Saklı Paydan Feragat Mümkün Mü? TMK 528 Kapsamında
Miras hukukunda en çok aranan sorulardan biri şudur: Saklı paydan feragat edilebilir mi?
Özellikle sağlığında mal devri yapan ebeveynler, aile şirketi planlaması yapan kişiler ve ileride tenkis davası riski yaşamak istemeyen mirasçılar bu konuyu araştırır.
Evet, saklı paydan feragat mümkündür. Ancak bu işlem yalnızca mirastan feragat sözleşmesi ile ve noter huzurunda yapılabilir.
Şimdi konuyu tüm boyutlarıyla açıklayalım.
Saklı Pay Nedir?
Saklı pay, kanunun belirli mirasçılar lehine koruduğu zorunlu miras payıdır. Mirasbırakan, malvarlığının tamamını özgürce tasarruf edemez. Çünkü kanun, bazı mirasçıların asgari payını güvence altına alır.
Saklı Paylı Mirasçılar
-
Altsoy (çocuklar ve torunlar)
-
Sağ kalan eş
-
Anne ve baba (bazı durumlarda)
Dolayısıyla mirasbırakan tüm malvarlığını üçüncü kişilere devretmek isterse, saklı paylı mirasçılar tenkis davası açabilir.
Konuyla ilgili hukuki destek almak için WhatsApp üzerinden yetkili avukatımıza yazabilirsiniz.
Saklı Paydan Feragat Edilebilir Mi?
Evet. Ancak tek taraflı bir beyan yeterli değildir.
Türk Medeni Kanunu m. 528 açıkça şunu düzenler:
Mirasbırakan ile mirasçı arasında mirastan feragat sözleşmesi yapılabilir.
Bu nedenle mirasçı, saklı pay hakkından ancak mirasbırakan ile birlikte noter huzurunda sözleşme yaparak vazgeçebilir.
Saklı Paydan Tek Taraflı Vazgeçmek Mümkün Mü?
Hayır.
Çünkü saklı pay hakkı, miras açılmadan önce kesinleşmiş bir alacak hakkı değildir. Bu nedenle kişi tek başına:
“Ben saklı payımı istemiyorum.”
şeklinde bir açıklama yaparak geçerli bir sonuç doğuramaz.
Ancak taraflar resmi şekilde sözleşme düzenlerse feragat hukuki sonuç doğurur.
Mirastan Feragat Sözleşmesi Nasıl Yapılır?
Feragat sözleşmesi:
-
Noterde düzenleme şeklinde yapılır.
-
Mirasbırakan ile mirasçı birlikte imzalar.
-
Tarafların ehliyetli olması gerekir.
-
Açık ve net hükümler içerir.
İvazlı Feragat (Bedelli)
Mirasçı bir karşılık alır.
Örneğin:
-
Taşınmaz devri
-
Para ödemesi
-
Şirket hissesi devri
İvazsız Feragat (Bedelsiz)
Mirasçı herhangi bir karşılık almadan vazgeçer.
Uygulamada çoğunlukla ivazlı feragat tercih edilir. Çünkü ileride “hile” iddialarının önüne geçer.
Sadece Saklı Paydan Feragat Mümkün Mü?
Evet, mümkündür. Ancak sözleşmede açık düzenleme gerekir.
Taraflar şunu kararlaştırabilir:
-
Mirasçı yalnızca saklı pay oranı kadar feragat eder.
-
Tenkis talebinde bulunmayacağını kabul eder.
Eğer sözleşmede kapsam belirtilmezse, feragat tüm miras hakkını kapsar.
Yargıtay uygulaması sözleşme metnini esas alır.
Saklı Paydan Feragat Eden Tenkis Davası Açabilir Mi?
Hayır.
Geçerli bir feragat sözleşmesi imzalayan kişi:
-
Saklı pay ihlali iddia edemez.
-
Tenkis davası açamaz.
-
Muris muvazaası iddiasında bulunamaz (istisnai durumlar hariç).
Dolayısıyla feragat ciddi ve bağlayıcı sonuç doğurur.
Feragat Edenin Altsoyunun Durumu
Kanuna göre feragat edenin altsoyu da mirasçı olamaz.
Ancak taraflar sözleşmede altsoyun mirasçılığını koruyabilir.
Eğer sözleşmede bu konuda hüküm yer almazsa, torunlar da miras hakkını kaybeder.
Bu nedenle sözleşme hazırlanırken altsoy maddesi mutlaka açık yazılmalıdır.
Saklı Paydan Feragat ile Mirasın Reddi Arasındaki Fark
Bu iki kavram sıkça karıştırılır.
Mirastan Feragat
-
Miras açılmadan önce yapılır.
-
Sözleşmeye dayanır.
-
Geleceğe yöneliktir.
Mirasın Reddi
-
Miras açıldıktan sonra yapılır.
-
3 ay içinde beyan gerekir.
-
Tek taraflıdır.
İki kurum tamamen farklıdır.
Feragat Sözleşmesi İptal Edilebilir Mi?
Şu durumlarda iptal gündeme gelebilir:
-
Hile
-
Zorlama
-
Ehliyetsizlik
-
Şekil eksikliği
-
Aşırı yararlanma (gabin)
Özellikle yaşlı mirasbırakan ile yapılan sözleşmelerde Yargıtay irade özgürlüğünü titizlikle inceler.
Sık Sorulan Sorular
Saklı paydan feragat mümkün mü?
Evet. Ancak noter huzurunda mirastan feragat sözleşmesi yapılması gerekir.
Saklı paydan vazgeçen kişi dava açabilir mi?
Hayır. Geçerli sözleşme varsa tenkis davası açamaz.
Sözlü feragat geçerli midir?
Hayır. Resmi şekil şartı vardır.
Feragat edenin çocuğu mirasçı olur mu?
Sözleşmede aksi yazmazsa hayır.
Sonuç
Saklı paydan feragat hukuken mümkündür. Ancak bu işlem ciddi sonuçlar doğurur. Bu nedenle:
-
Sözleşme noter huzurunda yapılmalı,
-
Feragat kapsamı açıkça yazılmalı,
-
Altsoyun durumu düzenlenmeli,
-
İvazlı feragat tercih edilmelidir.
Yanlış düzenlenen bir sözleşme ileride tenkis veya muvazaa davasına yol açabilir.
Bir yanıt yazın