GSS Prim Borcu Affı Çıktı mı? Borçlar Ne Zaman Silinecek?
İçindekiler
GSS Prim Borcu Affı Çıktı mı? Borçlar Ne Zaman Silinecek
Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borcu bulunan milyonlarca kişi için en çok merak edilen konuların başında “GSS borcu affı çıktı mı?”, “Hangi borçlar silinecek?”, “Borçlar ne zaman sistemden düşecek?” ve “Sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkı devam edecek mi?” soruları gelmektedir. Özellikle uzun yıllardır gelir testi yaptırmadan otomatik olarak GSS kapsamına alınan vatandaşların birikmiş borçları, ciddi mağduriyetlere yol açmıştır.
Bu nedenle TBMM’de kabul edilen ve Resmî Gazete’de yayımlanan yeni yasal düzenleme, GSS prim borcu olan milyonlarca kişi açısından hayati önem taşımaktadır.
1. Genel Sağlık Sigortası (GSS) Nedir?
Genel Sağlık Sigortası, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile getirilen ve Türkiye’de yaşayan herkesin sağlık hizmetlerinden yararlanmasını amaçlayan zorunlu bir sosyal güvenlik sistemidir. Çalışanlar için primler işveren tarafından ödenirken, çalışmayan ve herhangi bir sosyal güvencesi bulunmayan kişiler için GSS primi kişinin kendisi tarafından ödenmektedir.
Gelir testi yaptırmayan veya sosyal güvencesi olmadığı halde sistemde tescili bulunan kişiler, yıllar içinde farkında olmadan yüksek tutarda GSS prim borçlarıyla karşı karşıya kalmıştır.
2. GSS Prim Borcu Affı Çıktı mı?
Evet. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilerek yürürlüğe giren yasal düzenleme ile 1 Ocak 2016 tarihinden önceki dönemlere ait ve tahsil edilemeyen Genel Sağlık Sigortası prim borçları, gecikme cezası ve gecikme zamlarıyla birlikte tamamen silinmiştir.
Bu düzenleme kapsamında devlet, eski dönem GSS borçlarının tahsilinden vazgeçmiş; milyonlarca kişinin üzerinde yıllardır yük olan prim borçlarını ortadan kaldırmıştır.
3. Hangi Dönem Borçları Siliniyor?
Yasa kapsamında;
-
1 Ocak 2016 tarihinden önceki GSS prim borçları
-
Bu borçlara bağlı gecikme zammı ve faizler
tamamen silinmektedir.
Ancak;
-
1 Ocak 2016 sonrası oluşan GSS borçları
af kapsamı dışında kalmakta ve ödenmeye devam etmektedir.
4. Borçlar Ne Zaman Silinecek?
Yasa yürürlüğe girdiği için borçların silinmesi işlemi Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından otomatik olarak yapılmaktadır. Vatandaşların ayrıca bir dilekçe vermesine veya başvuru yapmasına gerek bulunmamaktadır.
Sistem güncellemeleri tamamlandıkça:
-
e-Devlet
-
SGK tescil ve prim borcu ekranı
üzerinden borçların silindiği görülebilecektir.
5. Kimler GSS Prim Borcu Affından Yararlanabilir?
Bu düzenlemeden;
-
Gelir testi yaptırmadığı için otomatik GSS’li görünenler
-
İşsiz olduğu dönemlerde prim borcu birikenler
-
Öğrenciliği sona erip sosyal güvencesi olmayanlar
-
Ev hanımları
-
Yurt dışında yaşayıp Türkiye’de GSS tescili bulunanlar
-
Bağ-Kur veya SSK ile çakışan tescili olanlar
yararlanabilmektedir.
6. Kimler Kapsam Dışında?
Aşağıdaki kişiler için borç affı uygulanmaz:
-
2016 sonrası dönem GSS borcu bulunanlar
-
Halen aktif sigortalı olanlar
-
Bağ-Kur, SSK veya Emekli Sandığı primi ödeyenler
-
Gelir testi sonucu prim ödemesi gerekenler
Bu kişiler için borç yapılandırması veya taksitlendirme yolları gündeme gelir.
7. Daha Önce Ödenen GSS Primleri İade Edilir mi?
Hayır. Yasa gereği:
-
Daha önce ödenmiş GSS primleri iade edilmez.
-
Başka borçlara mahsup edilmez.
Uzman Desteğine mi İhtiyacınız Var?
Bu konu hakkında aklınıza takılan soruları doğrudan uzman ekibimize sorabilirsiniz.
WhatsApp'tan Yazın
Af yalnızca ödenmemiş ve tahsil edilememiş borçların silinmesini kapsamaktadır.
8. GSS Prim Borcu Olanlar Sağlık Hizmetlerinden Yararlanabilir mi?
GSS prim borcu bulunan kişilerin en çok merak ettiği konulardan biri, borç nedeniyle sağlık hizmetlerinden yararlanıp yararlanamayacaklarıdır. Kural olarak, GSS prim borcu bulunan kişilerin devlet hastanelerinde provizyon alması mümkün değildir. Ancak Cumhurbaşkanlığı kararlarıyla belirli dönemlerde borcu olanların da sağlık hizmetlerinden yararlanabilmesine imkân tanınmaktadır.
Uygulamada, acil sağlık hizmetleri her durumda ücretsizdir. Bunun dışında kronik hastalıklar, hamilelik ve çocuklara ilişkin sağlık hizmetleri de borçtan bağımsız olarak verilmektedir.
9. Gelir Testi Nedir? Neden Önemlidir?
Gelir testi, kişinin hane içi gelirine göre GSS primi ödeyip ödemeyeceğini belirleyen idari bir işlemdir. Geliri asgari ücretin üçte birinin altında olan kişilerin primleri devlet tarafından karşılanır. Gelir testi yaptırmayan kişiler ise en yüksek prim tutarı üzerinden borçlandırılmıştır. Bu nedenle birçok vatandaş, aslında prim ödemesi gerekmemesine rağmen borçlu duruma düşmüştür.
10. Yanlış GSS Tesciline İtiraz ve Dava Yolu
Hatalı şekilde GSS tescili yapılan kişiler, SGK’ya başvurarak:
-
Tescil iptali
-
Borç silme
-
Gelir testi geriye dönük uygulanması
taleplerinde bulunabilir. İdarenin ret vermesi halinde ise İdare Mahkemesinde iptal davası açılması mümkündür.
11. Yurt Dışında Yaşayanların GSS Borcu
Yurt dışında ikamet eden ve Türkiye’de sosyal güvenlikten yararlanma hakkı bulunmayan kişilerin GSS kapsamına alınması hukuka aykırıdır. Bu kişiler adına çıkarılan GSS borçları için:
-
İkamet belgeleriyle
-
Konsolosluk kayıtlarıyla
SGK’ya itiraz edilebilir ve borcun iptali sağlanabilir.
12. Öğrenciler İçin GSS Borcu Affı
25 yaşını dolduran ve öğrenciliği devam eden kişiler çoğu zaman sistemde otomatik olarak GSS’li görünmekte ve borçlanmaktadır. Af düzenlemesi 2016 öncesi borçları kapsadığı için bu kişiler de silme işleminden yararlanır. Ancak 2016 sonrası borçlar için öğrenci belgesiyle SGK’ya başvuru yapılmalıdır.
13. GSS Borcu İptali Davası Nasıl Açılır?
GSS borcu hukuka aykırı şekilde tahakkuk ettirilmişse, kişi:
-
SGK’ya itiraz eder
-
60 gün içinde cevap gelmezse veya olumsuz cevap verilirse
-
İdare Mahkemesinde iptal davası açar
Bu davalarda, gelir testi, ikamet, sigortalılık durumu ve çakışan tesciller detaylı şekilde incelenir.
Danıştay Kararları
Danıştay, birçok kararında:
-
Gelir testi yapılmadan borç çıkarılamayacağını
-
Kişinin fiilen yurt dışında yaşadığı dönemlerde GSS kapsamına alınamayacağını
-
Öğrencilik ve askerlik sürelerinde prim tahakkukunun hukuka aykırı olduğunu
kabul etmiştir.
Sık Sorulan Sorular
GSS borcum silindi ama e-Devlet’te görünmeye devam ediyor, ne yapmalıyım?
SGK sistem güncellemeleri devam etmektedir. İl müdürlüğüne dilekçe ile başvuru yapılabilir.
Faizler de siliniyor mu?
Evet, gecikme faizi ve zamları da silinmektedir.
2016 sonrası borçlar için af gelecek mi?
Şu an için böyle bir düzenleme yoktur.
Sağlık hizmeti almak için borcu ödemek zorunda mıyım?
Geçici düzenlemelerle hizmet alınabilmektedir; ancak kalıcı çözüm için borcun silinmesi veya yapılandırılması gerekir.
Hukuki Değerlendirme ve Sonuç
GSS prim borcu affı, yıllardır mağduriyet yaşayan milyonlarca kişi için önemli bir rahatlama sağlamıştır. 1 Ocak 2016 öncesine ait borçların silinmesiyle birlikte, hukuka aykırı ve fiilen tahsili mümkün olmayan prim alacakları kamu alacağı olmaktan çıkarılmıştır.
Ancak 2016 sonrası borçlar bakımından sorun devam etmektedir. Hatalı tescil, gelir testi eksikliği, yurt dışı ikamet, öğrencilik ve sigortalılık çakışmaları gibi durumlarda borcun yargı yoluyla iptali mümkündür.
Bu nedenle GSS borcu bulunan kişilerin:
-
Borcun hangi döneme ait olduğunu,
-
Gelir testi yapılıp yapılmadığını,
-
Sigortalılık ve ikamet durumunu
hukuki olarak değerlendirmesi ve gerekirse idari başvuru ile dava yoluna gitmesi büyük önem taşımaktadır.
