Karşılıksız Çıkan Çek İçin Hem İhtiyati Haciz Hem de Hapis Cezası Davası Nasıl Açılır? (Özet)
5941 sayılı Çek Kanunu m. 5 uyarınca; üzerinde yazılı ibraz süresi içinde bankaya sunulan ve **’karşılıksızdır’** işlemi yapılan çekin tahsili için **iki koldan eş zamanlı** hukuki işlem başlatılır: **1) Asliye Ticaret Mahkemesi’nden İhtiyati Haciz Kararı** alınarak borçlu şirketin ve cirantaların banka hesaplarına, araçlarına ve taşınmazlarına tebligat yapılmaksızın haciz konulur; **2) Karşılıksızdır kaşesinden itibaren 3 ay içinde İcra Ceza Mahkemesi’nde şikayet** yapılarak çek bedeli kadar adli para cezası (ödenmezse **doğrudan hapis cezası**) çıkartılır.
Karşılıksız Çekte Kritik Süreler (İbraz, 3 Aylık Şikayet ve Zamanaşımı)
- İbraz Süreleri (TTK m. 796): Çek düzenlendiği yerde ödenecekse **10 gün**, başka şehirde ödenecekse **1 ay** içinde bankaya ibraz edilip ‘karşılıksızdır’ şerhi yazdırılmalıdır.
- İcra Ceza Şikayet Süresi (3 Ay): Karşılıksızdır işleminin yapıldığı tarihten itibaren **3 ay** ve her halde **1 yıl** içinde İcra Ceza Mahkemesi’ne şikayet edilmelidir.
- Cirantaların Müteselsil Sorumluluğu: İhtiyati haciz ve kambiyo takibi hem keşideci şirkete hem de çeki ciro eden tüm cirantalara karşı birlikte yürütülür.
Karşılıksız Çekte Alacaklının İkili Hukuki Silahı Tablosu
| Hukuki Yol | Görevli Mahkeme / Daire | Yaptırım ve Sonuç |
|---|---|---|
| 1. Kambiyo İhtiyati Haciz & İcra | Asliye Ticaret Mahkemesi & İcra Dairesi | Borçluya haber verilmeden banka, araç ve tapulara haciz konulur. |
| 2. Karşılıksız Çek Ceza Davası | İcra Ceza Mahkemesi | Çek bedeli kadar adli para cezası -> Ödenmezse Doğrudan Hapis Cezası + Çek Yasağı. |
⚖️ Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay 19. Ceza Dairesi Kararı
5941 sayılı Kanun m. 5 uyarınca karşılıksız çek suçundan verilen adli para cezasının ödenmemesi halinde kamuya yararlı işte çalıştırma uygulanmaksızın doğrudan hapis cezasına çevrileceği hükme bağlanmıştır.
Karşılıksız Çek Suçlamasıyla Yargılanan Şirket Yetkilisinin Savunma Hakları
Çekin süresinde ibraz edilmemesi, imzanın yetkiliye ait olmaması, çeki imzalayan kişinin ibraz tarihinde şirket yetkilisi olmaması veya konkordato tedbiri bulunması hallerinde İcra Ceza Mahkemesi’nde beraat kararı alınır.
📌 Sitedeki İlgili Hizmet Alanlarımız ve Ana Rehberlerimiz
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Karşılıksız çekten hapis cezası çıkan borçlu borcu öderse ceza düşer mi?
Evet. Çek Kanunu m. 6 uyarınca karşılıksız kalan çek bedelinin faiziyle birlikte tamamen ödenmesi veya alacaklının şikayetten vazgeçmesi halinde dava ve hapis cezası bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar.
2. Çekin arkası yazdırılmadıysa (ibraz süresi kaçırıldıysa) para tahsil edilebilir mi?
İbraz süresi kaçırılan çek kambiyo vasfını ve karşılıksız çek ceza davası hakkını kaybeder; ancak yazılı delil başlangıcı / adi havale olarak genel haciz yoluyla takip ve alacak davası açılarak tahsil edilir.
🏛️ Azim Hukuk Bürosu — Uzman Avukat Desteği
Ağır Ceza, Boşanma, Kamu/İdare, İş, Tazminat, Kira/Gayrimenkul, İcra/Şirketler, Miras ve Yabancılar hukuku davalarınızda emsal Yargıtay/Danıştay kararları ışığında profesyonel hukuki destek için hemen ulaşın.
📲 WhatsApp Hızlı Danışma (+90 545 505 47 67)
📍 İletişim & Randevu
Bir yanıt yazın