Elbirliği Mülkiyetinin Paylı Mülkiyete Çevrilmesi Davası

Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi, miras ortaklığına konu taşınır veya taşınmaz mallarda ortakların paylarının belirli hale getirilmesini sağlayan önemli bir hukuki işlemdir. Elbirliği mülkiyetinde her mirasçı, taşınmazın tamamına birlikte malik olup belirli bir paya sahip değildir. Bu nedenle tek başına satış, bağış veya ipotek gibi tasarruf işlemleri yapılamaz.

Paylı mülkiyete geçilmesiyle birlikte her mirasçının hissesi tapuda belirlenir ve her paydaş kendi payı üzerinde serbestçe tasarruf edebilir.

[njwa_button id=”494″]

Elbirliği Mülkiyeti Nedir?

Elbirliği (iştirak halinde) mülkiyet, genellikle mirasın açılmasıyla ortaya çıkar.
Bu mülkiyet türünde:

• Ortakların belirli payları yoktur.

• Her ortak malın tamamı üzerinde hak sahibidir.

• Taşınmazla ilgili her işlem tüm mirasçıların oybirliği ile yapılır.

• Tek bir mirasçı kendi başına satış yapamaz.

Paylı Mülkiyet Nedir?

Paylı mülkiyette ise:

• Her paydaşın tapuda belirli bir hissesi vardır.

• Kendi payını satabilir, devredebilir, rehnedebilir.

• Ortaklık devam eder ancak tasarruf serbestliği vardır.

Bu nedenle uygulamada mirasçılar çoğunlukla elbirliği mülkiyetini paylı mülkiyete çevirme davası açmaktadır.

Elbirliği Mülkiyeti Paylı Mülkiyete Nasıl Çevrilir?

1) Tüm Mirasçıların Rızası Varsa (Tapuda)

Tüm ortaklar birlikte tapuya başvurarak elbirliği mülkiyetini paylı mülkiyete dönüştürebilir.

2) Bir Mirasçı Rıza Vermiyorsa (Dava Yoluyla)

Herhangi bir mirasçı, Sulh Hukuk Mahkemesi’ne başvurarak:

Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi davası açabilir.

Mahkeme süreci şu şekilde işler:

• Diğer mirasçılara tebligat gönderilir.

• İtirazları varsa bildirmeleri istenir.

• Elbirliği mülkiyetinin devamını haklı kılacak ciddi bir neden yoksa,

• Paylı mülkiyete geçilmesine karar verilir.

Görevli Mahkeme

Bu davalarda görevli mahkeme:

👉 Sulh Hukuk Mahkemesidir.

Yargıtay ve Hukuk Genel Kurulu kararlarına göre (HGK 2016/797), paydaşlıktan çıkarma ve ortaklık ilişkisini sona erdiren bu tür davalar sulh hukuk mahkemesinin görev alanındadır.

Çekişmesiz Yargı – Çekişmeli Yargı Ayrımı

Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi kural olarak çekişmesiz yargı işidir.
Ancak:

• Diğer mirasçılar,

• Elbirliği mülkiyetinin devamını haklı gösterecek ciddi hukuki itiraz ileri sürerse,

Dava çekişmeli yargıya dönüşebilir.

Her itiraz dava sürecini çekişmeli hale getirmez. Kanun açıkça:

“Elbirliği mülkiyetinin devamını haklı kılacak itiraz”
şartını aramaktadır.

Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şüyu) ile Farkı

Bir mirasçı, paylı mülkiyete geçtikten sonra ayrıca izale-i şüyu davası da açabilir.

Neden Avukatla Açılmalı?

Bu davalarda:

• Tapu kayıtları,

• Veraset ilamları,

• Usul hataları,

• Tebligat sorunları,

• İtirazların hukuki niteliği

son derece kritiktir. Usulden reddedilen bir dava aylarca zaman kaybına yol açabilir.