Boşanma davalarının en çekişmeli ve en çok uyuşmazlık yaşanan maddi konularının başında düğünde takılan altınların, takı setlerinin ve nakit paraların paylaşımı gelmektedir. Taraflar evlilik birliği kurulurken takılan bu ziynetlerin kime ait olduğu konusunda sıklıkla karşı karşıya gelmekte; erkek tarafı “altınları düğün borçlarına harcadık” veya “bana takılanlar benim hakkım” derken, kadın tarafı tüm ziynetlerin iadesini talep etmektedir. Yargıtay’ın 2024 ve 2026 yıllarında verdiği son emsal kararlar ziynet eşyasının paylaşımında çok önemli kurallar getirmiştir. Bu rehberde ziynet alacağı davasının şartlarını, düğün video ve fotoğraflarının bilirkişice nasıl çözümlendiğini, zamanaşımı sürelerini ve altınların harcanması durumundaki geri ödeme yükümlülüğünü açıklıyoruz.

Yargıtay’ın Yeni Ziynet Paylaşım Kriteri

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin benimsediği güncel ilkeye göre takıların mülkiyeti şu üçlü ayrıma göre belirlenir:

1. Kadına Özgü Olan Ziynetler: Bilezikler, kolyeler, küpeler, trabzon hasırı, burma bilezikler, takı setleri gibi niteliği gereği kadın tarafından takılan tüm takılar, damadın yakasına veya gelinin üzerine takılmış olmasına bakılmaksızın bağışlanmış sayılır ve kadının kişisel malıdır.
2. Erkeğe Özgü Olan Ziynetler: Erkek kol saati, erkek künyesi veya kravat iğnesi gibi erkeğe özgü takılar damadın kişisel malı sayılır.
3. Nakit Paralar ve Gram Altınlar: Geline takılan nakit paralar geline; damadın yakasına veya takı sandığına atılan nakit paralar erkeğe ait kabul edilir (aksine örf veya anlaşma yoksa).

Düğün Borçlarına veya Ev Alımına Harcanan Altınlar Geri İstenebilir mi?

KESİNLİKLE EVET. Erkeklerin en sık ileri sürdüğü savunma: “Altınları eşim kendi rızasıyla verdi, düğün masraflarını ödedik” veya “Ortak ev aldık, peşinat yaptık” şeklindedir.

• Yargıtay’ın istikrarlı kararlarına göre, kadının ziynet eşyalarını eşine vermesi bunları geri istememek üzere bağışladığı anlamına gelmez.
• Kocanın bu altınları iade etme yükümlülüğünden kurtulabilmesinin tek şartı, kadının bu altınları geri istememek üzere açıkça kocasına bağışladığını yazılı belgeyle ispatlamasıdır.
• Koca bunu ispatlayamazsa, altınlar düğün borcuna, balayı masrafına veya araba alımına harcanmış olsa bile, boşanma anındaki güncel piyasa değeri üzerinden kadına nakden ödemek zorundadır.

Ziynet Davasında İspat Vasıtaları ve Bilirkişi İncelemesi

Ziynet alacağı davasında altınların miktarını ve niteliğini ispat yükü davacı kadındadır:

• Düğün Video Kayıtları ve Fotoğraflar: En temel delildir. Mahkeme video kaydını kuyumcu ve altın bilirkişisine gönderir. Bilirkişi videoyu kare kare inceleyerek her bir bileziğin gramajını, ayarını (14, 22 ayar), takılan çeyrek, yarım, cumhuriyet altınlarının adetini raporlar.
• Ziynet Eşyası Teslim Tutanağı: Evden ayrılırken eşler arasında imzalanmış bir protokol veya eşya teslim tutanağı varsa kesin delildir.
• Kuyumcu Faturaları ve Tanıklar: Düğünden önce veya sonra takılan takıların faturası ve altınların evde kaldığını gören görgü tanıkları dinlenir.

Dava Nasıl Açılır: Aynen İade veya Bedel

Ziynet davası boşanma dava dilekçesinde harcı yatırılarak terditli olarak açılır: “Öncelikle ziynet eşyalarının aynen iadesine, aynen iadesi mümkün değilse karar tarihindeki güncel altın rayiç bedelinin yasal faiziyle tahsiline.” Altınların piyasa fiyatı dava süresince değiştiğinden ıslah veya harç tamamlama ile güncel bedel güvenceye alınır.

Sık Sorulan Sorular

Ziynet eşyası davasında zamanaşımı süresi ne kadardır?

Ziynet eşyaları mevcutsa mülkiyet hakkına dayalı istihkak davası niteliğinde olduğundan zamanaşımına tabi değildir. Ancak altınlar harcanmış veya bozdurulmuşsa ve bedeli talep ediliyorsa, boşanma kararının kesinleştiği tarihten itibaren 10 yıllık genel zamanaşımı süresi geçerlidir.

Kadın evden kaçarak veya aniden ayrılırken altınları almış sayılır mı?

Yargıtay kural olarak ziynet eşyalarının kadının üzerinde kolaylıkla taşınabilen eşyalardan olduğunu, evden ayrılan kadının bunları yanında götürdüğünün karine olarak kabul edildiğini belirtir. Ancak kadın darp edilerek, tehdit edilerek veya can güvenliği sebebiyle evden kovulmuş ve sığınma evine gitmişse bu karine geçerli olmaz; altınların koca tarafından alıkonulduğu kabul edilir.