yanıt yazın