Soybağı Davaları Nelerdir
Soybağı davaları, çocuk ile anne veya baba arasındaki hukuki bağın kurulması, ortadan kaldırılması ya da düzeltilmesi amacıyla açılan davalardır. Türk Medeni Kanunu’nda soybağına ilişkin hükümler sınırlı sayıda düzenlenmiş olup her dava türü farklı şartlara, süre sınırlamalarına ve ispat kurallarına tabidir. Uygulamada bu davalar çoğu zaman birbirine karıştırılmakta ve yanlış dava türü açılması nedeniyle ciddi hak kayıpları yaşanmaktadır.
Soybağının Reddi Davası
Soybağının reddi davası, evlilik birliği içinde doğan veya evliliğin sona ermesinden itibaren üç yüz gün içinde dünyaya gelen çocuğun, hukuken baba sayılan koca ile olan soybağının ortadan kaldırılması amacıyla açılır. Bu dava, babalık karinesinin çürütülmesine yöneliktir.
Soybağının reddi davasında;
-
Hak düşürücü süreler son derece katıdır
-
İspat yükü davacıdadır
-
DNA testi çoğu dosyada belirleyici rol oynar
Süre kaçırıldığında dava, delillere girilmeden reddedilir.
Babalık Davası
Babalık davası, evlilik dışı doğan çocuk ile biyolojik baba arasında soybağının kurulması amacıyla açılan davadır. Anne veya çocuk tarafından açılabilir. Babalık davasında amaç, çocuğun hukuken babaya bağlanmasıdır.
Bu davada;
-
DNA incelemesi temel delildir
-
Nafaka, miras ve velayet sonuçları doğar
-
Zamanaşımı ve hak düşürücü süreler dikkatle hesaplanmalıdır
Tanımanın İptali Davası
Tanımanın iptali davası, biyolojik baba olmadığı hâlde yapılan tanıma işleminin hukuka aykırı olması durumunda açılır. Tanıyan kişi, anne, çocuk veya ilgili diğer kişiler tarafından açılabilir.
Tanımanın iptali davası ile;
-
Yanlış soybağı ilişkisi ortadan kaldırılır
-
Nüfus kayıtları düzeltilir
-
Sonradan açılacak babalık veya soybağının reddi davalarına zemin hazırlanır
Soybağının Düzeltilmesi Davası
Soybağının düzeltilmesi davaları, nüfus kayıtlarında yer alan maddi hataların giderilmesine yöneliktir. Uygulamada bu davalar çoğu zaman soybağının reddi veya babalık davası ile birlikte açılmaktadır.
Soybağının Reddi Davasında Hak Düşürücü Süreler Nasıl Hesaplanır?
Soybağının reddi davasında süreler hak düşürücü niteliktedir ve mahkeme tarafından resen dikkate alınır. Koca, çocuğun kendisinden olmadığını öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde dava açmak zorundadır.
Bu süre;
-
Uzatılamaz
-
Durdurulamaz
-
Sonradan telafi edilemez
Uygulamada en sık yapılan hata, fiilî şüphe ile hukuki öğrenme tarihinin karıştırılmasıdır. Mahkemeler, öğrenme tarihini somut delillerle değerlendirir.
Soybağının Reddi Davasında İspat Nasıl Yapılır?
Soybağının reddi davasında davacı, çocuğun kendisinden olmadığını ispat etmekle yükümlüdür. İspat şu yollarla yapılabilir:
-
DNA testi
-
Cinsel ilişkinin imkânsızlığını gösteren tıbbi belgeler
-
Tanık beyanları
-
Fiziksel ayrılık ve fiilî imkânsızlık delilleri
Yargıtay uygulamasına göre, DNA testi en güçlü delil olmakla birlikte tek başına değil, dosya bütünlüğü içinde değerlendirilir.
İstanbul’da Soybağının Reddi Davası Açarken Neden Avukat Desteği Şarttır?
İstanbul Aile Mahkemelerinde görülen soybağının reddi davaları, usul hatasına tahammülü olmayan davalardandır. Yanlış taraf gösterilmesi, sürenin yanlış hesaplanması veya eksik delil sunulması hâlinde dava telafisi mümkün olmayan şekilde reddedilebilir.
Bu nedenle İstanbul’da soybağının reddi davası açmadan önce, aile hukuku alanında deneyimli bir avukattan hukuki destek alınması büyük bir avantaj sağlar.
Sıkça Sorulan Sorular
Soybağının reddi davası kaç yıl içinde açılır?
Koca, çocuğun kendisinden olmadığını öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde dava açmalıdır.
DNA testi yaptırmak zorunlu mu?
Her dosyada zorunlu değildir ancak uygulamada en güçlü delildir.
Çocuk soybağının reddi davası açabilir mi?
Evet. Çocuk, ana ve babaya karşı dava açabilir.
Soybağı reddedilirse çocuk sahipsiz kalır mı?
Hayır. Sadece hukuki babalık bağı sona erer.
Yetkili mahkeme neresidir?
Taraflardan birinin dava veya doğum sırasındaki yerleşim yeri Aile Mahkemesi yetkilidir.
İstanbul’da dava ne kadar sürer?
Dosyanın kapsamına göre değişmekle birlikte ortalama 1 ila 1,5 yıl sürmektedir.