Yayın tarihi: 20 Ağustos 2026

Miras bırakanın borçları belirsizse mirası doğrudan kabul etmek ciddi risk doğurabilir. Türk Medeni Kanunu, mirasçılara terekenin alacak ve borçlarının resmî bir defterde belirlenmesini isteme imkânı tanır. Bu yol, mirasın reddi ve terekenin tespitiyle aynı değildir.

Resmî defter tutma nedir?

Resmî defter, terekeye ait aktif ve pasiflerin sulh hukuk mahkemesinin gözetiminde araştırılarak kaydedilmesidir. Alacaklı ve borçlular ilan yoluyla bildirim yapmaya çağrılır. Amaç, mirasçının karar vermeden önce borç tablosunu daha güvenli biçimde görmesidir.

Başvuru süresi ne kadardır?

Mirasçılardan her biri, mirasın reddine ilişkin süre içinde resmî defter tutulmasını isteyebilir. Uygulamada süre hesabı kritik olduğundan ölüm tarihi, mirasçılığın öğrenilme tarihi ve önceki işlemler birlikte değerlendirilmelidir. Sürenin kaçırılması hak kaybına yol açabilir.

Hangi mahkeme görevlidir?

Miras bırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesi görevlidir. Başvuruya ölüm ve nüfus kayıtları, mirasçılık belgesi, bilinen banka ve icra dosyaları, vergi borçları ve malvarlığı bilgileri eklenebilir.

Defter tamamlanınca seçenekler nelerdir?

Mirasçıya belirlenen süre içinde seçim yapma imkânı verilir. Mirasçı mirası reddedebilir, resmî tasfiye isteyebilir, mirası kayıtsız şartsız kabul edebilir veya deftere göre kabul yolunu seçebilir. Her seçeneğin sorumluluk sonucu farklıdır.

Deftere göre kabul ne sağlar?

Deftere göre kabulde mirasçının sorumluluğu, kural olarak deftere yazılmış borçlar çerçevesinde şekillenir. Ancak süresinde bildirim yapılmayan alacakların durumu ve kanundaki istisnalar ayrıca incelenmelidir. Bu nedenle defterin “bütün borçları kesin olarak yok eden” bir işlem olduğu düşünülmemelidir.

Sık yapılan hatalar

• Üç aylık ret süresiyle diğer süreleri karıştırmak,
• Tereke malları üzerinde kabul anlamına gelebilecek işlemler yapmak,
• Terekenin tespiti ile resmî defteri aynı sanmak,
• İcra, vergi ve kefalet borçlarını araştırmamak,
• Bir mirasçının başvurusunun tüm sonuçlarını değerlendirmemek.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Süreler ve mirasçının önceki işlemleri dosyaya özgü incelenmelidir.