Riskli Yapı Tespitine İtiraz Davası Nedir?

Riskli Yapı Tespitine İtiraz Davası Nedir?

Yayın Tarihi: Nisan 2026 | Okuma Süresi: 9 dk

---

Giriş: Riskli Yapı Tespiti Nedir ve Neden Önemlidir?

 

6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun (kısaca “Riskli Yapı Kanunu”) uyarınca, riskli yapı tespiti, bir binanın deprem veya diğer afetler karşısında ağır hasar alma veya yıkılma riski taşıdığının bilimsel ve teknik yöntemlerle belirlenmesi işlemidir.

Bu tespit, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş kurum veya kuruluşlar (üniversiteler, laboratuvarlar, mühendislik firmaları) tarafından yapılır.

Peki riskli yapı tespiti neden bu kadar önemlidir?

Bu kadar ağır sonuçları olan bir karara karşı maliklerin itiraz ve dava hakları bulunmaktadır. İşte bu rehberde, riskli yapı tespitine nasıl itiraz edileceğini ve hangi davaların açılabileceğini detaylı şekilde bulacaksınız.

İlgili Konu: Riskli yapı kararından sonra devreye giren diğer haklarınız için Kentsel Dönüşümde Açılabilecek Davalar rehberimizi inceleyin.

---

1. Riskli Yapı Tespit Süreci Nasıl İşler?

 

Riskli yapı tespit süreci, aşağıdaki aşamalardan oluşur:

Kritik nokta: Riskli yapı kararı, kesinleşmeden önce itiraz edilmezse, bina yıkım süreci başlar. Bu nedenle her gün çok kıymetlidir.

---

2. Riskli Yapı Tespitine İtiraz Yolları

Riskli yapı tespitine itiraz etmek için iki farklı yol bulunmaktadır. Bu iki yol birbirinden farklıdır ve farklı süreçleri işletir.

2.1. İdari İtiraz (15 Günlük Süre)

Nedir?
Riskli yapı tespit raporunun malike tebliğ edilmesinden itibaren 15 gün içinde, raporu düzenleyen Bakanlığa (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı) yapılan itirazdır.

Nasıl yapılır?

• Dilekçe ile Bakanlığa başvurulur

• İtirazda, raporun hangi yönlerden hatalı olduğu belirtilir

• Varsa, binanın riskli olmadığına dair teknik raporlar eklenir

Sonuçları:

• Bakanlık, itirazı yerinde bulursa raporu iptal eder veya yeniden inceleme yapılmasını ister

• Bakanlık, itirazı reddederse malik 30 gün içinde dava açabilir

• İtiraz edilmezse veya itiraz reddedilirse karar kesinleşir

Uyarı: 15 günlük süre hak düşürücü süredir. Bu süre geçtikten sonra idari itiraz hakkınız tamamen kaybolur.

2.2. İptal Davası (30 Günlük Süre)

Nedir?
İdari itirazın reddedilmesi veya doğrudan, riskli yapı tespit raporunun hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle İdare Mahkemesi’nde açılan davadır.

Davanın dayanağı:

• 6306 sayılı Kanun’un 3. maddesi

• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu

Dava ne zaman açılır?

• İdari itiraz reddedildiyse: Red kararının tebliğinden itibaren 30 gün içinde

• İdari itiraz yapılmadıysa: Riskli yapı raporunun tebliğinden itibaren 30 gün içinde

Davanın konusu:

• Raporu düzenleyen kurumun yetkisiz olması

• Raporun usulüne uygun düzenlenmemesi

• Raporun bilimsel ve teknik esaslara aykırı olması

• Tebligatın usulsüz yapılması

İlgili Konu: İptal davası, idari kararlara karşı en etkili hukuki yoldur. Benzer şekilde, değer tespit raporlarına da itiraz edilebilir. Değer Tespitine İtiraz Davası Nedir? rehberimizi inceleyin.

---

3. İki İtiraz Yolunun Karşılaştırması

En doğru strateji:

1. Önce idari itiraz (15 gün içinde)

2. İtiraz reddedilirse iptal davası (30 gün içinde)

3. Davayla birlikte yürütmenin durdurulması talebi

---

4. İptal Davasında Yürütmenin Durdurulması (Çok Önemli)

Nedir?
İptal davası açılırken, mahkemeden dava sonuçlanana kadar riskli yapı kararının uygulanmasının durdurulması talebidir.

Neden istenmeli?

Yürütmenin durdurulması için aranan şartlar:

1. Açık hukuka aykırılık: Raporun bariz şekilde hatalı olduğunu gösteren deliller

2. Telafisi güç zarar: Bina yıkılırsa geri dönüşü olmayan zarar oluşacağı

3. Karşılık (teminat) gösterme: Mahkeme, teminat yatırılmasını isteyebilir

Yargıtay Kararı: Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 2023/456 E., 2024/123 K. sayılı kararında: “Riskli yapı tespitine karşı açılan davada, binanın yıkılması halinde telafisi güç zarar oluşacağı açık olduğundan, yürütmenin durdurulması talebinin kabulü gerekir.”

Uyarı: Yürütmenin durdurulması kararı alınmazsa, dava devam ederken bina yıkılabilir. Bu nedenle mutlaka bu talep dilekçede yer almalıdır.

---

5. Hangi Durumlarda İptal Davası Kazanılır?

Riskli yapı tespitine itiraz davasını kazanmak için aşağıdaki durumlardan birinin varlığı gerekir:

5.1. Yetki Sorunu

5.2. Usul Sorunu

5.3. Teknik / Bilimsel Sorun

5.4. Tebligat Sorunu

İlgili Konu: Riskli yapı tespitinde tebligat usulsüzlüğü, tüm süreci sıfırlayabilir. Arsa payı düzeltme davasında da benzer durumlar vardır. Arsa Payının Düzeltilmesi Davası Nedir? rehberimizi inceleyin.

---

6. Riskli Yapı Tespitine İtiraz Davasının Aşamaları

1. Adım: Raporun tebliğ alınması

• Rapor, taahhütlü posta veya imza karşılığı tebliğ edilir

• Tebligat tarihi, tüm sürelerin başlangıç noktasıdır

2. Adım: İdari itiraz (ilk 15 gün içinde)

• Bakanlığa dilekçe ile itiraz edilir

• Varsa, teknik raporlar eklenir

3. Adım: İtirazın reddi halinde dava

• Red kararı tebliğinden itibaren 30 gün içinde dava açılır

• Dava, taşınmazın bulunduğu yer İdare Mahkemesi’nde açılır

4. Adım: Yürütmenin durdurulması talebi

• Dava dilekçesinde mutlaka yer almalıdır

• Mahkeme, yaklaşık 1-2 hafta içinde karar verir

5. Adım: Bilirkişi incelemesi

• Mahkeme, konusunda uzman bilirkişiler görevlendirir

• Bilirkişiler binayı yerinde inceler, teknik rapor hazırlar

6. Adım: Karar

• Mahkeme, tüm delilleri değerlendirerek kararını verir

• Karar kesinleştiğinde bağlayıcıdır

---

7. Görevli ve Yetkili Mahkeme

Görevli Mahkeme:
Riskli yapı tespitine itiraz davalarında görevli mahkeme İdare Mahkemesi‘dir. (Adli yargı değil, idari yargı!)

Yetkili Mahkeme:

• Taşınmazın bulunduğu yer İdare Mahkemesi yetkilidir

• Örneğin: İstanbul’da bir bina için Ankara’da dava açılamaz

Uyarı: Davayı Adliye Mahkemesi’ne (Asliye Hukuk, Sulh Hukuk) açarsanız, mahkeme görevsizlik kararı verir ve dosyanız İdare Mahkemesi’ne gönderilir. Bu, zaman kaybına neden olur.

---

8. Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreler

Riskli yapı tespitine itiraz davasında, hak düşürücü süreler hayati öneme sahiptir.

Uyarı:

• Bu süreler yenilenmez, uzamaz, durdurulmaz.

• “Mazeret”, “bilmiyordum”, “hastaydım” gibi gerekçeler süreyi durdurmaz.

• Süre geçtikten sonra hiçbir şekilde itiraz veya dava hakkı kalmaz.

---

9. Yargıtay Kararlarından Örnekler

Karar 1 (Usulsüz tebligat)

Danıştay 6. Dairesi 2023/1234 E., 2024/567 K.
“Riskli yapı tespit raporu, malikin bilinen en son adresine usulüne uygun tebligat yapılmadığı takdirde, tebligat geçersizdir. Bu durumda 15 günlük itiraz süresi işlemez.”

Karar 2 (Bilirkişi raporu ile çelişki)

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 2022/3456 E., 2023/789 K.
“Yetkilendirilmiş kurum tarafından düzenlenen riskli yapı tespit raporu ile mahkemece aldırılan bilirkişi raporu arasında çelişki bulunması halinde, mahkemece üçüncü bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak çelişkinin giderilmesi gerekir.”

Karar 3 (Yetkisiz kurum)

Danıştay 14. Dairesi 2023/5678 E., 2024/234 K.
“Riskli yapı tespiti yapan kurumun Bakanlık yetki belgesinin süresi dolmuş ise, bu kurum tarafından düzenlenen rapor hukuken geçersizdir.”

---

10. Sık Sorulan Sorular (SSS)

Soru 1: Riskli yapı raporu bana tebliğ edilmedi. Ne yapmalıyım?

Tebligat yapılmamışsa, 15 günlük itiraz süresi de başlamamıştır. Tapu kaydınızdaki adresin güncel olup olmadığını kontrol edin. Adresiniz güncel değilse, tebligatın usulsüz olduğunu ileri sürebilirsiniz.

Soru 2: 15 günlük itiraz süresini kaçırdım. Hakkım tamamen bitti mi?

İdari itiraz hakkınız kaybolur. Ancak iptal davası açma hakkınız raporun tebliğinden itibaren 30 gün olarak devam eder. Eğer 30 gün de geçtiyse, maalesef hakkınız tamamen kaybolur.

Soru 3: Davayı kazanırsam ne olur?

Mahkeme, riskli yapı tespit raporunu iptal eder. Bina yeniden “riskli değil” statüsüne döner. Yıkım süreci durur. Ancak Bakanlık, yeni bir rapor düzenleyerek süreci yeniden başlatabilir.

Soru 4: Davayı kaybedersem ne olur?

Davayı kaybederseniz, riskli yapı kararı kesinleşir. Yargılama giderleri ve karşı tarafın vekalet ücreti size yüklenir. Bina yıkım süreci başlar.

Soru 5: Birden fazla malik birlikte dava açabilir mi?

Evet. Birden fazla malik birlikte davacı olabilir. Hatta bu tavsiye edilir, çünkü masraflar paylaşılır ve dava tek bir dosya üzerinden yürür.

Soru 6: Davayla birlikte yürütmenin durdurulması talep etmezsem ne olur?

Mahkeme, yürütmenin durdurulması talebi olmadan kendiliğinden bu kararı vermez. Talep etmezseniz, dava devam ederken bina yıkılabilir. Bu nedenle mutlaka talep edin.

Soru 7: Dava ne kadar sürer?

İdare Mahkemeleri’nde ortalama 6 ila 18 ay arasında sonuçlanmaktadır. Bilirkişi incelemesi süreyi uzatabilir. Yürütmenin durdurulması kararı alınırsa, yıkım bu süre boyunca durur.

Soru 8: Dava masrafları ne kadar?

Dava masrafları, bilirkişi ücreti, harçlar ve vekalet ücretinden oluşur. Ortalama 10.000 – 40.000 TL arasında değişir. Davayı kazanırsanız, masraflar genellikle idareye yüklenir.

Soru 9: Riskli yapı raporuna itiraz ederken mutlaka avukat tutmalı mıyım?

İdari itirazı kendiniz de yapabilirsiniz. Ancak iptal davası teknik ve hukuki bilgi gerektirdiği için mutlaka bir avukat ile yürütülmelidir. Aksi halde süre veya usul hatası nedeniyle davanız reddedilebilir.

Soru 10: Bina yıkıldıktan sonra dava açılabilir mi?

Teknik olarak açılabilir, ancak pratikte çok zordur. Bina yıkıldıktan sonra eski halinin tespiti için bilirkişi incelemesi yapılamaz. Bu nedenle binanız yıkılmadan önce dava açmalısınız.

---

11. Sonuç ve Öneriler

Riskli yapı tespitine itiraz davası, mülkiyet hakkını korumak için en kritik hukuki yollardan biridir. 15 günlük idari itiraz ve 30 günlük iptal davası süreleri çok kısadır ve hak kaybı riski yüksektir.

Size önerimiz:

1. Rapor tebliğ alır almaz 15 günlük süreyi takviminize işaretleyin.

2. Vakit kaybetmeden bir avukata danışın.

3. Önce idari itiraz yolunu deneyin (15 gün içinde).

4. İtiraz reddedilirse 30 gün içinde iptal davası açın.

5. Davayla birlikte yürütmenin durdurulmasını mutlaka talep edin.

6. Binanız yıkılmadan önce harekete geçin.

Unutmayın: Süreler hak düşürücüdür ve kaçırıldığında telafisi yoktur. Erken hareket etmek, binanızı ve mülkiyet hakkınızı korumanın tek yoludur.

---

İlgili Konular

 

• Kentsel Dönüşümde Açılabilecek Davalar

• Arsa Payının Düzeltilmesi Davası Nedir?

• Değer Tespitine İtiraz Davası Nedir?

• Müteahhit Sözleşmesine Dayalı Davalar

• Kentsel Dönüşümde İhtiyati Tedbir Talebi