Tavzih Nedir? Tavzih Talebi ve Tavzih Dilekçesi Örneği

Tavzih, bir mahkemenin verdiği kararın hüküm fıkrasında yer alan belirsizlik, çelişki veya tereddütlerin giderilmesi ve kararın gerçek anlamının açıklığa kavuşturulması amacıyla aynı mahkemeden istenen hukuki yoldur. Tavzih ile kararın kapsamı değiştirilemez, genişletilemez veya daraltılamaz; sadece hükmün ne anlama geldiği netleştirilir.

1. Tavzih Nedir?

Tavzih, mahkeme kararlarının hüküm kısmında yer alan ifadelerin açık olmaması, birbiriyle çelişmesi veya uygulanmasında tereddüt yaratması hâlinde, bu belirsizliğin giderilmesi için başvurulan usuli bir kurumdur.

Mahkeme, verdiği kararla neyi amaçladığını ve taraflara hangi hak ve yükümlülükleri yüklediğini açıkça ortaya koymak zorundadır. Ancak uygulamada bazen:

• Hüküm fıkrasında birden fazla anlama gelebilecek ifadeler bulunması,

• Gerekçe ile hüküm arasında uyumsuzluk olması,

• Kararın icrasında tereddüt doğması

gibi durumlar ortaya çıkabilmektedir. İşte bu hâllerde taraflar, hükmü veren mahkemeden tavzih yoluyla kararın açıklığa kavuşturulmasını isteyebilir.

Tavzih, kararın esasını değiştiren bir kanun yolu değildir. Amaç, sadece mevcut hükmün ne anlama geldiğini netleştirmektir.

---

2. Tavzihin Hukuki Dayanağı (HMK m.305)

Tavzih kurumu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 305. maddesinde düzenlenmiştir. İlgili maddeye göre:

• Hüküm yeterince açık değilse,

• Hüküm fıkraları arasında çelişki varsa,

• Hükmün icrasında tereddüt doğuyorsa

taraflardan her biri veya mahkeme re’sen tavzih yoluna gidebilir.

Kanun koyucu, tavzih ile kararın değiştirilmesini değil, anlaşılır hâle getirilmesini hedeflemiştir.

---

3. Tavzih ile Tashih Arasındaki Fark

Uygulamada en çok karıştırılan iki kurum tavzih ve tashih (düzeltme) kurumlarıdır:

Tavzih, kararın “ne demek istediğini”, tashih ise “yanlış yazılan veya hesaplanan kısmını” düzeltir.

---

4. Tavzih Hangi Hallerde İstenir?

Tavzih talebi şu durumlarda gündeme gelir:

• Hüküm fıkrasının açık olmaması

• Kararın uygulanmasında tereddüt doğması

• Hüküm bentlerinin birbiriyle çelişmesi

• Faiz, tarih, oran, miktar gibi hususların net olmaması

• Gerekçe ile hüküm arasında anlam uyumsuzluğu bulunması

Bu hâllerde tarafların, kararın icrasında hak kaybı yaşamaması için tavzih yoluna başvurması gerekir.

5. Tavzih Talebini Kim Yapabilir? Süre Var mı?

Tavzih talebinde bulunabilecek kişiler:

• Davanın tarafları (davacı – davalı),

• Vekilleri (avukatları),

• Gerekirse mahkeme re’sen (kendiliğinden).

Tavzih İçin Süre Sınırı Var mı?

Tavzih talebi için kanunda öngörülmüş bir hak düşürücü süre yoktur.
Ancak uygulamada, kararın kesinleşmesinden sonra da tavzih istenebilir. Çünkü amaç, kararın değiştirilmesi değil, açıklığa kavuşturulmasıdır.

İcra aşamasında tereddüt doğmuşsa dahi tavzih yoluna başvurulabilir.

---

6. Tavzih Talebi Nasıl Yapılır?

Tavzih talebi, kararı veren mahkemeye hitaben yazılacak bir dilekçe ile yapılır.

Dilekçede mutlaka:

1. Hangi kararın tavzihi istendiği,

2. Hükmün hangi kısmının belirsiz olduğu,

3. Bu belirsizliğin ne şekilde giderilmesi gerektiği,

4. HMK m.305’e dayanak,

5. Sonuç ve istem

açık ve somut şekilde belirtilmelidir.

Mahkeme, karşı tarafa dilekçeyi tebliğ eder, gerek görürse duruşma açar ve tavzih kararı verir.

---

7. Tavzih Kararının Sonuçları

Tavzih kararı:

• Asıl hükmün ayrılmaz parçası olur,

• Kararın anlamını netleştirir,

• İcranın doğru şekilde yapılmasını sağlar,

• Yeni bir hüküm kurmaz,

• Tarafların hak ve borçlarını değiştirmez.

Tavzih kararı da ayrı bir karar olduğundan, gerektiğinde kanun yoluna konu olabilir.

---

8. Tavzih Dilekçesi Örneği (2026 Güncel)

T.C.
…… ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ’NE

DOSYA NO : 2025/… E.
KARAR NO : 2026/… K.

TAVZİH TALEBİNDE BULUNAN :
Davacı : …
Vekili : Av. …

KONU :
Mahkemenizin …/…/2026 tarihli kararının hüküm fıkrasında yer alan belirsizliğin
HMK m.305 uyarınca tavzihen açıklığa kavuşturulması talebidir.

AÇIKLAMALAR :

1. Mahkemenizce verilen kararda “….” şeklinde hüküm kurulmuştur.

2. Ancak hüküm fıkrasında yer alan “….” ifadesi, kararın icrasında tereddüt
yaratmakta olup, gerekçe ile hüküm arasında açıklık bulunmamaktadır.

3. Bu nedenle, kararın gerçek anlamının ortaya konulabilmesi için tavzih yoluna
başvurulması zorunlu hale gelmiştir.

HUKUKİ NEDENLER :
HMK m.305 ve ilgili mevzuat.

SONUÇ VE İSTEM :
Yukarıda arz edilen nedenlerle, mahkemenizin …/…/2026 tarihli kararının
belirsizlik içeren hüküm fıkrasının tavzihen açıklığa kavuşturulmasına karar
verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.

Tarih
İmza
Davacı Vekili