Asliye Hukuk Mahkemesi Görevleri

Asliye Hukuk Mahkemesi, Türk yargı sisteminde genel görevli ilk derece hukuk mahkemesidir. Kanunda açıkça başka bir mahkemenin görevli olduğu belirtilmedikçe, tüm özel hukuk uyuşmazlıklarına Asliye Hukuk Mahkemesi bakar.

Bu yönüyle Asliye Hukuk Mahkemesi, hukuk davalarının büyük bir kısmının görüldüğü temel mahkemedir.

[njwa_button id=”494″]

---

Asliye Hukuk Mahkemesi Hangi Davalara Bakar?

Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görev alanı geniştir. En sık görülen dava türleri şunlardır:

🔹 Nüfus Davaları

• Nüfus kaydının düzeltilmesi davası

• İsim ve soyisim değiştirme davaları

• Yaş düzeltme davaları

• Cinsiyet değiştirme (cinsiyet kaydının düzeltilmesi) davaları

• Doğum yeri, anne-baba adı düzeltme davaları

🔹 Kişilik Haklarına İlişkin Davalar

• Manevi tazminat davaları

• Kişilik haklarına saldırı nedeniyle açılan davalar

• Özel hayatın gizliliğinin ihlali davaları

🔹 Mülkiyet ve Eşya Hukuku Davaları

• Tapu iptal ve tescil davaları

• El atmanın önlenmesi (müdahalenin men’i) davaları

• Ecrimisil (haksız işgal tazminatı) davaları

• Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davaları (bazı hallerde)

🔹 Tazminat Davaları

• Maddi tazminat davaları

• Manevi tazminat davaları

• Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davaları

🔹 Sözleşmeden Kaynaklanan Davalar

• Alacak davaları (ticari olmayan)

• Sözleşmenin feshi davaları

• Tespit davaları

🔹 Aile Hukuku Dışındaki Şahsi Davalar

• Vesayetle ilgili bazı davalar

• Gaiplik davaları

• Ölüm karinesi davaları

---

Asliye Hukuk Mahkemesi Görevli mi? Nasıl Anlaşılır?

Bir davada Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görevli olup olmadığı, şu şekilde belirlenir:

• Kanunda özel bir mahkeme belirtilmemişse

• Dava, özel hukuk ilişkisine dayanıyorsa

• Aile Mahkemesi, İş Mahkemesi, Ticaret Mahkemesi gibi özel mahkemelerin görev alanına girmiyorsa

➡️ Asliye Hukuk Mahkemesi görevli kabul edilir.

Görev konusu kamu düzenine ilişkin olduğundan, mahkeme bunu kendiliğinden dikkate alır.

---

Asliye Hukuk Mahkemesi ile Sulh Hukuk Mahkemesi Arasındaki Fark

---

Asliye Hukuk Mahkemesi Nerede Bulunur?

Asliye Hukuk Mahkemeleri:

• İl merkezlerinde

• Büyük ilçelerde

faaliyet gösterir. İstanbul’da her adliyede birden fazla Asliye Hukuk Mahkemesi bulunmaktadır.

---

Asliye Hukuk Mahkemesinde Avukat Zorunlu mu?

Kanunen avukatla dava açma zorunluluğu yoktur.
Ancak Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülen davalar:

• Usul kuralları ağır

• Delil sistemi teknik

• Yanlış açılan davalar geri dönüşü zor

olduğu için avukatla takip edilmesi büyük avantaj sağlar.

---

Sonuç

Asliye Hukuk Mahkemesi, Türk hukuk sisteminin temel taşlarından biridir. Nüfus davalarından tapu davalarına, tazminattan kişilik haklarına kadar çok sayıda uyuşmazlık bu mahkemede görülür. Görevli mahkemenin doğru belirlenmesi, davanın esasına girilebilmesi açısından hayati önem taşır.