Yediemin Olarak Sorumluluğunuz Var mı? Muhafaza Görevini Kötüye Kullanma Suçu Hakkında Bilmeniz Gerekenler (2026 Güncel Rehber)

·

·

Muhafaza Görevini Kötüye Kullanma Suçu Nedir?

Muhafaza görevini kötüye kullanma

TCK Madde 289- (1) Muhafaza edilmek üzere kendisine resmen teslim olunan rehinli veya hacizli veya herhangi bir nedenle el konulmuş olan mal üzerinde teslim amacı dışında tasarrufta bulunan kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Kişinin bu malın sahibi olması halinde, verilecek ceza yarı oranında indirilir.

Yedieminin malı;

satması,
başkasına vermesi,
zarar vermesi,
bozması,
kaybetmesi,
tüketmesi,
yetkili dairelerin malı geri istemesine rağmen, teslimden kaçınması,
durumunda muhafaza görevini kötüye kullanmış olur. Ancak bu haller sınırlı sayıda değildir. Çünkü kanun maddesinde yedieminin hangi tasarruflarda bulunması halinde suç oluşacağı tek tek sayılmamıştır.

Muhafaza Görevini Kötüye Kullanma Suçunda Cezayı Artıran ve Azaltan Haller

Suç konusu olan eşyanın kovuşturma başlamadan önce geri verilmesi, geri verilmesi mümkün değilse bedelinin ödenmesi halinde verilecek cezaların beşte dördü indirilir.
Muhafaza edilmek üzere kendisine resmen teslim olunan rehinli veya hacizli veya herhangi bir nedenle el konulmuş olan malın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranması nedeniyle kaybolmasına veya bozulmasına neden olunmuşsa, adlî para cezası ile cezalandırılır.
Soruşturma veya kovuşturma kapsamında el konulan eşyayı amacı dışında kullanılmışsa, bir yıla kadar hapis cezası verilir.
Muhafaza görevini kötüye kullanma suçu hem kasten işlenebilir hem de taksirle işlenebilir. Taksirle işlenmesi hali yedieminin dikkat ve özensizliği dolayısıyla malın kaybolmasına veya bozulmasına sebep olmasıdır. Bu durumda verilecek ceza adli para cezası olarak düzenlenmiştir.

Muhafaza Görevini Kötüye Kullanma Suçunda Zamanaşımı Süresi Ne Kadar?

Muhafaza görevini kötüye kullanma suçunun soruşturulması ve kovuşturulması için 8 yıllık zamanaşımı süresi vardır. Bu süre suçun işlenmesinden itibaren başlar. 8 yıllık süreden sonra suç için ilgili soruşturma başlatılamaz.

Muhafaza Görevini Kötüye Kullanma Suçu Nedir?
Muhafaza Görevini Kötüye Kullanma Suçu Nedir?

Muhafaza Görevini Kötüye Kullanma Suçunda Etkin Pişmanlık Var Mıdır?

TCK Madde 289/2- suçun konusunu oluşturan eşyayı kovuşturma başlamadan önce geri veren veya bunun
mümkün olmaması halinde bedelini ödeyen kişi hakkında verilecek cezaların beşte dördü indirilir.

İlgili kanun maddesinin 2. fıkrasında düzenlenmiştir. Muhafaza görevini kötüye kullanan yedieminin, suç konusu eşyayı kovuşturma başlamadan önce geri veren veya bunun mümkün olmaması halinde bedelini ödeyerek, “etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilir. Etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanılması halinde verilecek cezaların beşte dördü indirilir.

Muhafaza Görevini Kötüye Kullanma Suçunda Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararı Verilebilir Mi?

Muhafaza görevini kötüye kullanma suçundan dolayı verilecek cezanın 2 yılın altında kalması halinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilir. Ancak hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi için diğer şartlarında oluşması gerekir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesiyle birlikte kişiye verilmiş olan ceza uygulanmaz. 5 yıllık denetim süresine tabi tutulur. 5 yıllık denetim süresi içerisinde verilen yükümlülüklere uyulması halinde cezanın bütün sonuçları hiçbir sonuç doğurmayacak şekilde ortadan kalkar.

2026 Güncellemesi: Dijitalleşen Süreçlerde Muhafaza Görevi

2026 yılı itibarıyla icra ve iflas hukukunda dijitalleşme süreçlerinin hızlanması, yedieminlik müessesinde de yeni sorumlulukları beraberinde getirdi. Özellikle e-ihale sistemleri ve elektronik ortamda takip edilen hacizli malların kaydı, muhafaza görevini kötüye kullanma suçunda ispat süreçlerini kolaylaştırdı. Artık malın fiziksel olarak teslim alınması kadar, dijital kayıt sistemlerine işlenen verilerin korunması ve malın dijital takibindeki ihmaller de yargı mercileri tarafından ‘dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık’ kapsamında daha sıkı denetlenmektedir.

Son dönemdeki Yargıtay uygulamaları ve güncel içtihatlar, yedieminlerin malı koruma yükümlülüğünün sadece fiziksel bütünlüğü değil, malın ekonomik değerini de korumayı kapsadığını vurgulamaktadır. Özellikle 2026 düzenlemeleriyle, yedieminlik görevini üstlenen kişilerin, malın değer kaybına uğramasını engelleyecek gerekli tedbirleri almaması (örneğin; iklimlendirme gerektiren malların korunmaması gibi durumlar) ‘taksirle işlenen suç’ kapsamında daha ağır para cezalarıyla karşı karşıya kalmalarına neden olabilmektedir. Bu nedenle, üzerinize emanet edilen hacizli veya rehinli malları teslim alırken detaylı bir durum tutanağı tutmanız ve teslim süreci boyunca tüm riskleri yazılı olarak bildirmeniz hukuki güvenliğiniz açısından kritik öneme sahiptir.