İstihkak Davası Nedir

İcra takibi sırasında haczedilen bir malın borçluya değil, üçüncü bir kişiye ait olduğunun ileri sürülmesi halinde, malın gerçek malikinin tespiti amacıyla açılan davadır. Haciz sırasında borçluya ait olduğu sanılarak el konulan mal üzerinde, üçüncü kişi mülkiyet hakkı iddia ediyorsa, bu hakkın korunması için istihkak davası açılır.

Türk Medeni Kanunu’nun 683. maddesi uyarınca mülkiyet hakkı sahibine, malını haksız olarak elinde bulunduran kişiye karşı istihkak davası açma yetkisi tanınmıştır. Ayrıca miras sebebiyle de Türk Medeni Kanunu’nun 637. maddesine dayalı olarak mirasçılık sıfatına dayanan istihkak davaları açılabilmektedir.

İstihkak Davasını Kimler Açabilir?

Haczin kimin elinde yapıldığına göre davayı açacak kişi değişir:

• Haciz borçlunun elinde yapılmışsa, malın kendisine ait olduğunu iddia eden üçüncü kişi istihkak davası açar.

• Haciz üçüncü kişinin elinde yapılmışsa, bu durumda alacaklı istihkak davası açmak zorundadır.

• Mal borçlu ve üçüncü kişinin birlikte zilyetliğinde ise, borçlu elinde haczedilmiş sayılır ve davayı üçüncü kişi açar.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

İstihkak davaları İcra Mahkemesi’nde görülür. Yetkili mahkeme ise:

• İcra takibinin yapıldığı yer icra mahkemesi veya

• Davalının yerleşim yeri icra mahkemesidir.

Miras sebebiyle açılan istihkak davalarında ise murisin son yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.

İstihkak Davasının Özellikleri

• Basit yargılama usulü uygulanır.

• Duruşmalı olarak görülür.

• İvedi işlerdendir, öncelikle incelenir.

• Tanık, bilirkişi, yemin gibi tüm deliller kullanılabilir.

• Satış isteme süreleri dava süresince işlemez.

• Verilen karar maddi anlamda kesin hüküm oluşturur.

Davada Taraflar

• Mal borçlunun elinde haczedilmişse:
  Davacı üçüncü kişi, davalı alacaklı (ve gerekiyorsa borçlu).

• Mal üçüncü kişinin elinde haczedilmişse:
  Davacı alacaklı, davalı üçüncü kişi ve borçlu.

İstihkak Davası Ne Kadar Sürer?

İstihkak davaları, mahkemenin iş yüküne ve delil durumuna göre değişmekle birlikte ortalama 1 – 1,5 yıl içerisinde sonuçlanmaktadır. İstinaf ve temyiz aşamalarına gidilmesi halinde bu süre uzayabilmektedir.

İstihkak Davası Nasıl Açılır?

Hacizden itibaren 7 gün içinde istihkak iddiasında bulunulmalıdır. Süreç şu şekilde işler:

1. Üçüncü kişi haczedilen malın kendisine ait olduğunu icra müdürlüğüne bildirir.

2. Alacaklı bu iddiaya 3 gün içinde itiraz ederse, uyuşmazlık mahkemeye taşınır.

3. İcra Mahkemesi’nde istihkak davası açılır.

4. Mahkeme, malın kime ait olduğunu tespit eder ve haczin kaldırılıp kaldırılmayacağına karar verir.

İstihkak Davasının Hukuki Dayanağı

• Türk Medeni Kanunu: Mülkiyet ve miras hükümleri

• İcra ve İflas Kanunu: Haciz ve icra işlemleri

İstihkak davası ile amaçlanan, haczedilen malın gerçek malikinin belirlenmesi ve haksız haczin önüne geçilmesidir.